II KK 181/15

Sygn. akt II KK 181/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Sobczak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSA del. do SN Stanisław Stankiewicz Protokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Andrzeja Wieczorka w sprawie Z. O. skazanego z art. 87 § 1a k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 1 października 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 kwietnia 2015 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 września 2014 r., uchyla wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej cześci (pkt. I ppk 1) i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. 2 UZASADNIENIE Z. O. został oskarżony o popełnienie szeregu czynów, w tym: z art. 178a § 2 k.k. w zb z art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (pkt I); art. 229 § 3 k.k. (pkt II); art. 224 § 2 k.k. (pkt III); art. 226 § 1 k.k. (pkt IV). Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 września 2014 r., został, m. in. w ramach zarzucanego mu w pkt I czynu, uznany winnym tego, że w dniu 15 stycznia 2013 r. na ul. J. w J., jechał jako kierujący rowerem na drodze publicznej, znajdując się w stanie nietrzeźwości, gdzie badania krwi wykazały u niego 1,7 promila alkoholu etylowego, co stanowiło wykroczenie z art. 87 § 1a k.w. i za ten czyn skazano Z. O. na karę 300 złotych grzywny (pkt 1 wyroku) orzekając jednocześnie wobec niego tytułem środka karnego zakaz prowadzenia rowerów na okres 2 lat (pkt 2 wyroku). Co do pozostałych zarzutów wydano rozstrzygnięcia w pkt od 3- 6 tego wyroku, zaś w pkt 7 i 8 orzeczono o karze łącznej, co do tychże czynów oraz sposobie jej wykonania. Apelację od tego orzeczenia wywiódł prokurator zarzucając obrazę prawa procesowego, tj. art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., w zakresie niedookreślenia znamion czynów zarzucanych Z. Ż. z art. 224 § 2 k.k., art. 226 § 1 k.k., art. 229 § 3 k.k. Sąd Okręgowy w W. z dnia 10 kwietnia 2015 r., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że: m. in. w pkt I pkt 1. uchylił rozstrzygnięcia z pkt 1 i 2 tego wyroku i przyjął, że czyn przypisany w pkt 1 stanowi wykroczenie z art. 87 § 1 a kw. na mocy art. 440 k.p.k. oraz art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. postępowanie o ten czyn umorzył i w tym zakresie kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. W pozostałym zakresie zarzucane i przypisane Z. O. czyny poddał stosownej korekcie o brakujące znamiona. Kasację od wyroku Sądu II instancji, na niekorzyść Z.O., wywiódł Prokurator Generalny podnosząc rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 1 k.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwiej kontroli odwoławczej przez Sąd II instancji i w następstwie na błędnym przyjęciu, że wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 września 2014 r., w dacie orzekania przez Sąd II instancji, w zakresie skazania za wykroczenie z art. 87 § 1a k.w. nie był prawomocny, a tym samym zachodzi ujemna przesłanka procesowa z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w postaci przedawnienia karalności, skutkująca umorzeniem postępowania w tym zakresie. 3 W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt I pkt 1 jego części dyspozytywnej. Sąd Najwyższy zaważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna, co skutkowało uwzględnieniem wniosku końcowego i wydaniem orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. W szczególności rację przyznać należy skarżącemu, gdy dowodzi, że orzeczenie Sądu odwoławczego dotknięte zostało uchybieniem przepisom art. 433 § 1 k.p.k., w szczególności zaś art. 440 k.p.k. Uważana lektura uzasadnienia pisemnych motywów tego wyroku, nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, co do tego, że założenie Sądu Okręgowego, iż orzeczenie Sądu Rejonowego w zakresie przypisanego Z. O. wykroczenia z art. 87 § 1a k.w., nie posiadało atrybutu prawomocności w chwili orzekania przez ten Sąd, było niewłaściwe przez co i wadliwe. To błędne zdefiniowanie statusu orzeczenia Sądu I instancji w zakresie skazania za wykroczenie ww. obwinionego, stało się konsekwencją fałszywego przeświadczenia, iż w sprawie zachodziła ujemna przesłanka procesowa określona w art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w., nakazująca umorzenie postępowania w omawianym zakresie. Bezsprzecznie pominął rozstrzygający Sąd, iż orzeczenie Sądu I instancji skazujące obwinionego za czyn z art. 87 § 1a k.w., nie zostało – nawet w części - zaskarżone apelacją, co sprawiło, iż zyskało ono prawomocność - wbrew wywodom Sądu Okręgowego – jeszcze przed datą orzekania w dniu 10 kwietnia 2015 r. Absolutnie należy przyznać rację Prokuratorowi, gdy degraduje twierdzenia tego Sądu nadające prymat czynnościom administracyjnym nad ustawowymi terminami określającymi moment prawomocności orzeczeń. Wyrok staje się prawomocny z chwilą upływu ustawowo określonego terminu do jego zaskarżenia, nawet wówczas, gdy następczo nie dokonano w tym zakresie stricte administracyjnej czynności stwierdzenia prawomocności lub nie skierowano orzeczenia do wykonania. Nie umniejszając wagi owym czynnościom stwierdzić należy, iż dla samej nośności powstania prawomocności orzeczenia mają one zupełnie marginalne znaczenie, o czym powinien wiedzieć rozstrzygający w tej 4 sprawie Sąd. Co więcej, jak słusznie zauważono w kasacji, zakres wiedzy podręcznikowej obejmuje także zagadnienie możliwości zastosowania w okolicznościach tej konkretnej sprawy art. 440 k.p.k. W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy uwzględni powyżej omówione uwagi, w szczególności zaś podda ustaleniom i stosownej weryfikacji zagadnienie prawidłowego określenia czasu prawomocności wyroku Sądu Rejonowego w zakresie skazania za czyn z art. 87 § 1 a k.w. Z. O., następnie w oparciu o tak poczynione ustalenia wyda wolne od wad rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku. kc