II KK 139/21

Sąd Najwyższy2021-08-18
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
kara łącznaograniczenie wolnościniealimentacjaart. 209 k.k.art. 86 k.k.kasacjaSąd Najwyższygranice kary

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego, uznając, że orzeczona kara łączna przekroczyła ustawowe granice kary ograniczenia wolności.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku łącznego Sądu Rejonowego, który połączył dwie kary ograniczenia wolności orzeczone za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na wymierzeniu kary łącznej przekraczającej górną granicę ustawową dla tego rodzaju kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego D. A. R. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 października 2020 r. Sąd Rejonowy połączył dwie kary ograniczenia wolności orzeczone za popełnienie przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja) i orzekł karę łączną 2 lat i 6 miesięcy ograniczenia wolności. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez wymierzenie kary łącznej przekraczającej górną granicę ustawową dla kary ograniczenia wolności, która wynosiła 2 lata. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji, stwierdzając, że orzeczona kara łączna stanowiła niewątpliwie rażące naruszenie prawa materialnego. Powołując się na utrwalone orzecznictwo, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania właściwych przepisów dotyczących wymiaru kary łącznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara łączna nie może przekroczyć górnej granicy ustawowej określonej w art. 86 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 86 § 1 k.k. wyznacza górną granicę kary łącznej, która w przypadku kary ograniczenia wolności wynosiła 2 lata. Orzeczenie kary łącznej w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy stanowiło rażące naruszenie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku łącznego i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany D. A. R. (w wyniku uwzględnienia kasacji na jego korzyść)

Strony

NazwaTypRola
D. A. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Wyznacza dolną i górną granicę kary łącznej. W przypadku kary ograniczenia wolności, górna granica wynosiła 2 lata.

Pomocnicze

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 569 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara łączna przekroczyła górną granicę ustawową określoną w art. 86 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kara łączna w rozmiarze powyżej górnej granicy kary łącznej ograniczenia wolności, określonej we wskazanym przepisie prawa materialnego, wynoszącym 2 lata orzeczenie wobec D. A. R. kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy stanowiło niewątpliwie rażące naruszenie prawa materialnego przepis art. 86 § 1 k.k. wyznacza dolną i górną granicę kary łącznej

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja granic kary łącznej ograniczenia wolności w kontekście art. 86 § 1 k.k."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez sąd niższej instancji oraz specyfiki kary ograniczenia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego wykonawczego – prawidłowego wymiaru kary łącznej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa karnego.

Kara łączna przekroczyła limit? Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Rejonowego.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 139/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
‎
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Anna Janczak
w sprawie
D. A. R.
w przedmiocie wyroku łącznego
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 18 sierpnia 2021 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na korzyść skazanego
‎
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt III K (…),
uchyla zaskarżony wyrok łączny Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 października 2020r., sygn. akt III K (…) i sprawę skazanego D. A. R. przekazuje temu sądowi do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem łącznym z d
nia 14 października 2020 r.,
sygn. akt III K (…), orzekł w
sprawie
D. A. R.
skazanego prawomocnymi wyrokami:
1.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 18.10.2018 r.
o sygn. akt III K (…),
za popełniony w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 28 marca 2018 r. czyn z art. 209 § 1 k.k., na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności połączoną z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin miesięcznie, ponadto zobowiązano skazanego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie córki Z. R.; kara ograniczenia wolności nie została wykonana;
2.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 06.08.2019 r.
o sygn. akt III K (…)
,
za popełniony w okresie od 29 marca 2018 r. do dnia 10 maja 2019 r.
czyn z art. 209 § 1 k.k., na karę 1 (jednego) roku i 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności połączoną z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin miesięcznie; kara ograniczenia wolności nie została wykonana.
Na podstawie art. 569 §1 k.p.k., 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. Sąd połączył kary ograniczenia wolności wymierzone wyrokami wymienionymi w punktach I i II części wstępnej wyroku i orzekł wobec skazanego D. A. R.
karę łączną 2   lat i 6 miesięcy ograniczenia wolności połączoną z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20   godzin miesięcznie.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.
Obecnie na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny zaskarżył powyższy wyrok w całości na korzyść D. A. R.
Autor kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu skazanemu, w wyniku połączenia orzeczonych wobec niego na mocy wyroku nakazowego
Sądu Rejonowego w W. z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt III K (…) i wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt III K (…), kar jednostkowych  odpowiednio roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej  pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym oraz roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej  pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej  pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, tj. kary w rozmiarze powyżej górnej granicy kary łącznej ograniczenia wolności, określonej we wskazanym przepisie prawa materialnego, wynoszącym 2 lata.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego
Sądu Rejonowego w W.  i przekazanie sprawy wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego na korzyść D. A. R.  okazała się oczywiście  zasadna, co przemawiało za jej rozpoznaniem i uwzględnieniem na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k.
Autor kasacji, uzasadniając postawiony zarzut odwołał się do treści art. 86 § 1 zd. pierwsze k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., która to regulacja (na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym  skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem  COVID-19, Dz.U. 2020.1086). Stosownie do tego uregulowania kara łączna powinna zawierać się w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. W świetle dyrektyw wynikających z tego przepisu, orzekając w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy mógł zatem wymierzyć łączną karę ograniczenia wolności  w wymiarze od roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności do 2 lat ograniczenia wolności.
W tej sytuacji, orzeczenie wobec
D. A. R. kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy stanowiło niewątpliwie rażące naruszenie prawa materialnego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przepis art. 86 § 1 k.k. wyznacza dolną i górną granicę kary łącznej orzekanej na podstawie poprzednio wymierzonych kar jednostkowych. Wobec tego orzeczenie kary łącznej powyżej dolnej granicy wynikającej z powołanego przepisu lub powyżej przewidzianej tam górnej granicy, uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku w toku postępowania kasacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (por. np. wyrok z dnia 18 kwietnia 2018 r., III KK 43/18, wyrok z dnia 13 grudnia 2017 r., IV KK 161/17).
W tych warunkach należało podzielić tezę wyrażoną w kasacji, że wyrok
Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt III K (…), dotknięty jest wadą stanowiącą rażące naruszenie prawa, które w sposób niekorzystny dla skazanego D. A. R.
kształtuje jego sytuację prawną. Powyższe ustalenie uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. w celu ponownego rozpoznania.
Procedując ponownie w przedmiocie wyroku łącznego Sąd Rejonowy zastosuje uregulowania kształtujące zasady wymiaru kary łącznej i jej ustawowe granice.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI