Orzeczenie · 2024-10-10

II KK 141/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-10-10
SNKarneprzestępstwa skarbowenajwyższy
VATprzestępstwo skarbowekasacjaSąd Najwyższyzbieg przestępstwkara łącznafakturynierzetelność ksiąg

Sprawa dotyczyła skazania M.W. przez Sąd Rejonowy za czyny związane z nieprawidłowościami w rozliczaniu podatku VAT, w tym prowadzenie nierzetelnych rejestrów zakupów VAT i złożenie deklaracji z wykorzystaniem faktur dokumentujących nierzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Oskarżony został uznany za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 56 § 1 i 2 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2a k.k.s. oraz przestępstwa z art. 270a § 3 k.k. Sąd Rejonowy orzekł kary grzywny za oba czyny, a następnie połączył je w jedną karę łączną grzywny. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności niezastosowanie art. 8 § 1 k.k.s. i błędne przyjęcie realnego zbiegu przestępstw, podczas gdy zachowanie oskarżonego powinno być kwalifikowane jako jeden czyn wyczerpujący znamiona obu przestępstw (idealny zbieg). Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał zarzut za zasadny. Podkreślono, że opis czynów w akcie oskarżenia wskazywał na to samo zachowanie, co powinno skutkować zastosowaniem konstrukcji idealnego zbiegu przestępstw. W takiej sytuacji, mimo wyodrębnienia wielu kwalifikacji prawnych, wymierza się tyle kar, ile typów przestępstw, ale w efekcie podlega wykonaniu tylko jedna kara, zgodnie z art. 8 § 2 k.k.s. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność uwzględnienia powyższych uwag przy ponownym rozstrzyganiu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (2)

Czy zachowanie polegające na nierzetelnym prowadzeniu rejestrów VAT i użyciu faktur dokumentujących nierzeczywiste zdarzenia gospodarcze, w celu zaniżenia podatku VAT, stanowi jeden czyn zabroniony (idealny zbieg przestępstw) czy dwa odrębne czyny (realny zbieg przestępstw)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zachowanie to stanowi jeden czyn zabroniony, wyczerpujący jednocześnie znamiona przestępstwa skarbowego i przestępstwa z kodeksu karnego, co skutkuje idealnym zbiegiem przestępstw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że opis czynów w akcie oskarżenia dotyczył tego samego zachowania (użycie tych samych nierzetelnych faktur w tym samym czasie i miejscu w jednym celu), co powinno prowadzić do zastosowania konstrukcji idealnego zbiegu przestępstw (art. 8 § 1 k.k.s.). W takiej sytuacji, mimo wielu kwalifikacji prawnych, wymierza się tyle kar, ile typów przestępstw, ale wykonaniu podlega tylko jedna kara (art. 8 § 2 k.k.s.).

Jakie są konsekwencje prawne zastosowania konstrukcji idealnego zbiegu przestępstw w przypadku przestępstwa skarbowego i przestępstwa z kodeksu karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku idealnego zbiegu przestępstw, wymierza się tyle kar, ile typów przestępstw da się wyodrębnić, ale w efekcie wykonaniu podlega tylko jedna kara.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 8 § 1 k.k.s. pozwala na przypisanie jednego czynu wielu kwalifikacjom prawnym, a art. 8 § 2 k.k.s. stanowi, że wykonaniu podlega tylko jedna kara. Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy o karze łącznej, co było konsekwencją wadliwego przyjęcia realnego zbiegu przestępstw.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawiesądsąd pierwszej instancji
Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-[...]organ_państwowypokrzywdzony
O. Sp. z o.o.spółkawystawca faktur

Przepisy (19)

Główne

k.k.s. art. 56 § 1 i 2

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za nierzetelne prowadzenie rejestrów VAT i składanie deklaracji z wykorzystaniem nierzetelnych faktur.

k.k.s. art. 62 § 2a

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za nierzetelne prowadzenie rejestrów VAT.

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za nierzetelne prowadzenie rejestrów VAT.

k.k.s. art. 2 § 2

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania.

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania.

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania.

k.k. art. 270a § 3

Kodeks karny

Podstawa skazania za użycie jako autentycznych faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za działanie w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

k.k.s. art. 8 § 1

Kodeks karny skarbowy

Kluczowy przepis dotyczący idealnego zbiegu przestępstw, który powinien być zastosowany w sprawie.

k.k.s. art. 8 § 2

Kodeks karny skarbowy

Kluczowy przepis dotyczący wykonania kary w przypadku idealnego zbiegu przestępstw.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § 1 i 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 109 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

k.k. art. 85 § 1 i 2

Kodeks karny

Przepisy dotyczące kary łącznej, które nie powinny być zastosowane w przypadku idealnego zbiegu przestępstw.

k.k. art. 86 § 1 i 2

Kodeks karny

Przepisy dotyczące kary łącznej, które nie powinny być zastosowane w przypadku idealnego zbiegu przestępstw.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia kasacją.

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia kasacją.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia kasacją.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut kasacji Prokuratora Generalnego dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 8 § 1 k.k.s. i błędne przyjęcie realnego zbiegu przestępstw zamiast idealnego.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę oskarżonego przekazuje do ponownego rozpoznania • rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego • brak przyjęcia idealnego zbiegu przypisanych oskarżonemu przestępstwa skarbowego oraz przestępstwa • zachowanie polegające na użyciu tych samych nierzetelnych faktur, w tym samym czasie i miejscu, w jednym celu (zaniżenie podatku VAT) • w efekcie wykonaniu będzie podlegała tylko jedna kara (art. 8 § 2 k.k.s.)

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zbiegu przestępstw, szczególnie w kontekście przestępstw skarbowych i karnoskarbowych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i podatkowego. Pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa kwalifikacja prawna czynu.

Sąd Najwyższy: Jeden czyn, dwie kwalifikacje? Kluczowa różnica między zbiegiem realnym a idealnym w sprawach karnych skarbowych.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst