Orzeczenie · 2026-07-29

II KK 175/26Oddalenie kasacji oszustwo sąd najwyższy 11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaoszustwoart. 286 k.k.postępowanie karneSąd Najwyższyzarzuty procesoweprawo materialnekorzyść majątkowa

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego I.R., który został skazany za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. przez Sąd Rejonowy, a następnie utrzymany w mocy wyrok przez Sąd Okręgowy. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym art. 408 k.p.k. (brak narady), art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. (oddalenie wniosku dowodowego) oraz art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. (nierozpoznanie zarzutów apelacji). Podniesiono również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 286 § 3 k.k., poprzez uznanie, że skazany wypełnił znamiona czynu zabronionego, mimo braku wykazania działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Sąd Najwyższy uznał zarzuty za bezzasadne. W odniesieniu do art. 408 k.p.k., stwierdzono, że nawet jeśli narada nie została formalnie odnotowana, to w przypadku jednoosobowego składu sądu i braku postępowania dowodowego na rozprawie apelacyjnej, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia. Zarzut dotyczący oddalenia wniosku dowodowego uznano za niezasadny, gdyż wniosek dotyczył okoliczności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia, a obrona nie potrafiła wskazać sygnatur spraw, na które się powoływała. Sąd Najwyższy podkreślił, że do znamion oszustwa nie jest konieczne osiągnięcie korzyści majątkowej przez oskarżonego, wystarczy działanie w tym celu, a korzyść może odnieść inna osoba. Sąd Najwyższy dostrzegł z urzędu, że opis czynu przypisanego skazanemu nie zawiera bezpośredniego wskazania na działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co stanowi istotne uchybienie. Jednakże, ponieważ zarzut ten nie został podniesiony w kasacji, a nie wyczerpuje on znamion przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy nie mógł rozpoznać tej kwestii z urzędu. W związku z tym, kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany został zwolniony od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa, w szczególności kwestii działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz możliwości rozpoznania uchybień z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi przełomu w orzecznictwie. Sąd Najwyższy nie mógł rozpoznać istotnego uchybienia z powodu braku odpowiedniego zarzutu w kasacji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie art. 408 k.p.k. poprzez brak formalnego odnotowania narady sądu w protokole rozprawy apelacyjnej, w przypadku jednoosobowego składu sądu i braku postępowania dowodowego, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji?

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na ostateczną treść orzeczenia, zwłaszcza w sytuacji jednoosobowego składu sądu i braku postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w realiach sprawy, gdzie sąd orzekał w jednoosobowym składzie i nie przeprowadzał postępowania dowodowego na rozprawie apelacyjnej, brak formalnego odnotowania narady nie mógł mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia.

Czy oddalenie wniosku dowodowego obrońcy na rozprawie apelacyjnej, dotyczącego okoliczności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k.?

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek dowodowy został prawidłowo oddalony, ponieważ dotyczył okoliczności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądu odwoławczego, że wniosek dowodowy obrońcy dotyczył okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a podobny wniosek był już wcześniej oddalany.

Czy Sąd II instancji naruszył art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez niepełne rozpoznanie zarzutów apelacji dotyczących obrazy art. 170 § 1a k.p.k.?

Odpowiedź sądu

Nie, wywody Sądu Odwoławczego, choć zwięzłe, były trafne i odnosiły się do zarzutów apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustalenia faktyczne dotyczące wypłacenia środków z konta nie miały bezpośredniego przełożenia na ustalenia sprawstwa, które oparto na innych dowodach. Ponadto, skarżący nie zawarł szerszych rozważań w apelacji, co ograniczało zakres analizy sądu odwoławczego.

Czy przypisanie skazanemu czynu z art. 286 § 1 k.k. jest prawidłowe, gdy nie wykazano, że działał on w celu osiągnięcia korzyści majątkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy dostrzegł z urzędu, że opis czynu nie zawiera znamienia działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jednakże nie mógł rozpoznać tej kwestii z powodu braku odpowiedniego zarzutu w kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że do znamion oszustwa nie jest konieczne osiągnięcie korzyści majątkowej przez oskarżonego, lecz wystarczy działanie w tym celu, a korzyść może odnieść inna osoba. Jednakże, sam opis czynu przypisanego skazanemu nie zawierał tego znamienia, co stanowiło istotne uchybienie, które nie mogło być naprawione w trybie kasacyjnym z powodu braku odpowiedniego zarzutu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalić kasację
Strona wygrywająca
SkarPaństwo

Strony

NazwaTypRola
I. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Do znamion przestępstwa oszustwa nie jest konieczne osiągnięcie korzyści majątkowej przez oskarżonego, wystarczy działanie w tym celu, a korzyść może odnieść inna osoba.

Pomocnicze

k.p.k. art. 408

Kodeks postępowania karnego

Nawet jeśli narada nie została formalnie odnotowana, w przypadku jednoosobowego składu sądu i braku postępowania dowodowego, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Oddalenie wniosku dowodowego obrońcy było uzasadnione, gdyż dotyczył on okoliczności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.k. art. 433 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd II instancji rozpoznał zarzuty apelacji w sposób trafny, uwzględniając zakres wywodu skarżącego.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd II instancji rozpoznał zarzuty apelacji w sposób trafny, uwzględniając zakres wywodu skarżącego.

k.k. art. 286 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 408 k.p.k. przez brak narady sądu. • Naruszenie art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. przez oddalenie wniosku dowodowego. • Naruszenie art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez nierozpoznanie zarzutów apelacji. • Naruszenie prawa materialnego - art. 286 § 3 k.k. - brak działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym • uchybienie Sądu nie mogło mieć istotnego wpływu na ostateczną treść wydanego orzeczenia • jak z zachowaniem granic zdrowego rozsądku, ma wyglądać taka narada w przypadku składu jednoosobowego? • Zabiegi skazanego w tej przestrzeni zdają się więc jedynie przyjętą taktyką procesową. • Nie sposób bowiem dać wiarę temu, że wzywany na szereg przesłuchań skazany nie zanotował, czy też nie zapamiętał ani jednej sygnatury sprawy czy organu • do znamion przestępstwa z art. 286§1 k.k. nie należy osiągnięcie korzyści majątkowej po stronie oskarżonego, korzyść taką może bowiem odnieść inna osoba • bardzo istotny błąd został przez Sady popełniony w innej kwestii, choć powiązanej z powyższą • przypisany I. R. czyn nie wypełnia wszystkich znamion przestępstwa oszustwa, bowiem w jego opisie ani bezpośrednio nie wskazano, że skazany działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ani też nie użyto innego określenia, które z tym znamieniem można byłoby utożsamić. • Sąd Najwyższy nie mógł rozpoznać tej kwestii, ponieważ zgodnie z dyspozycją art. 536 k.p.k. może działać tylko w granicach podniesionych zarzutów

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa, w szczególności kwestii działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz możliwości rozpoznania uchybień z urzędu w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi przełomu w orzecznictwie. Sąd Najwyższy nie mógł rozpoznać istotnego uchybienia z powodu braku odpowiedniego zarzutu w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów w kasacji, nawet jeśli sąd dostrzega istotne uchybienia. Pokazuje też niuanse interpretacji znamion przestępstwa oszustwa.

Sąd Najwyższy widzi błąd, ale nie może go naprawić. Kluczowa lekcja z kasacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst