Orzeczenie · 2026-03-12

II KK 12/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
środek karnyświadczenie pieniężnekasacjaSąd Najwyższynaruszenie zakazuprawo karneart. 244 k.k.art. 43a k.k.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie, ale nie orzekł o obligatoryjnym środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego, mimo że wyrok Sądu I instancji został zaskarżony również w tym zakresie. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy przeoczył naruszenie prawa materialnego, jakim jest art. 43a § 2 k.k., który nakłada obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k. Sąd Najwyższy uznał, że uchybienie to miało charakter rażący i istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim nie orzeczono o środku karnym, i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania w tej części, podkreślając stanowcze brzmienie przepisu art. 43a § 2 k.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Naruszenie przez sąd odwoławczy obowiązku orzeczenia obligatoryjnych środków karnych, nawet jeśli wyrok sądu pierwszej instancji nie zawierał takiego rozstrzygnięcia, a apelacja dotyczyła innych kwestii.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego przypadku naruszenia zakazu zbliżania się i obligatoryjnego środka karnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację w zakresie niezastosowania obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy przeoczył naruszenie prawa materialnego polegające na braku orzeczenia obligatoryjnego środka karnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy nie orzekł świadczenia pieniężnego, mimo że przepis art. 43a § 2 k.k. nakłada taki obowiązek w przypadku skazania za art. 244 k.k., a prokurator podniósł stosowny zarzut w apelacji. Sąd Okręgowy sam przyznał, że omyłkowo nie orzekł tego środka.

Czy niezastosowanie obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak.

Uzasadnienie

Niezastosowanie obligatoryjnego środka karnego, który jest wymagany przez przepis prawa materialnego (art. 43a § 2 k.k.), stanowi rażące naruszenie prawa i ma istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M.G.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
M.G.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

Dotyczy niestosowania się do orzeczonego przez sąd zakazu zbliżania się lub kontaktu.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia czynu w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Nakłada obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k.

Pomocnicze

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

Określa rodzaj świadczenia pieniężnego, które może zostać orzeczone.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 433 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do przeprowadzenia kontroli odwoławczej zgodnej z granicami zaskarżenia i podniesionymi zarzutami.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.k. art. 57b

Kodeks karny

Dotyczy podstawy wymiaru kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezastosowanie przez Sąd Okręgowy obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego, mimo że przepis art. 43a § 2 k.k. tego wymaga. • Rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego przez Sąd Okręgowy, które miało istotny wpływ na treść wyroku.

Godne uwagi sformułowania

przeoczył, że wyrok ten jest dotknięty uchybieniem stanowiącym naruszenie prawa materialnego • nieorzeczenie tego środka karnego przez Sąd Rejonowy w Chełmie powinno zostać dostrzeżone oraz skorygowane przez Sąd drugiej instancji • Również drugi ze sformułowanych przez prokuratora zarzutów był słuszny, jednakże sąd odwoławczy omyłkowo nie orzekł świadczenia, które istotnie było obligatoryjne.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Andrzej Stępka

członek

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przez sąd odwoławczy obowiązku orzeczenia obligatoryjnych środków karnych, nawet jeśli wyrok sądu pierwszej instancji nie zawierał takiego rozstrzygnięcia, a apelacja dotyczyła innych kwestii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku naruszenia zakazu zbliżania się i obligatoryjnego środka karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne stosowanie przepisów prawa materialnego, nawet w pozornie rutynowych kwestiach, takich jak obligatoryjne środki karne. Podkreśla rolę Sądu Najwyższego w korygowaniu błędów sądów niższych instancji.

Sąd Najwyższy przypomina: obligatoryjne środki karne muszą być orzekane!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst