II KK 186/24

Sąd Najwyższy2024-06-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyrozbójkradzież z włamaniemprzestępstwa przeciwko mieniuprawo karne procesowewnioski dowodowekontrola instancyjna

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanych R. R. i B. D. od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący za przestępstwa rozboju i kradzieży z włamaniem, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanych R. R. i B. D. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu, który utrzymał w mocy wyrok skazujący za przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. i inne. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego formalnego, w tym błędy w ocenie wniosków dowodowych i wadliwą analizę apelacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na jej niedostateczne uzasadnienie, brak wykazania istotnego wpływu rzekomych uchybień na treść wyroku oraz traktowanie kasacji jako kolejnej instancji odwoławczej. Skazani zostali obciążeni kosztami postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy rozpatrzył kasację wniesioną przez obrońcę skazanych R. R. i B. D. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 4 października 2023 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Grójcu z dnia 30 września 2022 r. skazujący B. D. m.in. za przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz za kradzież z włamaniem, z zastosowaniem art. 91 § 1 k.k. i art. 4 § 1 k.k. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w tym art. 170 § 1a k.p.k. (powierzchowna ocena wniosku dowodowego), art. 170 § 3 k.p.k. (dowolne uznanie nieprzydatności wniosków dowodowych) oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 i 410 k.p.k. (niewłaściwe rozważenie zarzutów apelacji). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem jest eliminowanie orzeczeń dotkniętych poważnymi uchybieniami prawnymi, a nie ponowna kontrola instancyjna. Sąd Najwyższy stwierdził, że autor kasacji nie wykazał, aby rzekome uchybienia miały rażący i istotny wpływ na treść wyroku, a także traktował kasację jako kolejną skargę instancyjną, podważając ustalenia faktyczne. Odnosząc się do konkretnych zarzutów, Sąd Najwyższy wskazał, że sądy obu instancji prawidłowo odniosły się do zarzutów apelacji, a oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków M. M. i G. M. było uzasadnione, gdyż okoliczności poznania się oskarżonego B. D. z M. M. (w Zakładzie Karnym) nie miały istotnego znaczenia dla sprawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli uchybienia są rażące, istotne i mają wpływ na treść wyroku. Kasacja nie jest kolejną instancją odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem jest eliminowanie orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami prawnymi. Skarżący musi wykazać, że uchybienia są rażące i istotnie wpłynęły na treść zaskarżonego wyroku. Kasacja nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych ani powielaniu kontroli instancyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
R. R.osoba_fizycznaskazany
B. D.osoba_fizycznaskazany
K. M.osoba_fizycznaświadek
E. W.osoba_fizycznapokrzywdzona
S. W.osoba_fizycznapokrzywdzona
M. M.osoba_fizycznaświadek
G. M.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (21)

Główne

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 18 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 22 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 170 § 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 169

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie spełnia wymogów formalnych i procesowych. Nie wykazano rażącego charakteru uchybień ani ich istotnego wpływu na treść wyroku. Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione brakiem istotności dla sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 170 § 1a k.p.k. i art. 170 § 3 k.p.k. w zakresie oceny wniosków dowodowych. Zarzuty naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 i 410 k.p.k. w zakresie analizy apelacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia nie inicjuje kolejnej kontroli instancyjnej nie stwarza możliwości procesowej przeprowadzenia jej na nowo wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko takich prawomocnych orzeczeń, które dotknięte są bardzo poważnymi uchybieniami prawnymi nie każde uchybienie (...) musi być ono „rażące” (...) a przy tym nadto takie, iż ma „istotny” (...) wpływ na treść zaskarżonego wyroku nie jest procesowo możliwe podważenie poczynionych przez Sąd I instancji, a aprobowanych przez Sąd odwoławczy, ustaleń faktycznych, co tylko w takiej formule nie jest w kasacji dopuszczalne

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do funkcji i wymogów formalnych kasacji w sprawach karnych, a także kryteriów oceny wniosków dowodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych z kasacją, co jest interesujące dla prawników procesualistów. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do oceny formalnych wymogów tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Kasacja oddalona. Sąd Najwyższy przypomina: to nie kolejna instancja odwoławcza!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 186/24
POSTANOWIENIE
Dnia 27 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 czerwca 2024 r.,
sprawy
R. R. i B. D.
skazanych z art. 280 § 1 k.k. i inne
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu
z dnia 4 października 2023 r., V Ka 1122/22,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Grójcu
z dnia 30 września 2022 r., II K 800/21
p o s t a n o w i ł
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) obciążyć skazanych R. R. i B. D. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
[PGW]
UZASADNIENIE
B. D. został oskarżony o to, że:
1. w bliżej nieustalonym okresie 2015 r. do 15 kwietnia 2015 r. w nieustalonym miejscu powiatu […], woj. […]chcąc, by K. M. dokonał przestępstwa rozboju na osobach E. i S. małż. W., nakłaniał go do tego, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na odmowę K. M. udziału w przestępstwie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, to jest o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.,
2. w bliżej nieustalonym okresie 2015 r. do 15 kwietnia 2015 r. w nieustalonym miejscu powiatu […], woj. […] chcąc, by R. R. dokonał przestępstwa rozboju na osobach E. i S. małż. W., nakłaniał go do tego, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na fakt, iż R. R. zamiast przestępstwa rozboju, dopuścił się przestępstwa kradzieży z włamaniem do mieszkania na szkodę
E.
i S. małż. W. przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, to jest o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Gr
ó
jcu wyrokiem z 30 września 2022 r., w sprawie sygn. II K 800/21, uznał m.in. oskarżonego B. D. za winnego popełnienia zarzucanych mu czyn
ó
w, przyjmując, że oba czyny zostały popełnione w podobny spos
ó
b, w kr
ó
tkich odstępach czasu i za to na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k. (w
brzmieniu przepisu art. 91 § 1 k.k. obowiązującym do 30 czerwca 2015 r.)
i art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 22 § 2 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd orzekł r
ó
wnież o kosztach postępowania.
Wyrok Sądu I instancji został zaskarżony apelacją przez obrońcę oskarżonego
Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z 4 października 2023 r., w sprawie sygn. akt V Ka 1122/22, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od całego wyroku Sądu II instancji wniósł obrońca skazanego i zarzucił w niej rażące i mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przepis
ó
w prawa karnego formalnego, tj.:
1.
art. 170 § 1a w zw. z art. 447 § 4 k.p.k. w zb. z art. 457 § 3 k.p.k. - przez powierzchowną i tendencyjną ocenę zarzutu oddalenia wniosku dowodowego przez Sąd I instancji, a w konsekwencji całkowite pominięcie twierdzeń zawartych w jego uzasadnieniu, co stanowiło naruszenie dyspozycji normy z art. 170 § 1a k.p.k. nie dając jednocześnie podstaw do adekwatnej analizy argumentacji Sądu II instancji - w związku z treścią jego uzasadnienia w tym zakresie;
2.
art. 170 § 3 k.p.k. w zw. z art. 167 i 169
in toto
k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. - przez dowolne i aprioryczne uznanie, że wnioski dowodowe strony skarżącej złożone w apelacji obrońcy oskarżonych z dnia 14.11.2023 r. są nieprzydatne dla oceny strony przedmiotowej czynu zarzucanego oskarżonym, stanowiąc tym samym naruszeniem zasady obiektywizmu wysłowionej w art. 4 k.p.k, podczas gdy prawidłowa ocena tych wniosk
ó
w powinna doprowadzić Sąd
ad quem
do wniosku, że weryfikacja, w jakich okolicznościach B. D. poznał M. M. oraz ocenach charakteru tej znajomoś
ci:
1.
była kluczowa dla oceny strony przedmiotowej czynu zarzucanego oskarżonemu, co w dalszej kolejności rzutowałoby na ocenę winy R. R.,
1.
służyłaby ocenie wiarygodności zeznań K. M., kt
ó
rego zeznania stanowiły jedno z głównych podstaw do rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy;
1.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 i 410 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. - polegający na niewłaściwym rozważeniu zarzut
ó
w apelacji obrońcy B. D. oraz R. R. skutkujący zaakceptowaniem przez Sąd
ad quem
wadliwych ustaleń stanu faktycznego, będący następstwem niezgodnej z zasadą rzetelnej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego zwłaszcza z zeznań K. M. w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, co doprowadził
o do ni
esłusznego uznania winy i skazania oskarżonych B. D. oraz R. R.
Obrońca wni
ó
sł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Okręgowy w Radomiu.
W odpowiedzi na kasację prokurator wni
ó
sł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Nie spełnia ona wymogów, które obowiązujące przepisy karnej ustawy procesowej określają względem (jedynie dopuszczalnych) podstaw kasacji oraz jej przedmiotu. Nie respektuje ona także przewidzianej dla kasacji - jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia - funkcji procesowej. Przypomnieć zatem wypada, że wniesienie kasacji nie inicjuje kolejnej kontroli instancyjnej, ani też stwarza dla Sądu Najwyższego możliwości procesowej przeprowadzenia jej na nowo. Celem kasacji – z woli prawodawcy -  jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko takich prawomocnych orzeczeń, które dotknięte są bardzo poważnymi uchybieniami prawnymi i przez to nie powinny funkcjonować w obrocie prawnym demokratycznego państwa. Tymczasem lektura kasacji będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu skłania do twierdzenia, że intencją jej autora było skłonienie Sądu Najwyższego do przeprowadzenia raz jeszcze kontroli odwoławczej wyroku Sądu I instancji. A to nie jest procesowo możliwe. Skarżący także zdaje się zapominać, że nie każde uchybienie (nawet wtedy, gdy jest rzeczywiste) może stanowić skuteczną podstawę kasacji. O ile nie stanowi ono bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 439 k.p.k. (a tego rodzaju zarzutów w kasacji nie podnosi), to musi być ono „rażące”, to jest poważne, jaskrawe, rzucające się wręcz w oczy, a przy tym nadto takie, iż ma „istotny”, a więc nie jakikolwiek, wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Jednoznacznie stanowi o tym przepis art.523 § 1 k.p.k. I to skarżący ma wykazać rzeczywiste zaistnienie tych, kumulatywnie wszak wymaganych, cech zgłaszanego przez siebie uchybienia (art. 526 § 1 k.p.k.).
Tego jednak
in concreto
autor kasacji nie zdołał uczynić, skoro nawet tylko formalnie nie zarzucił aby zgłaszane przez niego (rzekomo) rażące uchybienia mogły mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, co w realiach dowodowych sprawy i treści prezentowanych tez dowodowych przy zgłaszanych wnioskach dowodowych, których oddalenie skarżący kwestionuje, jest zaniechaniem tym bardziej pierwszorzędnym.  Nadto lektura kasacji czyni uprawnionym wniosek, tak o tym, że jej autor traktuje ją jako kolejną skargę instancyjną, której celem jest powielenie – już w sprawie przeprowadzonej – kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji, jak też i o tym, że czytelną jego intencją było podważenie poczynionych przez Sąd I instancji, a aprobowanych przez Sąd odwoławczy, ustaleń faktycznych, co tylko w takiej formule nie jest w kasacji dopuszczalne. Tak konstatując przywołać należy treść art. 536 k.p.k. i wynikłe z niej rygory, które dotyczą granic rozpoznania kasacji. Stosownie do jej brzmienia Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów. To oznacza, że obowiązkiem Sądu Najwyższego (ale i limitowanym w ten sposób jego uprawnieniem) było tylko rozpoznanie owych zarzutów kasacji obrońcy w takiej formule (opisowej i normatywnej) w jakiej je sformułowano.
Nadto odnosząc się wprost do ostatniego zarzutu kasacji,  zauważyć należy, iż w apelacji obrońcy sformułowano zarzuty: błędu w ustaleniach faktycznych oraz naruszenia przepis
ó
w procesowych, to jest art. 7 i 410 k.p.k oraz art. 170 § 1a k.p.k. Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego jednak wynika, że do każdego z tych zarzut
ó
w Sąd odwoławczy odni
ó
sł się w spos
ó
b prawidłowy i wyczerpujący. Wskazał konkretne powody dla których uznał ich bezzasadność. Argumentacja ta znajduje potwierdzenie w przywołanym przez Sąd materiale dowodowym sprawy. (por. s.4 do 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).Przyznać
nale
ży rację Sądom obu instancji, że niekt
ó
re z wymienionych dowod
ó
w (świadkowie J. Z., W. D., zeznania pokrzywdzonych i ich c
ó
rki) nie miały istotnego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Fakt, że pokrzywdzona pozostaje w konflikcie ze społecznością lokalną nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia znamion przestępstwa z art. 279 § 1 i 280 § 1 k.k. Podobnie jak i to, czy posiada ona srebrną zastawę. Słusznie zwr
ó
cił na to uwagę Sąd II instancji, że nie wyklucza to, iż o takiej zastawie m
ó
wił oskarżony D. Nadto zasadnie też Sąd odwoławczy  zauważył, że Sąd Rejonowy słusznie oddalił wnioski obrońcy o przesłuchanie świadków M. M. i G. M. na okoliczność w jaki sposób B. D. poznał M. M., trafnie dostrzegając, iż niezrozumiałe jest w jaki sposób ta okoliczność miała by być pomocna przy ocenie „strony podmiotowej czynu”, a także (przede wszystkim) to, iż B. D. potwierdził w swoich wyjaśnieniach (k.294v), że poznał M. M. w Zakładzie Karnym w R.
W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że kontrola odwoławcza wyroku Sądu Rejonowego w związku z apelacją obrońcy oskarżonego została przeprowadzona w sposób rażąco uchybiający określonym w art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. zasadom jej przeprowadzenia i to jeszcze mogło mieć (nie każdy, ale) istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
W zarzutach 1 i 2 kasacji  obrońca natomiast kwestionował w nich oddalenie przez Sąd I i II  instancji wniosków dowodowych o przesłuchanie świadk
ó
w M. M. i G. M. na okoliczność poznania przez oskarżonego świadka M. M. Obrońca bowiem  wni
ó
sł r
ó
wnież w apelacji o przeprowadzenie tego dowodu. Słusznie jednak – co jeszcze raz należy wyeksponować –  Sądy obu instancji zauważyły, że szczegółowe okoliczności dotyczące ich poznania nie mają żadnego znaczenia dla sprawy. Ustalono, że poznali się w tej samej plac
ó
wce penitencjarnej i tę okoliczność przyznał B. D. Nie ustalono, że przebywali w tej samej celi, dlatego fakt, że z dokumentu nadesłanego przez areszt śledczy wynika, że nie zajmowali tej samej celi (dodatkowo w piśmie wskazano na inne zbliżone nazwisko), nie przeczy ustaleniom faktycznym. Sądy zatem prawidłowo potraktowały złożony wniosek dowodowy. Przedstawione, w związku z tymi zarzutami kasacji, rozważania nie tylko wysoce subiektywnie interpretują materiał dowodowy sprawy, ale i podważają – w sposób w kasacji niedopuszczalny – przyjętą przez Sądy podstawę faktyczną zapadłych wobec skazanego rozstrzygnięć. Co więcej, pomijają przy tym to, jak był sformułowany 7 zarzut apelacji oraz zawarty w niej wniosek o przesłuchanie wspomnianych świadków, a także teza dowodowa owego wniosku o przesłuchanie M. M. i G. M. Ta bowiem ograniczała się tylko do stwierdzenia w jakich okolicznościach B. D. poznał M. M. Tymczasem sam B. D. przyznał to, że nastąpiło to w Zakładzie Karnym w R., co jednak w rozważaniach obrońcy dotyczących kwestii pobytu tego skazanego w Zakładzie Karnym (s. 6 kasacji) nie jest już uwzględnione i nie stanowi przedmiotu analizy.
Wszystkie te okoliczności świadczą o oczywistej bezzasadności kasacji obrońcy skazanego B.D.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[J.I.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI