II KK 137/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku w sprawie dotyczącej zarzutów wadliwej obsady sądu w kontekście powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski obrońców skazanych D. G. i K. G. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Wnioski te opierały się na zarzutach dotyczących bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na nieprawidłową obsadę sądu II instancji z uwagi na sposób powołania jednego z sędziów. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k. i utrwalone orzecznictwo, uznał, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem wyjątkowym. Stwierdził, że na obecnym etapie postępowania kasacyjnego brak jest podstaw do przyjęcia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji, a kwestia wadliwej obsady sądu wymaga szczegółowej analizy.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wnioski obrońców skazanych D. G. i K. G. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 348/21, który z kolei zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt XII K 190/20. Podstawą wniosków były zarzuty kasacyjne, w tym wskazanie na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu rzekomo nieprawidłowej obsady Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Zarzut ten dotyczył udziału w składzie sądu sędziego powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., uznał wnioski o wstrzymanie wykonania za niezasadne. Wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji jest środkiem wyjątkowym, stosowanym jedynie w razie zaistnienia szczególnych okoliczności, takich jak widoczna zasadność zarzutów kasacyjnych i wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, a także ryzyko niepowetowanych dolegliwości dla skazanego. Analizując zarzut wadliwej obsady sądu, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały połączonych izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy udział sędziego powołanego w wadliwym trybie prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd podkreślił, że nie ma tu automatyzmu i konieczne jest zbadanie konkretnych okoliczności. Ponieważ potrzeba przeprowadzenia szczegółowej analizy tej i innych kwestii wymaga rozpoznania na rozprawie, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do skorzystania z uprawnienia do wstrzymania wykonania orzeczenia na obecnym etapie postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wstrzymanie wykonania wyroku jest środkiem wyjątkowym i wymaga wykazania szczególnych okoliczności, takich jak wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji i ryzyko niepowetowanych dolegliwości dla skazanego. Na obecnym etapie brak jest takich podstaw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z kasacją jest środkiem wyjątkowym. Stwierdził, że na wstępnym etapie postępowania kasacyjnego brak jest podstaw do przyjęcia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji, a kwestia wadliwej obsady sądu wymaga szczegółowej analizy, która nie może być przeprowadzona w trybie wniosku o wstrzymanie wykonania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| K. G. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 532 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia w razie wniesienia kasacji, jednak jest to środek wyjątkowy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazano jako bezwzględną przyczynę odwoławczą, której zarzut podniesiono w kasacji.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której przepisy miały wpływ na sposób powołania sędziego.
K.R.P. art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do sądu i standardu niezawisłości i bezstronności.
K.P.P.U.E. art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Dotyczy prawa do sprawiedliwego procesu i standardu niezawisłości i bezstronności.
EKPC art. 6 § 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Dotyczy prawa do rzetelnego procesu i standardu niezawisłości i bezstronności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut wadliwej obsady sądu jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. bez wykazania naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności. Argumenty przemawiające za wstrzymaniem wykonania wyroku w związku z kasacją, bez wykazania szczególnych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach nie występuje tu zatem automatyzm, lecz wymagane jest zbadanie, czy wadliwość procesu powoływania danego sędziego doprowadziła do sytuacji, w której sąd orzekający z jego udziałem nie spełniał standardów niezawisłości i bezstronności
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania wyroku przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym oraz kwestia wadliwej obsady sądu w kontekście nowej procedury powoływania sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu karnym i zarzutów dotyczących obsady sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii wadliwej obsady sądu i jej wpływu na proces karny, a także procedury wstrzymania wykonania wyroku przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy wadliwie powołany sędzia unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy rozstrzyga wniosek o wstrzymanie wykonania.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 137/24 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie D. G. i K. G. , skazanych z art. 284 § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 12 czerwca 2024 r., wniosków obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 348/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt XII K 190/20, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario , p o s t a n o w i ł: wniosków nie uwzględnić. UZASADNIENIE W związku z kasacjami obrońców skazanych D. G. i K. G. sformułowano wnioski o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 348/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt XII K 190/20, z powołaniem się na zasadność podniesionych zarzutów kasacyjnych, w tym wskazując na wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nieprawidłową obsadę Sądu II instancji tj. zasiadanie w składzie Sądu Apelacyjnego w Warszawie – sędziego P.F., powołanego na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wnioski o wstrzymanie wykonania wyroku nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, który podlegają bezzwłocznemu wykonaniu. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę zarzutów podniesionych w kasacji i ich widoczną zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2014 r., V KK 145/14, LEX nr 1566739; zob. też np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 czerwca 2018 r., II KK 178/18, LEX nr 2506098; 4 października 2012 r., II KK 56/12, LEX nr 1220820, z dnia 25 stycznia 2006 r., V KK 476/05, OSNwSK 2006/1/196, z dnia 8 września 2004, V KK 214/04, OSNwSK 2004/1/1513 ). Ponadto należy mieć na względzie to, czy wykonywanie orzeczenia nie narazi skazanego na poważne i w zasadzie niepowetowane dolegliwości, co w pierwszej kolejności odnosi się do odbywania kary pozbawienia wolności i może zaistnieć zwłaszcza w wypadku, gdy realnie rysuje się perspektywa uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18, LEX nr 2449778 ). Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, należy stwierdzić, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, brak jest podstaw do przyjęcia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji obrońców skazanych. Odnosząc się do najpoważniejszego z sygnalizowanych uchybień tj. zarzutu wystąpienia w sprawie uchybienia rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., należy zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego, począwszy od uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 ( OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794 ) wskazuje się, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust, 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Nie występuje tu zatem automatyzm, lecz wymagane jest zbadanie, czy wadliwość procesu powołania danego sędziego doprowadziła do sytuacji, w której sąd orzekający z jego udziałem nie spełniał standardów niezawisłości i bezstronności. Niewątpliwie potrzeba przeprowadzenia szczegółowej i wieloaspektowej analizy tej problematyki, jak też i pozostałych zarzutów kasacyjnych wymaga jej rozpoznania na rozprawie, a zatem na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do skorzystania przez Sąd Najwyższy z uprawnienia przewidzianego w art. 532 § 1 k.p.k. Mając na uwadze powyższe rozważania, orzeczono jak w postanowieniu. [J.J.] [ms] SSN Kazimierz Klugiewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI