Orzeczenie · 2019-07-24

II KK 118/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-07-24
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
gry hazardoweautomatyprzestępstwo skarbowekoncesjaustawa o grach hazardowychSąd Najwyższykasacjausprawiedliwiony błąd

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Urząd Celno-Skarbowy na niekorzyść oskarżonego M. W., który był prezesem zarządu kilku spółek zajmujących się organizacją gier hazardowych na automatach. Oskarżony został pierwotnie skazany przez Sąd Rejonowy za szereg przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, uniewinniając oskarżonego od części zarzutów (dotyczących czynów popełnionych do 3 września 2015 r.) z uwagi na przyjęcie, że działał w usprawiedliwionym błędzie co do znamion czynu zabronionego (art. 10 § 1 k.k.s.). Sąd Najwyższy, analizując kasację, uznał, że sąd okręgowy błędnie zinterpretował przepisy. Podkreślił, że oskarżony, jako profesjonalista w branży gier hazardowych, powinien mieć świadomość nielegalności swojej działalności, nawet w obliczu istniejących rozbieżności interpretacyjnych w orzecznictwie. Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który nie został prawidłowo notyfikowany, nie mógł być stosowany do czynów popełnionych przed 3 września 2015 r., jednak przepis art. 6 ust. 1 tej ustawy mógł stanowić samodzielne uzupełnienie normy blankietowej z art. 107 § 1 k.k.s. Sąd Najwyższy stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż oskarżony działał w usprawiedliwionym błędzie, gdyż jako profesjonalista znał realia branży i powinien był podjąć kroki w celu wyjaśnienia wątpliwości prawnych, np. poprzez uzyskanie decyzji ministra lub interpretacji przepisów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej za urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia, w szczególności w kontekście usprawiedliwionego błędu, niejasności prawnych i obowiązku notyfikacji przepisów technicznych UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania wyroku, zwłaszcza w kontekście nowelizacji ustawy o grach hazardowych i orzecznictwa TSUE.

Zagadnienia prawne (2)

Czy oskarżony, będąc profesjonalistą w branży gier hazardowych, działał w usprawiedliwionym błędzie co do znamion czynu zabronionego (art. 10 § 1 k.k.s.) w zakresie urządzania gier na automatach bez wymaganej koncesji przed dniem 3 września 2015 r., w obliczu niejasności prawnych i rozbieżności interpretacyjnych dotyczących ustawy o grach hazardowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oskarżony nie działał w usprawiedliwionym błędzie. Jako profesjonalista w branży, powinien mieć świadomość nielegalności swojej działalności i podjąć kroki w celu wyjaśnienia wątpliwości prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy błędnie przyjął usprawiedliwiony błąd. Oskarżony, jako prezes spółek hazardowych, znał realia branży i przepisy, a wątpliwości prawne nie zwalniały go z obowiązku działania zgodnie z prawem lub wyjaśnienia ich w oficjalnym trybie. Brak koncesji i prowadzenie działalności poza kasynem stanowiło naruszenie prawa, a oskarżony świadomie podjął ryzyko.

Czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych mogą stanowić samodzielne uzupełnienie normy blankietowej zawartej w art. 107 § 1 k.k.s. w kontekście obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych może stanowić samodzielne uzupełnienie normy blankietowej z art. 107 § 1 k.k.s., ponieważ nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Natomiast art. 14 ust. 1 tej ustawy, jako przepis techniczny, nie mógł być stosowany w brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. z uwagi na brak notyfikacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo TSUE i własną uchwałę (I KZP 17/16), rozróżnił charakter prawny art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w kontekście dyrektywy 98/34/WE. Stwierdzono, że art. 6 ust. 1 nie wymagał notyfikacji i mógł stanowić podstawę odpowiedzialności, podczas gdy art. 14 ust. 1, jako przepis techniczny, wymagał notyfikacji, której brak uniemożliwiał jego stosowanie przed wejściem w życie nowelizacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżyciel publiczny (w części)

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Celno-Skarbowy w W.organ_państwowyoskarżyciel publiczny
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (19)

Główne

k.k.s. art. 107 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § 3

Kodeks karny skarbowy

u.g.h. art. 6 § 1

Ustawa o grach hazardowych

Może stanowić samodzielne uzupełnienie normy blankietowej z art. 107 § 1 k.k.s., nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE.

u.g.h. art. 14 § 1

Ustawa o grach hazardowych

Stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE; w brzmieniu obowiązującym przed 3 września 2015 r. nie mógł być stosowany z uwagi na brak notyfikacji Komisji Europejskiej.

Pomocnicze

k.k.s. art. 10 § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy błędu co do znamion czynu zabronionego.

k.k.s. art. 10 § 4

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy nieświadomości karalności czynu.

k.k. art. 85 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 20 § 2

Kodeks karny

k.k.s. art. 39 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 40 § 1 i 3

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 523

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

u.s.d.g. art. 10

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

u.o.p. art. 1a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 91 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że oskarżony działał w usprawiedliwionym błędzie co do znamion czynu zabronionego w okresie do 3 września 2015 r. • Oskarżony, jako profesjonalista, powinien mieć świadomość nielegalności swojej działalności, mimo niejasności prawnych. • Art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych może stanowić samodzielne uzupełnienie art. 107 § 1 k.k.s.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu okręgowego oparta na usprawiedliwionym błędzie co do znamion czynu zabronionego.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie oskarżonego w okresie do dnia 3 września 2015 r. nie mogło być analizowane w oderwaniu od zmieniających się przepisów ustawy o grach hazardowych oraz poglądów prezentowanych w orzeczeniach sądowych i piśmiennictwie. • przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3 września 2015 r., z uwagi na to, że nie przeszedł procesu notyfikacji Komisji Europejskiej, nie może mieć zastosowania w sprawie o przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. • przepis art. 6 ust. 1 u.g.h., w odróżnieniu od art. 14 ust. 1 u.g.h., mógł w pierwotnym brzmieniu i może nadal stanowić samodzielnie uzupełnienie normy blankietowej zawartej w art. 107 § 1 k.k.s. • żadne okoliczności faktyczne ani prawne nie uzasadniają przyjęcia po stronie M. W. działania w usprawiedliwionym błędzie w rozumieniu art. 10 k.k.s. • działalność w zakresie gier na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. urządzana bez posiadania stosownej koncesji oraz poza salonem gry, jest działalnością nielegalną.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej za urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia, w szczególności w kontekście usprawiedliwionego błędu, niejasności prawnych i obowiązku notyfikacji przepisów technicznych UE."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania wyroku, zwłaszcza w kontekście nowelizacji ustawy o grach hazardowych i orzecznictwa TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności karnej za hazard, zawiłości prawnych związanych z przepisami UE i krajowymi, a także roli profesjonalisty w branży w kontekście usprawiedliwionego błędu. Jest to ciekawy przypadek dla prawników specjalizujących się w prawie karnym skarbowym i hazardowym.

Hazard bez koncesji: czy profesjonalista mógł nie wiedzieć, że łamie prawo?

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst