II KK 124/23

Sąd Najwyższy2023-04-20
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaobrona koniecznasąd najwyższyprawo karnezadośćuczynienie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania wyroku skazującego, uznając brak podstaw do zastosowania tej wyjątkowej instytucji procesowej.

Obrońca skazanego G. J. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego, utrzymującego w mocy wyrok skazujący za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., argumentując obroną konieczną. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując na wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia i brak wystarczających przesłanek wskazujących na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego G. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok skazujący za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., orzekając karę 3 lat pozbawienia wolności i zasądzając 30.000 zł zadośćuczynienia. Obrońca wniósł o wstrzymanie wykonania wyroku, powołując się na obronę konieczną jako podstawę całkowitego wyłączenia odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku, podkreślając, że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ryzyka nieodwracalnych skutków dla skazanego. Sąd uznał, że sam zarzut obrony koniecznej nie jest wystarczający, zwłaszcza że sądy niższych instancji poświęciły tej kwestii uwagę i ją rozważyły. Argument o izolacji skazanego również nie został uznany za wystarczający. Sąd wspomniał o zarzutach dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych, ale zaznaczył, że ich uwzględnienie również nie wydaje się prawdopodobne, choć zaznaczył możliwość zmiany stanowiska w kontekście analogicznej sprawy dotyczącej sędziego delegowanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ryzyka nieodwracalnych skutków dla skazanego. Sam zarzut obrony koniecznej, bez dodatkowych przekonujących argumentów, nie jest wystarczający.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
G. J.osoba_fizycznaskazany
pokrzywdzonyinnepokrzywdzony

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy.

Pomocnicze

k.k. art. 25 § 1

Kodeks karny

Podniesiony zarzut obrony koniecznej w kasacji ma cechy zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 9 § 1 i 2

Kodeks karny wykonawczy

Zasada wykonalności orzeczenia z chwilą uprawomocnienia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument o obronie koniecznej jako podstawie do wstrzymania wykonania wyroku. Argument o izolacji skazanego jako podstawie do wstrzymania wykonania wyroku.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia [...] ma wyjątkowy charakter jako okoliczność przemawiającą za postąpieniem po myśli art. 532 § 1 k.p.k. przyjmuje się rangę zarzutów kasacyjnych [...] które [...] pozwalają prognozować, że uwzględnienie kasacji jest w wysokim stopniu prawdopodobne czy szczególne i jednoznaczne w swej wymowie okoliczności prowadzą do wniosku, że wykonanie orzeczenia [...] spowoduje dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym oraz ocena argumentów obrony koniecznej w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy można wstrzymać wykonanie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

zadośćuczynienie: 30 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 124/23
POSTANOWIENIE
Dnia 20 kwietnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
G. J.
skazanego za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 20 kwietnia 2023 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 515/21,
utrzymującego w mocy wyrok Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt V K 39/21,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego G. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 515/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt V K 39/21, którym G. J. skazany został za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., z wymierzeniem kary 3 lat pozbawienia wolności oraz zasądzeniem na rzecz pokrzywdzonego kwoty 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W kasacji m.in. zamieszczono na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia „z uwagi na szczególnie uzasadniony wypadek, tj. wskazaną w zarzucie obronę konieczną podjętą przez Skazanego, co skutkuje całkowitym wyłączeniem odpowiedzialności karnej”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy konsekwentnie wskazuje, że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia, o której mowa w art. 532 § 1 k.p.k., ma wyjątkowy charakter, jako odstępstwo od zasady zawartej w art. 9 § 1 i 2 k.k.w., według której orzeczenie staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia (zob. np. postanowienia: z dnia 14 czerwca 2018 r., II KK 178/18; z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18; z dnia 18 listopada    2003 r., IV KK 347/03). Wypada powtórzyć, że jako okoliczność przemawiającą za postąpieniem po myśli art. 532 § 1 k.p.k. przyjmuje się rangę zarzutów kasacyjnych (np. sygnalizujących uchybienie określone w art. 439 § 1 k.p.k.), które w połączeniu z realiami procesowymi sprawy pozwalają prognozować, że uwzględnienie kasacji jest w wysokim stopniu prawdopodobne. Dodatkowo należy rozważyć, czy szczególne i jednoznaczne w swej wymowie okoliczności prowadzą do wniosku, że wykonanie orzeczenia, zwłaszcza wymierzonej skazanemu kary, przed rozpoznaniem kasacji, spowoduje dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki, a tym samym jego niezasadne pokrzywdzenie.
Mając to na uwadze należy stwierdzić, że obrońca nie przedstawił przekonujących argumentów nakazujących uwzględnienie wniosku. W szczególności nie przemawia za takim postąpieniem argument akcentujący, że w zarzucie kasacji podniesiono, iż skazany działał w obronie koniecznej. Sam fakt sformułowania takiego zarzutu nie oznacza, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo jego uwzględnienia, zwłaszcza że orzekające w sprawie sądy kwestii tej poświęciły niemało uwagi i wytłumaczyły, dlaczego nie podzieliły koncepcji obrony. Trudno też nie dostrzec, że przedmiotowy zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 25 § 1 k.k.), tożsamy z zarzutem zawartym w apelacji, w swojej treści ma cechy zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Nie skłania też do uwzględnienia wniosku zawarty w dalszej części kasacji argument, że „oskarżony przez praktycznie cały czas trwania postępowania przebywał w izolacji”, jako że jest to zwykłym skutkiem stosowania wobec środka zapobiegawczego, następnie wykonania prawomocnego wyroku.
Jest faktem, że w kasacji podniesiono również zarzuty zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), jednak obrońca nie twierdził, że ma to wpływ na rozpoznanie wniosku o wstrzymania wykonania orzeczenia. Tym niemniej można nadmienić, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego podzielenie również tych zarzutów nie jawi się jako prawdopodobne w stopniu zbliżonym do pewności. W odniesieniu do udziału w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Warszawie sędzi delegowanej z sądu niższej instancji ten pogląd może jednak ulec zmianie, stosownie do stanowiska zajętego przez Sąd Najwyższy przy rozpatrywaniu sformułowanego w analogicznym przypadku zagadnienia prawnego (sprawa I KZP 3/23 z terminem rozpoznania 13 czerwca 2023 r.).
Z tych względów, nie przesądzając na tym etapie postępowania o trafności kasacji, którą, co celowe będzie nadmienić, prokurator ocenił jako oczywiście bezzasadną, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[SOP]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI