IV KK 135/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku skazującego, uznając brak podstaw do zastosowania wyjątkowej instytucji procesowej w sytuacji, gdy zasadność kasacji nie jawi się jako nieomal pewna.
Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski obrońców skazanego T. M. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, podkreślił wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia. Stwierdził, że może ono nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy zasadność kasacji jest niemal pewna, a wykonanie kary prowadziłoby do nieodwracalnych skutków. W analizowanej sprawie, wstępna analiza zarzutów kasacyjnych nie wykazała takiej pewności, a dotyczyły one szczegółowych kwestii procesowych. Wobec braku zaistnienia przesłanek, wnioski obrońców zostały nieuwzględnione.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu bez udziału stron wnioski obrońców skazanego T. M. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II AKa 349/23, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt V K 93/23. Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić złożonych wniosków. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy przywołał przepis art. 532 § 1 k.p.k., który stanowi, że w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia. Podkreślono jednak, że norma ta, mimo braku wskazania konkretnych przesłanek, powinna mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, gdyż wprowadza wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art. 9 k.k.w.). Prawomocne wyroki sądowe korzystają z domniemania prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). Sąd Najwyższy zaznaczył, że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia powinna być stosowana jedynie w uzasadnieniu szczególnymi i jednoznacznymi okolicznościami, które prowadzą do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa. Takie sytuacje mogą zaistnieć, gdy już pobieżna analiza kasacji wskazuje na jej zasadność. Wyjątkowy charakter kasacji i związane z nią skutki procesowe wymagają przyjęcia, że wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić tylko wtedy, gdy zasadność kasacji jawi się jako nieomal pewna. Tylko taka ocena może uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń. W odniesieniu do sprawy T. M., Sąd Najwyższy stwierdził, że obrońcy powiązali zasadność wniosków z wysokim prawdopodobieństwem uwzględnienia zarzutów kasacyjnych. Jednakże, brak jest podstaw do stwierdzenia w chwili obecnej, że uwzględnienie kasacji jest nieomal pewne, a wykonywanie kary może prowadzić do wyjątkowo dolegliwych lub nieodwracalnych skutków. Zarzuty obrońców dotyczą szczegółowych kwestii procesowych związanych z postępowaniem dowodowym, które wymagają rozważenia na dalszym etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy i nie mają charakteru oczywistego. Możliwość uwzględnienia tych zarzutów nie jest na tyle silna, by a priori implikować konieczność skorzystania z wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia. Sąd przypomniał, że wykonanie prawomocnej kary jest zasadą, a wstrzymanie jej wykonania jest wyjątkiem. Wobec braku zaistnienia przesłanek, wnioski obrońców nie zostały uwzględnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy zasadność kasacji jawi się jako nieomal pewna, a wykonanie kary prowadziłoby do nieodwracalnych skutków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest instytucją wyjątkową, wprowadzającą wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń. Może ono nastąpić tylko wtedy, gdy pobieżna analiza kasacji wskazuje na jej zasadność i gdy wykonanie kary spowodowałoby nieodwracalne następstwa dla skazanego. W analizowanej sprawie, zarzuty kasacyjne dotyczyły kwestii procesowych, a ich zasadność nie była na tyle oczywista, aby uzasadnić zastosowanie tej wyjątkowej instytucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosków nie uwzględnić
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia w razie wniesienia kasacji.
Pomocnicze
k.k.w. art. 9
Kodeks karny wykonawczy
Zasada niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zasadność kasacji jest nieomal pewna. Wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa.
Godne uwagi sformułowania
zasadność kasacji jawi się jako nieomal pewna wyjątkowy charakter instytucji kasacji zasada niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń res iudicata pro veritate accipitur
Skład orzekający
Adam Roch
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wstrzymanie wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, interpretacja art. 532 § 1 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku oczywistej zasadności kasacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady dotyczące wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć nie zawiera przełomowych wniosków.
“Kiedy Sąd Najwyższy wstrzyma wykonanie kary? Kluczowe zasady dla obrońców w kasacji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KK 135/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie T. M. o przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 9 maja 2024 r. wniosków obrońców skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II AKa 349/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt V K 93/23 p o s t a n o w i ł wniosków nie uwzględnić. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, ale niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, wynikającej z art. 9 k.k.w. Przypomnieć po pierwsze należy, że prawomocne wyroki sądowe korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa (zob. postanowienie SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; postanowienie SN z dnia 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493). Tego rodzaju następstwa złożonego nadzwyczajnego środka odwoławczego mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza kasacji wskazuje na jej zasadność. Wyjątkowy charakter instytucji kasacji i związane z tym procesowe skutki zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. muszą skutkować przyjęciem, że wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal pewna. Jedynie taka ocena może uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń. Obrońcy T. M. zasadność wniosków o wstrzymanie powiązali z wysokim prawdopodobieństwem uwzględnienia kasacyjnych zarzutów. Nie przesądzając w tym miejscu w żadnej mierze końcowej oceny zasadności wniesionych kasacji, brak jest jednak podstaw do stwierdzenia w chwili obecnej, że ich uwzględnienie jawi się jako nieomal pewne, a wykonywanie kary może prowadzić do wyjątkowo dolegliwych lub wręcz nieodwracalnych skutków dla skazanego (por. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., III KK 19/23, LEX nr 3516558). Na kanwie niniejszej sprawy nie sposób nie dostrzec, iż zarzuty obrońców dotyczą szczegółowych kwestii procesowych odnoszących się do postępowania dowodowego. Już wstępna lektura zarzutów nakazuje stwierdzić, iż wymagają one rozważenia na dalszym etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy, a przez to obecnie nie mają charakteru oczywistego. Aktualnie możliwość uwzględnienia zarzutów nie jest na tyle silna, by a priori implikowała konieczność skorzystania z wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia. Jednocześnie wskazać należy, iż wykonanie prawomocnej kary jest zasadą, zaś wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić w drodze wyjątku, przy zaistnieniu przesłanek przewidzianych w ustawie. Na obecnym etapie przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia względem T. M. nie zaistniały. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji. [J.J.] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI