II KK 181/11

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  15  GRUDNIA  2011  R. 
II  KK  181/11 
 
Jeżeli sąd, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, 
postanowi po rozpoczęciu rozprawy, a przed otwarciem przewodu 
sądowego, o jej odroczeniu, czy to z przyczyn określonych w art. 480 k.p.k., 
czy też z innych powodów, w tym nawet, gdy nastąpi to więcej niż jeden 
raz, to przystępując następnie ponownie do rozpoczęcia rozprawy w 
kolejnym jej terminie, prowadzi postępowanie nadal w trybie uproszczonym, 
bez względu na okres, jaki minął od wydania orzeczenia o odroczeniu 
rozprawy. 
 
Przewodniczący SN: T. Grzegorczyk (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: J. Matras, E. Strużyna. 
Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Engelking. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Dawida Z., skazanego z art. 244 k.k. i in., 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r., 
kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 28 
kwietnia 2011 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z 
dnia 19 stycznia 2011 r., 
 
o d d a l i ł  kasację, obciążając skazanego kosztami sądowymi 
postępowania kasacyjnego. 

 
2
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Dawid Z. został, wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 stycznia 
2011 r., uznany za winnego popełnienia przestępstwa zakwalifikowanego z 
art. 244 k.k. i skazany za to na karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności 
z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat oraz na 
grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych po 20 zł każda, a także 
wykroczenia z art. 94 § 1 i art. 97 k.w., za które orzeczono grzywnę w 
kwocie 400 zł, z ustaleniem – na podstawie art. 10 § 1 k.w., że kara ta nie 
podlega wykonaniu. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, w której 
zarzucono obrazę art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz art. 7, art. 201, art. 479 § 1, 
art. 480 i 484 § 1 i 2 k.p.k., przez prowadzenie rozprawy w trybie 
uproszczonym, pomimo przekroczenia 21-dniowego terminu przerwy, 
nakazującego jej kontynuowanie w trybie zwykłym oraz braku kontroli nad 
opinią biegłego, która była niepełna, Sąd Okręgowy w Ł., wyrokiem z dnia 
28 kwietnia 2011 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W kasacji 
wywiedzionej od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego, obrońca 
skazanego wysunął zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz rażącą 
obrazę przepisów art. 479 § 1, art. 484 § 1 i 2, art. 374 § 1 oraz art. 6 k.p.k., 
wnosząc o uchylenie obu zapadłych w sprawie wyroków i przekazanie 
sprawy do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. W odpowiedzi na 
tę kasację, prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł., wniósł o jej oddalenie 
jako oczywiście bezzasadnej, podnosząc, że zarzuty w niej zawarte 
stanowią powtórzenie zarzutów apelacyjnych, a jej uzasadnienie powiela 
argumentację środka odwoławczego. Na rozprawie kasacyjnej prokurator 
Prokuratury Generalnej wywodził i wnosił, jak w powyższej odpowiedzi na 
kasację  
Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 

 
3
Kasacja ta nie jest zasadna. Z uwagi na charakter wyroku 
skazującego, 
w 
którym 
orzeczono 
karę 
pozbawienia 
wolności z 
warunkowym jej zawieszeniem, skarga ta mogłaby być uznana za trafną 
jedynie w razie wykazania rzeczywistego zaistnienia uchybienia z art. 439 
k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.k.). W kasacji przywołuje się 
wprawdzie zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., ale uchybienie to w 
realiach tej sprawy nie miało jednak miejsca.  
Autor kasacji podnosi, że Sąd Okręgowy, rozpatrując podobny zarzut 
zawarty w apelacji i przyznając, że w sprawie tej doszło do dwukrotnego 
odroczenia rozprawy, niesłusznie uznał jednak, iż nie został spełniony 
warunek przewidziany w art. 484 § 2 k.p.k., tj. przekroczenia terminu 21 dni 
przerwy 
w 
rozprawie, 
który 
determinowałby 
przekształcenie 
się 
postępowania w tryb zwyczajny, gdyż zarządzano w tej sprawie dwukrotnie 
odroczenie rozprawy przed otwarciem przewodu sądowego, a nie przerwę, 
którą zarządza się jedynie po otwarciu przewodu sądowego w celu 
szybkiego 
zakończenia 
postępowania 
dowodowego, 
i 
to 
dlatego 
ustawodawca przyjął, że nie może być ona dłuższa niż 21 dni oraz, że przy 
przekroczeniu tego terminu dochodzi do zmiany trybu na zwyczajny. W 
sprawie tej zaś przewód sądowy został dopiero otwarty na ostatniej 
rozprawie, po przeprowadzeniu której Sąd Rejonowy wydał wyrok, zatem 
tryb uproszczony był tu prawidłowy. 
W związku z powyższym skarżący wywodzi, że art. 484 § 1 k.p.k., 
podobnie jak art. 401 § 1 k.p.k., normują instytucję przerwy w rozprawie, a 
nie przerwy w zakresie przewodu sądowego, a pierwszy z tych przepisów 
skraca jedynie dopuszczalny okres tej przerwy do 21 dni zakładając, że w 
razie uchybienia mu, sprawę rozpoznaje się w dalszym ciągu już w 
postępowaniu zwykłym. Tym samym, skoro w sprawie tej dwukrotnie 
odraczano rozprawy w marcu i październiku 2010 r., to doszło do upływu 
wskazanego wyżej terminu 21 dni i powinna nastąpić zmiana trybu na 

 
4
zwyczajny. To zaś oznaczało, że obecność na rozprawie oskarżonego była 
obowiązkowa, a mimo to na ostatnim terminie rozprawy procedowano bez 
niego, odczytując jego wyjaśnienia i po przeprowadzeniu przewodu 
sądowego wydano wyrok. Doszło zatem – zdaniem autora skargi – do 
obrazy art. 484 § 2 oraz art. 374 i 479 k.p.k., a przez to także art. 6 k.p.k. W 
konsekwencji zaistniało tu uchybienie, o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 11 
k.p.k., gdyż na ostatniej rozprawie procedowano pod nieobecność 
oskarżonego, którego obecność była już obowiązkowa, gdyż powinno to już 
być postępowanie zwyczajne, a nie tryb uproszczony. 
Przedstawiona argumentacja nie jest trafna. Skarżący ma jedynie 
rację, gdy kwestionuje pogląd wyrażony przez Sąd Okręgowy, że instytucja 
przerwy odnosi się jedynie do przewodu sądowego. Z przepisów o 
postępowaniu zwyczajnym, które stosownie do art. 468 k.p.k. mają 
zastosowanie także w trybie uproszczonym wynika bowiem wyraźnie, że 
przerwaniu podlega rozprawa (art. 401 § 1 k.p.k.), ta zaś rozpoczyna się od 
wywołania sprawy (art. 381 k.p.k.). Także art. 484 § 1 k.p.k., dotyczący 
przerwy w postępowaniu uproszczonym, wyraźnie przyjmuje, że chodzi tu o 
przerwę w rozprawie, tyle że krótszą niż w postępowaniu zwyczajnym. 
Należy jednak mieć na uwadze, że przepisy Kodeksu postępowania 
karnego poza przerwą w rozprawie, przewidują także jej odroczenie, które 
również dotyczy rozprawy i odnosi się, podobnie jak przerwa, do każdej jej 
fazy. Powyższe zaś oznacza, że i przerwa i odroczenie rozprawy, mogą 
dotyczyć zarówno wstępnego jej etapu sprzed przewodu sądowego, jak i 
przewodu sądowego. W postępowaniu zwyczajnym wskazuje na to choćby 
art. 382 k.p.k., zaś w postępowaniu uproszczonym o odroczeniu rozprawy 
mówi wprost art. 480 k.p.k. Do odroczenia rozprawy nie stosuje się przy 
tym przepisów o przerwie, a tym samym na gruncie trybu uproszczonego, 
nie ma wówczas zastosowania art. 484 k.p.k., dotyczący jedynie przerwy w 
rozprawie. 

 
5
W sprawie niniejszej, pierwszy termin rozprawy był wyznaczony na 
dzień 31 marca 2010 r. i wówczas to oskarżony nie stawił się, mimo 
prawidłowego doręczenia wezwania. Obrońca złożył jednak wówczas do 
akt 
dokumentację 
medyczną 
dotyczącą 
oskarżonego, 
wnosząc 
o 
dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i odroczenie rozprawy wskazując, 
że w innej sprawie dowód taki został dopuszczony. Sąd, nie przechodząc 
do fazy przewodu sądowego, zdecydował o dopuszczeniu dowodu z opinii 
biegłego z zakresu ortopedii i traumatologii, i rozprawę odroczył. Na 
kolejnym jej terminie w dniu 29 października 2010 r., prowadząc rozprawę 
od początku i stwierdzając ponownie niestawiennictwo oskarżonego, 
prawidłowo powiadomionego o rozprawie, Sąd przyjął do wiadomości 
oświadczenie obrońcy o ograniczonej zdolności ruchowej oskarżonego i 
dostrzegając brak zarządzonej uprzednio opinii o jego stanie zdrowia, 
odroczył rozprawę do dnia 19 stycznia 2011 r. W tym ostatnim terminie, na 
który oskarżony znów się nie stawił, mimo prawidłowego doręczenia 
wezwania, ale stawił się jego obrońca z wyboru, Sąd – dysponując już 
opinią biegłego, z której wynikało, iż stan zdrowia oskarżonego nie 
uniemożliwia mu już stawiennictwa w Sądzie i udziału w rozprawie – 
zdecydował o prowadzeniu jej bez udziału oskarżonego; rozpoczęto 
wówczas przewód sądowy, odczytując akt oskarżenia, odczytano następnie 
wyjaśnienia oskarżonego w trybie art. 479 § 2 k.p.k., przeprowadzono 
pozostałe dowody w sprawie i wydano wyrok. 
Powyższe wskazuje, że w sprawie niniejszej Sąd odraczał 
każdorazowo rozprawę w fazie wstępnej (nota bene w tym także na 
wniosek samego obrońcy oskarżonego), czego – jak już wcześniej 
wykazano – przepisy o postępowaniu uproszczonym nie wykluczają. 
Ponieważ było to odroczenie, a nie przerwa w rozprawie, nie miał tu 
zastosowania art. 484 k.p.k. Nie chodziło przy tym o koncentrację w 
przeprowadzaniu dowodów, czemu służyć ma rozwiązanie przewidziane we 

 
6
wskazanym wyżej przepisie. Tym samym również odległość czasowa 
dzieląca poszczególne terminy nie wpływała na byt postępowania, jako 
trybu uproszczonego. Należy w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie 
Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż nawet w razie zmiany trybu 
uproszczonego na zwyczajny, jeżeli wyrok wydany po takiej zmianie został 
następnie uchylony, z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, to 
aktualizuje się kwestia decydowania o trybie procedowania na zasadach 
ogólnych, a zatem powrotu do postępowania uproszczonego (zob. 
uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2007 r., I 
KZP 16/07, OSNKW 2007, z. 9, poz. 61). To zaś wskazuje, że w pewnych 
sytuacjach procesowych rozpiętość czasowa między datami procedowania 
w określonej sprawie, nie rzutuje na charakter trybu postępowania, jako 
uproszczonego. W świetle aktualnej regulacji prawnej, zmiana trybu 
postępowania z uproszczonego na zwyczajny, z wszelkimi tej zmiany 
konsekwencjami, w tym odnośnie obecności oskarżonego na rozprawie, 
jest nakazana jedynie przy skorzystaniu z instytucji przerwy w rozprawie, w 
warunkach określonych w art. 484 § 2 k.p.k. Jeżeli natomiast sąd, 
rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, postanowi, po 
rozpoczęciu rozprawy, a przed otwarciem przewodu sądowego, o jej 
odroczeniu, czy to z przyczyn określonych w art. 480 k.p.k., czy też z 
innych powodów, w tym nawet, gdy nastąpi to więcej niż jeden raz, to 
przystępując następnie ponownie do rozpoczęcia rozprawy w kolejnym jej 
terminie, prowadzi postępowanie nadal w trybie uproszczonym, bez 
względu na okres, jaki minął od wydania orzeczenia o odroczeniu rozprawy. 
Nie działają tu bowiem ograniczenia płynące z art. 484 § 2 k.p.k., związane 
z potrzebą koncentracji materiału dowodowego. 
W świetle powyższego, zarzucana w kasacji obraza art. 484 k.p.k. nie 
miała miejsca w realiach tej sprawy. W konsekwencji, brak było podstaw do 
zmiany trybu postępowania na zwyczajny, a tym samym, obecność 

 
7
oskarżonego na rozprawie, jeżeli tylko był on prawidłowo powiadomiony o 
jej terminie, nie była obowiązkowa. Nie obrażono zatem również 
wskazywanego w tej skardze art. 374 k.p.k., a odczytując wyjaśnienia 
nieobecnego oskarżonego w oparciu o art. 479 § 1 k.p.k., uczyniono to 
zgodnie z prawem. Skoro zaś obecność oskarżonego na rozprawie, z 
uwagi na prowadzenie postępowania w trybie uproszczonym, nie była 
obowiązkowa, nie doszło również do podnoszonego w kasacji uchybienia, o 
jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Ponieważ zaś – jak już wcześniej 
wskazano – jedynie uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k. mogło w tej sprawie 
uzasadniać uwzględnienie skargi, a zarzut obrazy owego przepisu nie 
zaistniał w niniejszym postępowaniu, a Sąd Najwyższy nie stwierdza też z 
urzędu innych uchybień, które możnaby było zakwalifikować z art. 439 
k.p.k., to skarga ta nie jest zasadna. 
Oddalając ją z tych względów, Sąd Najwyższy stosownie do art. 636 § 
1 w zw. z art. 518 k.p.k., obciążył skazanego kosztami sądowymi 
postępowania kasacyjnego.  
Mając to wszystko na uwadze orzeczono, jak na wstępie.