II KK 141/10

WYROK Z DNIA 1 PAŹDZIERNIKA 2010 R. II KK 141/10 Przesłanka „niekaralności za przestępstwo umyślne” określone w art. 66 § 1 k.k. dotyczy prawomocnych skazań, które miały miejsce do dnia orzekania w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania. Przewodniczący: sędzia SN J. Grubba (sprawozdawca). Sędziowie: SN R. Sądej, SA (del. do SN) H. Komisarski. Prokurator Prokuratury Generalnej: L. Nowakowski. Sąd Najwyższy w sprawie Krystiana U., oskarżonego o czyn z art. 157 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 1 października 2010 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 lutego 2010 r., u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę p r z e k a z a ł do ponownego rozpo- znania Sądowi Rejonowemu w W. U Z A S A D N I E N I E Krystian U. stanął pod zarzutem tego, że: 1. w dniu 18 lipca 2009 r. w W. posiadał wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, zawiniątko z zawartością środka odurzającego w postaci marihuany o wadze netto 0,99 grama, 2 tj. popełnienia czynu z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciw- działaniu narkomanii (Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 ze zm.), 2. w dniu 18 lipca 2009 r. w W. uderzył przedramieniem w twarz Kazi- mierę B., w wyniku czego upadła i doznała obrażeń w postaci zasinienia brzeżnego powłok obu oczu, zasinienia pod błoną śluzową przedsionka jamy ustnej, zasinienia i otarcia naskórka okolicy łokcia prawego, obrzęku i bole- sności kłębu obu rąk bez upośledzenia funkcji, krwiaka uda prawego oraz obrzęku kostki zewnętrznej i zasinienia stopy prawej z otarciem naskórka, co skutkowało u pokrzywdzonej rozstrojem zdrowia na okres nie przekraczający 7 dni, tj. popełnienia czynu z art. 157 § 2 k.k. Prokurator wniósł o warunkowe umorzenie postępowania o te czyny i orzeczenie środka karnego w postaci przepadku zabezpieczonej marihuany. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r.: - na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko Krystianowi U. ustalając okres próby na 2 lata, - na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł środek karny przepadku dowodu rzeczowego, zarządzając jego znisz- czenie. Wyrok ten uprawomocnił się nie będąc zaskarżony przez żadną ze stron. Prokurator Generalny w dniu 1 czerwca 2010 r. zaskarżył to orzeczenie kasacją wniesioną na niekorzyść oskarżonego. Skarżący podniósł zarzut ra- żącego i mającego wpływ na treść wydanego wyroku naruszenia prawa mate- rialnego – to jest art. 66 § 1 k.k. – poprzez warunkowe umorzenie postępowa- 3 nia karnego, pomimo braku określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wy- roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył. Kasacja wniesiona została z zachowaniem terminu z art. 524 § 3 k.k. i jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że jedną z przesłanek warunkujących możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępo- wania (art. 66 § 1 k.k.) jest bezwzględny wymóg, aby sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne. Ta przesłanka nie została spełniona, gdyż Krystian U. w czasie podejmowania decyzji o zastosowaniu warunkowego umorzenia postępowania był dwukrotnie karany (vide: karta karna): - wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 grudnia 2009 r. za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k.; - wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 18 listopada 2009 r. za przestępstwo z art. 157 § 1 k.k.; Nie ulega też wątpliwości, ze oba przypisane przestępstwa mają cha- rakter umyślny. Jak wydaje się zatem, do zaistnienia tak rażącej obrazy prawa material- nego doszło w następstwie tego, że prokurator kierując wniosek o warunkowe umorzenie postępowania nie dysponował danymi o karalności podejrzanego (wniosek z dnia 30 października 2009 r., zaś znajdujące się w aktach dane o karalności sporządzono w dniu 29 stycznia 2010 r.), natomiast Sąd nie zapo- znał się z nimi. Dodatkowo warto zauważyć nie tylko fakt wielokrotnej karalności Kry- stiana U., ale również okoliczność, że drugie z wymienionych skazań dotyczy nie tylko popełnienia czynu podobnego do rozpoznawanego w niniejszej 4 sprawie, ale również popełnionego po dniu 18 lipca 2009 r., a więc w czasie zaistnienia zdarzeń z tej sprawy. Powyższe nasuwa daleko idące wątpliwości również co do spełnienia innych przesłanek z art. 66 § 1 k.k. Ostatnią kwestią wymagającą rozważenia jest zagadnienie, czy prze- słanka niekaralności z art. 66 § 1 k.k. dotyczy skazań, które miały miejsce przed dniem orzekania w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowa- nia, czy też przed dniem popełnienia zarzucanych czynów. Powyższe ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ oba skazania przez Sąd Rejonowy w W. miały miejsce po dniu 18 lipca 2009 r., a więc po zaist- nieniu zdarzeń będących przedmiotem orzekania w sprawie zaskarżonej ka- sacji. Jednoznacznie jednak należy opowiedzieć się za tym, że przesłanka „niekaralności za przestępstwo umyślne” z art. 66 § 1 k.k. dotyczy prawomoc- nych skazań, które miały miejsce do dnia orzekania w przedmiocie warunko- wego umorzenia postępowania. Za takim rozumieniem w sposób oczywisty przemawia ulokowanie tej przesłanki wśród tych, które są związane z osobą sprawcy oraz bezpośrednie powiązanie jej z pozytywną prognozą kryminolo- giczną co do niego. Zatem tylko sprawca, co do którego sąd nabierze przeko- nania, że rozpoznawany czyn był odosobnionym incydentem w jego życiu i można realnie zakładać, iż w przyszłości będzie przestrzegał porządku praw- nego, a w szczególności nie popełni przestępstwa, może skorzystać z dobro- dziejstwa takiego umorzenia. Prognoza ta zaś jest określana w czasie podej- mowania decyzji w przedmiocie stosowania instytucji z art. 66 k.k. (i z per- spektywy wiedzy posiadanej przez sąd w tym dniu). Co więcej, zauważyć na- leży, że w sytuacji, gdy ustawodawca chciał w sposób wyraźnie odmienny ukształtować tą kwestię – art. 64 k.k. – jednoznacznie wskazał, iż w tych wa- 5 runkach odpowiada sprawca, który popełnia przestępstwo będąc uprzednio skazany w warunkach określonych w tym przepisie. Nie sposób zatem przyjąć, że istniały w niniejszej sprawie podstawy do orzeczenia warunkowego umorzenia postępowania. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy uwzględnił za- rzut podniesiony w kasacji i orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i prze- kazaniu sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi.