II KK 174/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w sprawie o wykroczenie skarbowe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących dobrowolnego poddania się karze.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W., który skazał T. G. za wykroczenie skarbowe. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o dobrowolne poddanie się karze, ale orzekł grzywnę w innej wysokości niż wnioskowana, naruszając tym samym art. 148 § 1 k.k.s. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził brak skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczy kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść T. G., która została skazana wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w W. za wykroczenie skarbowe polegające na przewożeniu papierosów bez polskich znaków akcyzowych. Obwiniona przyznała się do winy i złożyła wniosek o dobrowolne poddanie się karze. Sąd Rejonowy, zamiast uwzględnić lub odrzucić wniosek i zwrócić sprawę organowi celnemu, wydał wyrok nakazowy, orzekając grzywnę w wysokości 500 zł, która odbiegała od wnioskowanej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na rażące naruszenie art. 148 § 1 k.k.s., które polegało na wydaniu wyroku o innej treści niż wynikająca z wniosku o dobrowolne poddanie się karze. Dodatkowo, Sąd Najwyższy stwierdził z urzędu obrazę prawa procesowego z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., polegającą na braku skargi uprawnionego oskarżyciela, gdyż wniosek o dobrowolne poddanie się karze nie jest aktem oskarżenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., który ma rozpoznać wniosek Urzędu Celnego zgodnie z przepisami k.k.s. i zasadami procesu karnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd może jedynie uwzględnić wniosek lub zwrócić sprawę organowi postępowania przygotowawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku wniosku o dobrowolne poddanie się karze, sąd nie ma możliwości orzeczenia kary odbiegającej od zawnioskowanej. Naruszenie tej zasady stanowi rażącą obrazę prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku nakazowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
obwiniona (pośrednio, poprzez uchylenie wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. G. | osoba_fizyczna | obwiniona |
Przepisy (12)
Główne
k.k.s. art. 91 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 91 § 4
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 65 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 65 § 3
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 148 § 1
Kodeks karny skarbowy
Sąd rozpoznający wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności może jedynie uwzględnić wniosek lub niezwłocznie zwrócić sprawę finansowemu organowi postępowania przygotowawczego.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Brak skargi uprawnionego oskarżyciela jest bezwzględną przesłanką odwoławczą.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Brak skargi uprawnionego oskarżyciela jest przesłanką do umorzenia postępowania.
Pomocnicze
k.k.s. art. 63 § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 86 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 148 § 6
Kodeks karny skarbowy
Sąd nie może rozpoznawać sprawy na podstawie wniosku o dobrowolne poddanie się karze, lecz w przypadku jego nieuwzględnienia, musi zwrócić sprawę organowi wnoszącemu.
k.k.s. art. 7 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 49 § 3
Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie art. 17 § 1 k.k.s. w zw. z art. 148 § 6 k.k.s. polegające na nieuwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności i wydaniu wyroku skazującego na karę grzywny, podczas gdy sąd zobligowany był do zwrotu sprawy organowi postępowania przygotowawczego. Obraza prawa procesowego o charakterze bezwzględnej przesłanki odwoławczej – z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. – brak skargi uprawnionego oskarżyciela.
Godne uwagi sformułowania
Nie istniała zatem procesowo dopuszczalna możliwość wydania wyroku o innej treści niż wynikająca z treści wymienionego wniosku. Sąd Rejonowy zatem, wydając wyrok, którym orzeczono karę odbiegającą od zawnioskowanej, uczynił to z rażącą obrazą art. 148§1 k.k.s. W sprawie brak jest bowiem skargi uprawnionego oskarżyciela. Nie można przyjąć, że wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, złożony w trybie art. 148 k.k.s., jest jednocześnie aktem oskarżenia lub wnioskiem o ukaranie.
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dobrowolnego poddania się karze w postępowaniu karnym skarbowym oraz kwestia braku skargi uprawnionego oskarżyciela jako bezwzględnej przesłanki odwoławczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (dobrowolne poddanie się karze) w sprawach o wykroczenia skarbowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne popełnione przez sąd niższej instancji, co prowadzi do uchylenia wyroku. Jest to pouczające dla prawników procesowych.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok: kluczowy błąd proceduralny w sprawie o wykroczenie skarbowe.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 174/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Marta Brylińska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza w sprawie T. G. skazanej z art.63 § 2 i 7 kks w zb. 86 § 1 i 4 kks i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt III W […], uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE T. G. stanęła pod zarzutem tego, że: - w dniu 5 września 2012r. w W. przenosiła towar akcyzowy w postaci 200 paczek papierosów różnych marek bez polskich znaków akcyzowych wprowadzonych na obszarze Unii Europejskiej przez nieustalone przejście graniczne bez przedstawienia ich organowi celnemu, tj. popełnienia czynu z art. 91§1 i 4 k.k.s. w zb. z art. 65§1 i 3 k.k.s. Ponieważ podejrzana przyznała się do popełnienia zarzuconego jej czynu i oświadczyła, że chce dobrowolnie poddać się karze, Urząd Celny […] w W. złożył do sądu wniosek o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przez T. G.. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem nakazowym z dnia 3 stycznia 2013r. w sprawie III W […] uznał obwinioną za winną popełnienia zarzuconego jej czynu i wymierzył za to grzywnę w wysokości 500 zł. Na podstawie art. 49§3 k.k.s. orzeczono przepadek poprzez zniszczenie dowodów rzeczowych zebranych w niniejszej sprawie. Obwinioną obciążono też kosztami postępowania w sprawie. Od wyroku tego żadna ze stron nie złożyła skutecznie sprzeciwu. Obecnie, orzeczenie to zostało zaskarżone kasacją Prokuratora Generalnego złożoną na korzyść obwinionej. Skarżący zarzucił wyrokowi: - rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie art. 17§1 k.k.s. w zw. z art. 148§6 k.k.s., polegające na nieuwzględnieniu wniosku Urzędu Celnego […] w W. o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przez T. G. i wydaniu wobec niej wyroku skazującego na karę grzywny w wysokości 500 zł. za wykroczenie skarbowe z art. 65§1 i 4 k.k.s. w zb. z art. 91§1 i 4 k.k.s. w zw. z art. 7§1 k.k.s. w sytuacji, gdy uznając, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, Sąd zobligowany był do niezwłocznego zwrotu sprawy finansowemu organowi postępowania przygotowawczego. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego jest zasadna. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia opisanego w zarzucie kasacji. Bezsprzecznie jest tak, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w sytuacji złożenia w trybie art. 148§1 k.k.s. wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności przez obwinioną, mógł jedynie wniosek taki uwzględnić lub niezwłocznie zwrócić sprawę finansowemu organowi postępowania przygotowawczego. Nie istniała zatem procesowo dopuszczalna możliwość wydania wyroku o innej treści niż wynikająca z treści wymienionego wniosku. Sąd Rejonowy zatem, wydając wyrok, którym orzeczono karę odbiegającą od zawnioskowanej, uczynił to z rażącą obrazą art. 148§1 k.k.s. Co więcej, doszło w ten sposób do ukarania obwinionej karą grzywny, której w tym trybie nie orzeka się, wnioskowany środek represji karnej ma bowiem odmienny charakter, czego wyrazem jest choćby nie odnotowywanie go w Krajowym Rejestrze Karnym. Niezależnie od zarzuconego uchybienia, z urzędu, Sąd Najwyższy stwierdza również wystąpienie w niniejszej sprawie obrazy prawa procesowego o charakterze bezwzględnej przesłanki odwoławczej – z art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 9 k.p.k. W sprawie brak jest bowiem skargi uprawnionego oskarżyciela. Nie można przyjąć, że wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, złożony w trybie art. 148 k.k.s., jest jednocześnie aktem oskarżenia lub wnioskiem o ukaranie. Od strony formalnej ma on oczywiście cechy analogiczne do skargi oskarżyciela inicjującej postępowanie sądowe, lecz merytorycznie wymogu tego nie spełnia. Ustawodawca dał temu wyraz w art. 148§6 k.k.s., nie zezwalając sądowi na rozpoznanie sprawy na podstawie takiego wniosku, lecz nakazując, w przypadku jego nieuwzględnienia, niezwłoczny zwrot sprawy organowi wnoszącemu go. Dopiero skutkiem takiego zwrotu, na ogół, będzie (po ewentualnym uzupełnieniu postępowania przygotowawczego) wniesienie aktu oskarżenia lub złożenie wniosku o ukaranie. Mając na uwadze stwierdzenie zaistnienia omówionych powyżej uchybień konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ten powinien rozpoznać wniosek Urzędu Celnego […] w W. dostrzegając i respektując tryb wynikający z art. 148 k.k.s., a także w zgodzie z zasadami procesu karnego. Kierując się wskazanymi powyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI