II KK 129/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego J.O. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 lipca 2009 r. W pierwszej instancji A.S.M. został uniewinniony od trzech zarzutów ujawnienia tajemnicy państwowej (art. 265 § 1 k.k.), a postępowanie w czwartym przypadku zostało umorzone z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu (art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.). Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego złożył apelację, podnosząc zarzuty obrazy przepisów prawa procesowego (m.in. art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. poprzez niewyłączenie sędziego) oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy. Następnie wniesiono kasację, w której powtórzono zarzuty dotyczące niewyłączenia sędziego oraz błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że oba zarzuty są powtórzeniem argumentacji z apelacji, co stanowi naruszenie art. 519 k.p.k. Sąd Najwyższy szczegółowo analizował kwestię wyłączenia sędziego na podstawie art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., uznając, że wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia apelacji nie wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy w jej głównym nurcie. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest środkiem do kwestionowania ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy potwierdził, że sądy obu instancji prawidłowo oceniły, iż działania oskarżonego były podejmowane w interesie państwa, a ówczesny Minister Spraw Zagranicznych oraz Prezydent RP byli uprawnieni do dostępu i dysponowania informacjami stanowiącymi tajemnicę państwową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym (art. 40 k.p.k.) oraz dopuszczalności kasacji w kontekście ustaleń faktycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu prawnego z okresu popełnienia czynów.
Zagadnienia prawne (5)
Czy sędzia, który wydał zarządzenie o odmowie przyjęcia apelacji, jest wyłączony od rozpoznania sprawy w jej głównym nurcie na podstawie art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia taki nie jest wyłączony od rozpoznania sprawy w jej głównym nurcie. Zakaz orzekania przez tego samego sędziego dotyczy wyłącznie rozpoznania środka odwoławczego wniesionego od orzeczenia, które tenże sędzia wydał.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na ścisłej wykładni językowej art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k., wskazując, że przepis ten dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sędzia orzeka w przedmiocie zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie w przedmiocie istoty sprawy. Wydanie zarządzeń o odmowie przyjęcia środka odwoławczego dotyczyło kwestii formalnych i nie oznaczało zajęcia stanowiska co do meritum sprawy.
Czy kasacja może być podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu niższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja nie może być podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych, chyba że wystąpiły bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 k.p.k. lub inne rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 1 k.p.k., który wyklucza błąd w ustaleniach faktycznych jako podstawę kasacji, nawet jeśli został nietrafnie nazwany naruszeniem prawa procesowego lub materialnego.
Czy Minister Spraw Zagranicznych był uprawniony do dostępu do informacji stanowiących tajemnicę państwową, uzyskanych w trybie czynności operacyjno-rozpoznawczych, dotyczących rzekomej współpracy J.O. z obcym wywiadem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy obu instancji słusznie przyjęły, że ówczesny Minister Spraw Zagranicznych W.B. był uprawniony do dostępu do takich informacji.
Uzasadnienie
Ocena opierała się na przepisach prawnych obowiązujących w czasie popełnienia czynów oraz na analizie konkretnych okoliczności sprawy, w tym na fakcie, że działania oskarżonego były podejmowane w dobrze pojętym interesie państwa.
Czy Prezydent RP był uprawniony do dysponowania informacjami stanowiącymi tajemnicę państwową, uzyskanymi w trybie czynności operacyjno-rozpoznawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy obu instancji słusznie przyjęły, że Prezydent RP był uprawniony do dysponowania takimi informacjami.
Uzasadnienie
Analiza przepisów prawnych i okoliczności sprawy potwierdziła uprawnienia Prezydenta RP w tym zakresie.
Czy ujawnienie informacji o rzekomej współpracy J.O. z obcym wywiadem w Sejmie RP, w ramach przemówienia transmitowanego przez media, stanowiło czyn o znikomej szkodliwości społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., uznając czyn za mający znikomą szkodliwość społeczną.
Uzasadnienie
Sądy wzięły pod uwagę, że przemówienie nastąpiło w wykonaniu uchwały Sejmu, a sam oskarżyciel posiłkowy również wcześniej podał podobne informacje w mediach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. O. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 265 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 1 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do wyłączenia sędziego na podstawie art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k. • Kasacja nie jest środkiem do kwestionowania ustaleń faktycznych. • Sądy obu instancji prawidłowo oceniły, że działania oskarżonego były podejmowane w interesie państwa. • Minister Spraw Zagranicznych i Prezydent RP byli uprawnieni do dostępu i dysponowania informacjami stanowiącymi tajemnicę państwową.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów prawa procesowego przez niewyłączenie sędziego. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. • Wybiórcza i nieobiektywna ocena dowodów przez sądy niższych instancji. • Niewłaściwe przyjęcie, że oskarżony miał podstawy do uzasadnionego podejrzenia współpracy J.O. z obcym wywiadem. • Błędny pogląd prawny co do uprawnień Ministra Spraw Zagranicznych i Prezydenta RP do informacji niejawnych.
Godne uwagi sformułowania
kasacja przysługuje od wyroku sądu odwoławczego i wykorzystywanie tego środka do kwestionowanie wyroku pierwszoinstancyjnego jest niedopuszczalne • nie można byłoby od nikogo wymagać zachowania obiektywizmu, gdyby przyszło mu orzekać w kwestii zasadności wydanego przez siebie orzeczenia lub zarządzenia • pod pozorem obrazy przepisów prawa procesowego skarżący w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne • treść tego ostatniego przepisu wyklucza zatem „błąd w ustaleniach faktycznych” jako podstawę kasacji
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Rafał Malarski
członek
Henryk Komisarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym (art. 40 k.p.k.) oraz dopuszczalności kasacji w kontekście ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu prawnego z okresu popełnienia czynów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności interpretacji przepisów o wyłączeniu sędziego i granic kasacji. Choć tematyka tajemnicy państwowej jest intrygująca, rozstrzygnięcie ma charakter głównie techniczno-prawny.
“Czy sędzia, który odmówił przyjęcia apelacji, może potem rozstrzygać sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wyłączenia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.