II KK 13/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła przestępstwa zniesławienia z art. 212 § 1 k.k., za które Sąd Rejonowy w P. skazał oskarżonego J. R. na grzywnę. Po apelacji obrońcy, Sąd Okręgowy w Ł. umorzył postępowanie na rozprawie odwoławczej, ponieważ oskarżyciele prywatni i ich pełnomocnicy nie stawili się, mimo prawidłowego powiadomienia. Sąd Okręgowy potraktował to jako odstąpienie od oskarżenia i obciążył oskarżycieli kosztami. Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację na niekorzyść oskarżonego, zarzucając sądowi okręgowemu rażące naruszenie art. 496 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Rzecznika, wskazując, że przepis art. 496 § 3 k.p.k. dotyczy wyłącznie rozprawy głównej i nie może być stosowany wprost do rozprawy odwoławczej. Podkreślono, że postępowanie odwoławcze ma własne regulacje dotyczące niestawiennictwa stron (art. 450 § 2 i 3 k.p.k.), a przepisy szczególne (jak art. 496 § 3 k.p.k.) nie mogą być rozszerzająco interpretowane. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania przepisów o postępowaniu dowodowym (niestawiennictwo stron) w postępowaniu odwoławczym w sprawach z oskarżenia prywatnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji niestawiennictwa oskarżyciela prywatnego na rozprawie odwoławczej w sprawie z oskarżenia prywatnego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego i jego pełnomocnika na rozprawie odwoławczej, bez usprawiedliwionych powodów, może być traktowane jako odstąpienie od oskarżenia na podstawie art. 496 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 496 § 3 k.p.k. dotyczy wyłącznie rozprawy głównej i nie może być stosowany wprost do rozprawy odwoławczej, która ma odrębne regulacje dotyczące niestawiennictwa stron.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 496 § 3 k.p.k. stanowi wyjątek dotyczący rozprawy głównej i nie można go rozszerzająco stosować do postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze jest regulowane przez art. 450 § 2 i 3 k.p.k., które określają skutki niestawiennictwa stron.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z. G. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
| G. G. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący (kasacja na niekorzyść) |
| Naczelnik Wydziału do Spraw Postępowania Sądowego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 212 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 496 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 496 § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczy wyłącznie rozprawy głównej, nie stosuje się go do rozprawy odwoławczej.
k.p.k. art. 632 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania odwoławczego, jednak nie w sposób wykluczający wyraźne regulacje dotyczące postępowania odwoławczego.
k.p.k. art. 450 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 450 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Okręgowy przepisu art. 496 § 3 k.p.k. do postępowania odwoławczego. • Przepis art. 496 § 3 k.p.k. dotyczy wyłącznie rozprawy głównej. • Postępowanie odwoławcze ma odrębne regulacje dotyczące niestawiennictwa stron (art. 450 § 2 i 3 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego • zrównał zawarte w tym przepisie określenie „na rozprawie głównej” z pojęciem „na rozprawie odwoławczej” • przepis art. 496 § 3 k.p.k. ma charakter domniemania prawnego • reguła wykładni prawa exceptiones non sunt extentendae
Skład orzekający
Stanisław Zabłocki
przewodniczący
Jarosław Matras
sprawozdawca
Dariusz Świecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów o postępowaniu dowodowym (niestawiennictwo stron) w postępowaniu odwoławczym w sprawach z oskarżenia prywatnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niestawiennictwa oskarżyciela prywatnego na rozprawie odwoławczej w sprawie z oskarżenia prywatnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach karnych, szczególnie tych z oskarżenia prywatnego, gdzie błędna interpretacja przepisów może prowadzić do nieprawidłowego zakończenia postępowania.
“Czy niestawiennictwo na rozprawie apelacyjnej to zawsze koniec sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.