II KK 162/25

Sąd Najwyższy2025-06-12
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaśrodki zapobiegawczeumorzenie postępowaniaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku umarzającego postępowanie karne, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy.

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej złożył kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego A. C. na podstawie art. 17 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 23 § 3 k.k. W ramach kasacji wniesiono o wstrzymanie wykonania tego orzeczenia i zastosowanie środków zapobiegawczych, takich jak dozór policyjny i zakaz opuszczania kraju. Sąd Najwyższy uznał wniosek o wstrzymanie wykonania za niedopuszczalny, ponieważ umorzenie postępowania nie wiąże się z żadną dolegliwością dla oskarżonego, którą można by wstrzymać.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej K. K. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. VIII AKa 70/23, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego A. C. z uwagi na brak podstaw do skazania (art. 17 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 23 § 3 k.k.). Pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania orzeczenia i zastosowanie środków zapobiegawczych w postaci dozoru policyjnego oraz zakazu opuszczania kraju, argumentując to obawą niestawiennictwa oskarżonego na rozprawy lub do odbycia kary, a także brakiem skruchy i przeprosin ze strony oskarżonego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, postanowił pozostawić wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest możliwe tylko wtedy, gdy wiąże się ono z zastosowaniem jakiejkolwiek dolegliwości dla skazanego lub oskarżonego, którą można by wstrzymać. Umorzenie postępowania, jako rozstrzygnięcie porównywalne z uniewinnieniem, nie rodzi takich konsekwencji. Sąd wskazał również, że w sytuacji, gdy kasacja dotyczy orzeczenia korzystnego dla oskarżonego, a wniesiono ją na jego niekorzyść, właściwą reakcją procesową jest zastosowanie środków zapobiegawczych na podstawie art. 533 k.p.k., a nie wstrzymanie wykonania orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 i 2 k.p.k. Sąd uznał, że w realiach sprawy nie ma potrzeby stosowania żadnych środków zapobiegawczych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia umarzającego postępowanie karne jest niedopuszczalny z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest możliwe tylko wtedy, gdy wiąże się ono z dolegliwością dla oskarżonego, którą można by wstrzymać. Umorzenie postępowania nie rodzi takich konsekwencji. W przypadku orzeczenia korzystnego dla oskarżonego, na które wniesiono kasację na jego niekorzyść, właściwą reakcją jest zastosowanie środków zapobiegawczych na podstawie art. 533 k.p.k., a nie wstrzymanie wykonania orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznaoskarżony
K. K.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
P. K.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wstrzymanie wykonania orzeczenia jest możliwe, gdy wiąże się ono z zastosowaniem dolegliwości dla skazanego lub oskarżonego, którą można by wstrzymać. W przypadku orzeczenia umarzającego postępowanie, brak jest substratu dolegliwościowego.

k.p.k. art. 533

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zastosowania środków zapobiegawczych w postępowaniu kasacyjnym, gdy kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

a contrario

k.p.k. art. 532 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na możliwość zastosowania środków zapobiegawczych w razie wstrzymania wykonania orzeczenia.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 4 - Okoliczności wyłączające ściganie lub uzasadniające umorzenie postępowania.

k.k. art. 23 § 3

Kodeks karny

Dotyczy przekroczenia granic obrony koniecznej.

k.p.k. art. 266

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 271

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 272

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 275

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 277

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie umarzające postępowanie karne nie wiąże się z dolegliwością dla oskarżonego, którą można by wstrzymać na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. W przypadku kasacji na niekorzyść oskarżonego od orzeczenia korzystnego, właściwym środkiem jest zastosowanie środków zapobiegawczych na podstawie art. 533 k.p.k., a nie wstrzymanie wykonania orzeczenia.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia umarzającego postępowanie jest dopuszczalny na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

rzeczą pojęciowo niemożliwą jest wstrzymanie orzeczenia prawomocnie kończącego postępowanie karne, z którym nie wiąże się zastosowanie przez sąd jakiejkolwiek dolegliwości dla skazanego albo oskarżonego, którą to dolegliwość można by w myśl Kodeksu "wstrzymać" brak jest substratu "dolegliwościowego", który na zasadzie art. 532 § 1 k.p.k. mógłby być  verba legis  "wstrzymany" w sytuacji procesowej, w której kasacją objęte jest orzeczenie dla oskarżonego korzystne (uniewinnienie, umorzenie postępowania karnego), ewentualną prewencyjną reakcją procesową na etapie postępowania kasacyjnego  w razie wywiedzenia nadzwyczajnego środka zaskarżenia na niekorzyść  może być wyłącznie przewidziane przez Kodeks postępowania karnego dla takiego układu procesowego zastosowanie środków zapobiegawczych (art. 533 k.p.k.), nie zaś wstrzymanie wykonania tego rozstrzygnięcia w trybie art. 532 § 1 i 2 k.p.k.

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania orzeczeń i stosowania środków zapobiegawczych w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w kontekście orzeczeń umarzających postępowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kasacja dotyczy orzeczenia korzystnego dla oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kasacją i wstrzymaniem wykonania orzeczenia, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy można wstrzymać wykonanie wyroku umarzającego postępowanie?

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KK 162/25
POSTANOWIENIE
Dnia 12 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie
A. C.
,
oskarżonego z art. 148 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r.
w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 532 § 3 k.p.k.),
wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej K. K.
o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją
wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. VIII AKa 70/23,
uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 18 maja 2022 r., sygn. VIII K 48/22,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
wniosek o wstrzymanie zaskarżonego kasacją orzeczenia pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
W złożonej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej K. K. kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. VIII AKa 70/23, jego autor sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia poprzez zastosowanie wobec A. C. dozoru policyjnego dwa razy w tygodniu w miejscu jego zamieszkania oraz zakazu opuszczania kraju do czasu rozpoznania kasacji. Ponadto, wniósł o rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania ww. wyroku na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron (
pkt IV
). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że konieczność jego uwzględnienia wynika z grożącej oskarżonemu wysokiej kary, dowodów, których sąd odwoławczy wydający orzeczenie kasatoryjne nie ocenił w sposób właściwy, albo w ogóle pominął, a które w ocenie oskarżycielki posiłkowej w sposób niewątpliwy świadczą o sprawstwie oskarżonego i braku stosowania przez niego obrony koniecznej lub jej przekroczenia w stosunku do P. K., a także postawy oskarżonego, który nigdy nie wyraził skruchy i nie przeprosił bliskich pokrzywdzonego. Okoliczności te, zdaniem pełnomocnika, dowodzą istnienia uzasadnionej obawy, iż oskarżony może się nie stawiać na rozprawy lub do odbycia kary, w sytuacji uwzględnienia kasacji, zwłaszcza, iż często zmienia on swoje miejsce zamieszkania (pomieszkuje u rodziców lub u kolegi), co czyni zasadnym zastosowanie wobec niego wskazanych w
petitum
wniosku środków zapobiegawczych (dozoru Policji i zakazu opuszczania kraju).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
:
Wniosek pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej K. K. należało pozostawić bez rozpoznania.
Zgodnie z brzmieniem art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. W myśl zaś treści § 2 art. 532 k.p.k., w razie wstrzymania wykonania orzeczenia możliwe jest zastosowanie środków, o których mowa w art. 266, 271, 272, 275 i 277 k.p.k. (przyjęcie poręczenia majątkowego, przyjęcie poręczenia społecznego albo indywidualnego od osoby godnej zaufania, dozoru Policji, orzeczenie zakazu opuszczania kraju, zatrzymanie paszportu). Choć nie wynika to wprost z ustawy postępowania karnego, to rzeczą pojęciowo niemożliwą jest wstrzymanie orzeczenia prawomocnie kończącego postępowanie karne, z którym nie wiąże się zastosowanie przez sąd jakiejkolwiek dolegliwości dla skazanego albo oskarżonego, którą to dolegliwość można by w myśl Kodeksu "wstrzymać" (a zatem rozstrzygnięcia o orzeczeniu kary, środka karnego albo środka zabezpieczającego). Tylko wówczas bowiem możliwe jest rozważanie potrzeby wstrzymania wykonania orzeczenia.
Skoro wobec oskarżonego A. C. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. VIII AKa 70/23 na podstawie art. 17 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 23 § 3 k.k. postępowanie umorzył, co jest rozstrzygnięciem porównywalnym co do konsekwencji prawnokarnych i procesowych z orzeczeniem uniewinniającym (brak jakichkolwiek represyjnych konsekwencji prawych dla oskarżonego), to tym samym brak jest substratu "dolegliwościowego", który
na zasadzie art. 532 § 1 k.p.k. mógłby być

verba legis

"wstrzymany". Powyższe zapatrywanie potwierdza zresztą argument systemowy: w sytuacji procesowej, w której kasacją objęte jest orzeczenie dla oskarżonego korzystne (uniewinnienie, umorzenie postępowania karnego), ewentualną prewencyjną reakcją procesową na etapie postępowania kasacyjnego

w razie wywiedzenia nadzwyczajnego środka zaskarżenia na niekorzyść

może być wyłącznie przewidziane przez Kodeks postępowania karnego dla takiego układu procesowego zastosowanie środków zapobiegawczych (art. 533 k.p.k.), nie zaś wstrzymanie wykonania tego rozstrzygnięcia w trybie art. 532 § 1 i 2 k.p.k. W istocie pełnomocnikowi oskarżyciela posiłkowego chodzi właśnie o zastosowanie środka zapobiegawczego (art. 533 k.p.k.), co stanowi jednak odrębny (od wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia) mechanizm procesowy. Zresztą w realiach procesowych sprawy nie ma obecnie potrzeby stosowania wobec oskarżonego żadnego środka zapobiegawczego, w tym

środka zapobiegawczego w postaci dozoru Policji.
Mając powyższe na uwadze sformułowany w kasacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku zaskarżonego kasacją należało pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalny z mocy ustawy.
[PŁ]
[r.g.]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę