II KK 152/21

Sąd Najwyższy2021-08-18
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
kara łącznaograniczenie wolnościsąd najwyższykasacjaprawo karne materialnegranice kary

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego, który błędnie wymierzył karę łączną ograniczenia wolności przekraczającą ustawowe granice.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego B. T. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy, co przekraczało ustawową granicę 2 lat. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego B. T. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 marca 2019 r. Skazany B. T. został wcześniej prawomocnie skazany dwoma wyrokami za przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. i art. 178a § 1 k.k. Sąd Rejonowy, wydając wyrok łączny, połączył kary ograniczenia wolności i wymierzył karę łączną w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej przekraczającej ustawową górną granicę 2 lat dla kary ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia i było niekorzystne dla skazanego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny w zaskarżonej części i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem zastosowania prawidłowych zasad wymiaru kary łącznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara łączna ograniczenia wolności nie może przekroczyć 2 lat.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 24 czerwca 2020 r. wyraźnie określał górną granicę kary łącznej ograniczenia wolności na 2 lata. Orzeczenie kary w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy stanowiło rażące naruszenie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku łącznego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany B. T.

Strony

NazwaTypRola
B. T.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Kara łączna ograniczenia wolności nie może przekroczyć 2 lat. W przypadku kary łącznej ograniczenia wolności, górna granica wynosi 2 lata.

Pomocnicze

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara łączna ograniczenia wolności orzeczona przez Sąd Rejonowy przekroczyła ustawową górną granicę 2 lat, określoną w art. 86 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego poza granicami określonymi w wyżej wskazanym przepisie, gdyż powyżej górnego progu 2 lat, wyznaczonego dla kary łącznej ograniczenia wolności dopuścił się rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, co niewątpliwie ukształtowało treść orzeczenia w sposób niekorzystny dla skazanego

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja granic kary łącznej ograniczenia wolności oraz stosowanie art. 86 § 1 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 24 czerwca 2020 r. w zakresie górnej granicy kary łącznej ograniczenia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym - prawidłowego wymiaru kary łącznej, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Kara łączna przekroczyła 2 lata? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 152/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
‎
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Anna Janczak
w sprawie B. T.
‎
w przedmiocie wyroku łącznego
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 18 sierpnia 2021 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na korzyść skazanego
‎
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt III K (…),
uchyla wyrok łączny Sądu Rejonowego w W.  z dnia 28 marca 2019r., sygn. akt III K (…) w zaskarżonej części i sprawę skazanego B. T. w tym zakresie przekazuje w/w Sądowi do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
B. T. został skazany  prawomocnymi wyrokami:
1.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 sierpnia 2018 r., w sprawie sygn.  akt III K (…), na karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym za przestępstwo z art. 190 § 1 k.k.,  popełnione w dniu 9 sierpnia 2016 r.; kara ta została wykonana w wymiarze 178 godzin;
2.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 sierpnia 2018 r., w sprawie sygn. akt III K (…), na karę 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.,  popełnione w dniu 11 czerwca 2018 r.; ponadto nałożono na oskarżonego obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w wysokości 5.000 zł na rzecz Funduszu P., orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, na poczet orzeczonej kary ograniczenia wolności zaliczono skazanemu okres zatrzymania od dnia 11 czerwca 2018 r., godz. 19:25 do dnia 12 czerwca 2018 r., godz. 13:48, uznając karę ograniczenia wolności za wykonaną w wymiarze 2 dni; kara ograniczenia wolności nie została wykonana.
Sąd Rejonowy w W.  wyrokiem łącznym z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt III K (…) :
1.
na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 i 3 k.k. połączył kary ograniczenia wolności orzeczone wobec B. T. opisanymi wyżej wyrokami:
1.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 sierpnia 2018 r.,  sygn.  akt III K (…),
2.
Sądu Rejonowego w W.  z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt III K (…)
i wymierzył skazanemu łączną karę ograniczenia wolności w wysokości 2 lat i 6 miesięcy, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie,
3.
na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej w pkt I wyroku kary łącznej zaliczył:
4.
178 godzin kary ograniczenia wolności, wykonanych w sprawie o sygnaturze akt III K (…);
5.
okres zatrzymania od dnia 11 czerwca 2018 r., godz. 19:25 do dnia 12 czerwca 2018 r., godz. 13:48, uznając za wykonane 2 dni kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie o sygnaturze akt III K (…);
6.
ustalił, że w zakresie nieobjętym punktem I sentencji wyroku wymierzone B. T. kary i środki karne podlegają odrębnemu wykonaniu;
7.
kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.
Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się z dniem 5 kwietnia 2019 r.
Obecnie kasację
od prawomocnego wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt III K (…), wniósł Prokurator Generalny zaskarżając powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej ograniczenia wolności, na korzyść skazanego B. T.
Autor kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r., polegające na orzeczeniu wobec B. T. kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, a tym samym poza granicami określonymi w wyżej wskazanym przepisie, gdyż powyżej górnego progu 2 lat, wyznaczonego dla kary łącznej ograniczenia wolności.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o  uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść skazanego B. T. okazała się oczywiście zasadna, co przemawiało za jej uwzględnieniem na posiedzeniu przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Powyższy wyrok w zaskarżonej części został wydany z rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r.
W ocenie Sądu Najwyższego w pełni zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia dyrektywy zamieszczonej w przepisie art. 86 § 1 k.k., kształtującej ogólne granice orzekania kary łącznej oraz wprowadzającej ich dodatkowe ograniczenie w odniesieniu do kary ograniczenia wolności. Stosownie do dyspozycji wspomnianego przepisu granice kary łącznej wyznacza najwyższa z wymierzonych kar, która stanowi dolny próg oraz suma wymierzonych kar, która stanowi górną granicę wymiaru kary, przy czym kara łączna nie może przekroczyć 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Tymczasem, w sprawie będącej przedmiotem kasacji, Sąd Rejonowy w W.
wymierzył skazanemu
B. T.
karę 2 lat i 6 miesięcy ograniczenia
wolności, podczas gdy powinien to uczynić w granicach wyznaczonych przepisem art. 86 § 1 k.k., a zatem w wymiarze nie przekraczającym 2 lat ograniczenia wolności.
Orzekając karę łączną ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy, a więc z przekroczeniem górnej granicy kary łącznej tego rodzaju określonej w ustawie karnej, Sąd Rejonowy w W.  dopuścił się rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, co niewątpliwie ukształtowało treść orzeczenia w sposób niekorzystny dla skazanego.
Reasumując stwierdzić należy, że w sprawie o sygn. akt III K (…), Sąd Rejonowy w W.  dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k., które to uchybienie miało istotny wpływ na treść zapadłego prawomocnego orzeczenia, w tym niekorzystny wpływ na sytuację skazanego.
Przedstawione okoliczności uzasadniały uwzględnienie
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego B. T. i uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w W.  – w zaskarżonej części dotyczącej kary łącznej ograniczenia wolności.
Procedując ponownie w przedmiocie wyroku łącznego Sąd Rejonowy zastosuje uregulowania kształtujące zasady wymiaru kary łącznej i jej ustawowe
granice.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI