II KK 150/22

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w L., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w L. o umorzeniu postępowania karnego wobec A.R. Oskarżony był sądzony za czyn polegający na znęcaniu się fizycznym i moralnym nad zatrzymanym w okresie od marca do lipca 1952 r., będąc oficerem śledczym UB. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., uznając czyn za zbrodnię komunistyczną z art. 246 Rozporządzenia Prezydenta z 1932 r. w zw. z innymi przepisami, która uległa przedawnieniu. Prokurator w zażaleniu podnosił zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że czyn ten stanowił zbrodnię przeciwko ludzkości, która nie ulega przedawnieniu. Sąd Okręgowy nie uwzględnił tego zarzutu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na rażącą wadliwość kontroli instancyjnej Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy bezkrytycznie zaakceptował stanowisko Sądu Rejonowego, że w zachowaniu oskarżonego brak jest aspektu podmiotowego, polegającego na utożsamianiu się z aparatem terroru, co uniemożliwia zakwalifikowanie czynu jako zbrodni przeciwko ludzkości. Sąd Najwyższy podkreślił, że służba w UB jako oficer śledczy w okresie stalinowskim, nawet przy pewnych niedociągnięciach w pracy ideologicznej, świadczy o zaangażowaniu w aparat terroru. Sąd odwoławczy nie wykazał, że oskarżony nie zdawał sobie sprawy z represyjnego charakteru działań organów bezpieczeństwa państwa. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, nakazując wnikliwą analizę materiału dowodowego w kontekście kwalifikacji czynu jako zbrodni przeciwko ludzkości.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający