Orzeczenie · 2025-06-10

II KK 151/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-10
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjaSąd NajwyższyKodeks karnyKodeks wykroczeńzmiana prawanowelizacjaprzedawnieniegranica wykroczeniauszkodzenie mienia

Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść R. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, który skazał R. S. m.in. za uszkodzenie szyby (art. 288 § 1 k.k.) na karę grzywny. Sąd Okręgowy, w wyniku apelacji prokuratora, zmienił kwalifikację czynu i wymierzył za ten czyn karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że wartość uszkodzonej szyby wyniosła 520 zł, co w świetle nowelizacji Kodeksu karnego i Kodeksu wykroczeń, która podwyższyła granicę między przestępstwem a wykroczeniem z 500 zł do 800 zł (obowiązującą od 1 października 2023 r.), czyn ten powinien być traktowany jako wykroczenie z art. 124 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, uznając, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował prawo materialne, nie uwzględniając nowej, korzystniejszej dla sprawcy granicy kwotowej. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego dotyczące tego czynu oraz punkt wyroku Sądu Rejonowego w tej części. Następnie, na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w., umorzył postępowanie w tym zakresie, stwierdzając, że karalność wykroczenia uległa przedawnieniu. Kosztami postępowania w tej części obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zmiany prawa karnego i wykroczeniowego, stosowania ustawy względniejszej, przedawnienia karalności oraz granicy między przestępstwem a wykroczeniem w sprawach o mienie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zmian prawnych obowiązujących w określonym czasie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy czyn polegający na uszkodzeniu mienia o wartości poniżej 800 zł, popełniony po wejściu w życie nowelizacji podwyższającej tę granicę, powinien być kwalifikowany jako wykroczenie, a nie przestępstwo?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, czyn taki powinien być kwalifikowany jako wykroczenie, a sąd odwoławczy ma obowiązek zastosować korzystniejszą dla sprawcy nową kwalifikację prawną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 4 § 1 k.k. należy stosować nową, korzystniejszą dla sprawcy ustawę. Podwyższenie kwoty granicznej dla wykroczenia z art. 124 § 1 k.w. z 500 zł do 800 zł oznacza, że czyn o szkodzie 520 zł, popełniony przed nowelizacją, ale oceniany w dacie orzekania przez sąd odwoławczy, stanowił wykroczenie.

Jak stosować przepisy o przedawnieniu karalności wykroczenia w przypadku uchylenia prawomocnego wyroku przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku uchylenia prawomocnego wyroku, przedawnienie karalności wykroczenia biegnie od daty uchylenia, ale tylko jeśli do upływu terminu przedawnienia nie doszło jeszcze w chwili uchylenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 45 § 2 k.w. dotyczy sytuacji, gdy przedawnienie nie nastąpiło przed uchyleniem. W niniejszej sprawie, mimo uchylenia wyroku, postępowanie zostało umorzone z uwagi na przedawnienie, które nastąpiło po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
R. S. (w części dotyczącej uszkodzenia szyby)

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaoskarżony/skazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
M. T.osoba_fizycznapokrzywdzony
P. D.osoba_fizycznapokrzywdzony
A. S.osoba_fizycznawłaściciel mieszkania/pokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

Dotyczy uszkodzenia rzeczy. Wartość szkody poniżej 800 zł stanowi wykroczenie.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.

k.w. art. 124 § 1

Kodeks wykroczeń

Definicja wykroczenia polegającego na uszkodzeniu cudzej rzeczy, gdy szkoda nie przekracza 800 zł.

k.w. art. 45 § 1

Kodeks wykroczeń

Terminy przedawnienia karalności wykroczenia.

Dz.U.2022, poz. 2600 art. 4 § 8

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Podwyższenie granicy kwotowej dla wykroczenia z art. 124 § 1 k.w. do 800 zł.

Pomocnicze

k.w. art. 45 § 2

Kodeks wykroczeń

Bieg przedawnienia po uchyleniu prawomocnego rozstrzygnięcia.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania w przypadku przedawnienia.

k.p.w. art. 5 § 1

Kodeks postępowania wykroczeniowego

Zastosowanie przepisów k.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn z art. 288 § 1 k.k. (uszkodzenie szyby o wartości 520 zł) w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy stanowił wykroczenie z art. 124 § 1 k.w. z uwagi na nową, wyższą granicę kwotową (800 zł). • Sąd Okręgowy miał obowiązek zastosować ustawę względniejszą dla sprawcy (art. 4 § 1 k.k.). • Po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy, nastąpiło przedawnienie karalności wykroczenia.

Godne uwagi sformułowania

należy mieć na uwadze kwotę z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia • przedawnienie karalności wykroczenia ustaje z upływem 3 lat od jego popełnienia • przedawnienie biegnie na nowo jedynie w sytuacji, w której do upływu terminu przedawnienia nie doszło jeszcze w chwili uchylenia prawomocnego wyroku

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Artymiuk

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany prawa karnego i wykroczeniowego, stosowania ustawy względniejszej, przedawnienia karalności oraz granicy między przestępstwem a wykroczeniem w sprawach o mienie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zmian prawnych obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpłynąć na losy postępowań karnych i wykroczeniowych, a także podkreśla znaczenie terminów przedawnienia. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasady stosowania ustawy względniejszej.

Czy drobne uszkodzenie szyby może stać się wykroczeniem zamiast przestępstwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst