II KK 118/21

Sąd Najwyższy2021-06-22
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
kara łącznaograniczenie wolnościsąd najwyższykasacjagranice karyart. 86 k.k.art. 537 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego, który orzekł karę łączną ograniczenia wolności przekraczającą ustawowy limit.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w P. Sąd Rejonowy połączył kary ograniczenia wolności orzeczone wobec M. G. i wymierzył karę łączną 2 lat i 4 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej przekraczającej maksymalny dopuszczalny wymiar 2 lat ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M. G. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 maja 2020 r. Sąd Rejonowy połączył dwie kary ograniczenia wolności orzeczone wobec skazanego, wymierzając karę łączną 2 lat i 4 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 86 § 1 k.k., wskazując, że orzeczona kara łączna przekroczyła maksymalny dopuszczalny wymiar 2 lat ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 k.k. w dacie wydania wyroku, kara łączna ograniczenia wolności mogła być orzeczona w granicach od najwyższej z kar do sumy kar, jednak nie mogła przekroczyć 2 lat. Orzeczenie kary łącznej w wymiarze 2 lat i 4 miesięcy stanowiło rażące naruszenie tego przepisu. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na pominięcie przez Sąd Rejonowy odpowiednich paragrafów w powołanych przepisach k.k. i k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P., aby ten wydał orzeczenie zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie kary łącznej ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym 2 lata stanowi rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 k.k. w dacie wydania wyroku, maksymalny wymiar kary łącznej ograniczenia wolności wynosił 2 lata. Orzeczenie kary wyższej stanowiło naruszenie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 537 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.k. art. 85

Kodeks karny

Podstawa orzekania kary łącznej.

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

Granice wymiaru kary łącznej, w tym kary ograniczenia wolności.

k.k. art. 87

Kodeks karny

Podstawa orzekania kary łącznej.

k.p.k. art. 569 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa łączenia kar w wyroku łącznym.

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia postępowania w zakresie objęcia wyrokiem łącznym.

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniesienia kasacji.

Pomocnicze

k.k. art. 209 § 1

Kodeks karny

Czyn objęty jednym z wyroków skazujących.

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

Czyn objęty jednym z wyroków skazujących.

k.k. art. 624 § 1

Kodeks karny

Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary łącznej ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat i 4 miesięcy przekracza ustawowy limit 2 lat określony w art. 86 § 1 k.k. Nieprawidłowe powołanie podstawy prawnej orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego w wymiarze powyżej zakreślonej powyższą normą maksymalnej granicy kary łącznej ograniczenia wolności nie ulega zatem wątpliwości, że orzekając karę łączną ograniczenia wolności w wysokości 2 lat i 4 miesięcy, Sąd Rejonowy w P. dopuścił się rażącego, mającego istotny wpływ na treść wyroku, naruszenia art. 86 § 1 k.k.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący-sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja granic kary łącznej ograniczenia wolności zgodnie z art. 86 § 1 k.k. oraz prawidłowe powoływanie podstaw prawnych orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z daty wydania wyroku i konkretnego przypadku łączenia kar ograniczenia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego i materialnego sądu niższej instancji przy orzekaniu kary łącznej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach karnych.

Sąd Najwyższy koryguje błąd: kara łączna nie może przekroczyć ustawowego limitu!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 118/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 czerwca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Anna Janczak
w sprawie
M. G.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 22 czerwca 2021 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w P.
z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt II K (…),
na podstawie art. 537 § 1 i 2 k.p.k.
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.
UZASADNIENIE
M. G. został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami:
1. Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt III K (…), za czyn z art. 209 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie; postanowieniem z dnia 8 września 2015 r. karę ograniczenia wolności zamieniono na karę zastępczą 150 dni pozbawienia wolności; w dniu 15 maja 2016 r. kara zastępcza została wykonana w systemie dozoru elektronicznego;
2. Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 września   2018 r., sygn. akt III K (…), za czyn z art. 278 § 1 k.k. i in. na karę roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; postanowieniem z dnia 4 czerwca 2019 r. karę ograniczenia wolności zamieniono na karę zastępczą 271 dni pozbawienia wolności;
3. Sądu Rejonowego w P.  z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II K (…), za czyn z art. 209 § 1 k.k. na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; postanowieniem z dnia 5 listopada 2019 r. karę ograniczenia wolności zamieniono na karę zastępczą 180 dni pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy w P., mając na uwadze wymienione wyżej skazania M.  G., wyrokiem łącznym z dnia 19 maja 2020 r., sygn. akt II K (…):
I. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k., art. 86 § 1 i 3 k.k. i art. 87 k.k. połączył karę roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt III K (…) oraz karę 12 miesięcy ograniczenia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II K (…), i orzekł wobec skazanego M. G. karę łączną 2 lat i 4 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie;
II. w pozostałej części orzeczenia podlegające łączeniu, a nieobjęte wyrokiem łącznym pozostawił do osobnego wykonania;
III. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w zakresie objęcia wyrokiem łącznym wyroku wyszczególnionego w pkt 1, wobec braku przesłanek do objęcia go wyrokiem łącznym;
IV. na podstawie „art. 624 § 1 KK” zwolnił skazanego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, przejmując je w całości na rachunek Skarbu Państwa.
Wyrok łączny nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 2 czerwca 2020 r., co wskazano adnotacją na wyroku (k. 47 akt sprawy II K 214/20).
Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył je w całości na korzyść skazanego. Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu wobec skazanego kary łącznej 2 lat i 4 miesięcy ograniczenia wolności, czyli w wymiarze powyżej zakreślonej powyższą normą maksymalnej granicy kary łącznej ograniczenia wolności”.
Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Charakter zaistniałego w sprawie uchybienia uprawniał do zaskarżenia przedmiotowego wyroku łącznego tylko w części określającej wysokość kary łącznej ograniczenia wolności, jednak i w sporządzonej postaci kasacja jest oczywiście zasadna, co dawało podstawę do uwzględnienia jej w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron.
W brzmieniu z daty wydania wyroku przepis art. 86 § 1 k.k. stanowił, że sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Wobec tego przy łączeniu kar ograniczenia wolności wymierzonych wyrokami Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt III K (…), oraz Sądu Rejonowego w P.  z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II K (…), możliwe było orzeczenie wobec M. G. kary łącznej ograniczenia wolności w granicach od roku i 6 miesięcy do lat 2. Nie ulega zatem wątpliwości, że orzekając karę łączną ograniczenia wolności w wysokości 2 lat i 4 miesięcy, Sąd Rejonowy w P. dopuścił się rażącego, mającego istotny wpływ na treść wyroku, naruszenia art. 86 § 1 k.k.
Niezależnie od tego uchybienia, w części motywacyjnej kasacji jej Autor słusznie zwrócił uwagę, że powołując w podstawie prawnej wyroku łącznego art. 85 k.k., Sąd
a quo
pominął, że wymieniony artykuł jest podzielony na paragrafy oraz że jako podstawę prawną zwolnienia skazanego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wskazał art. 624 § 1 k.k., zamiast k.p.k.
W tym stanie rzeczy, w uwzględnieniu kasacji, należało uchylić zaskarżony nią wyrok łączny i sprawę M. G. przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P., który wyda orzeczenie zgodne z prawem.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI