II KK 118/15

Sąd Najwyższy2015-07-29
SAOSKarneprawo karne skarboweWysokanajwyższy
kara grzywnystawka dziennaminimalne wynagrodzeniekodeks karny skarbowykasacjaSąd Najwyższyczyn ciągły

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy w części dotyczącej kary grzywny, uznając, że Sąd Rejonowy ustalił jej stawkę dzienną poniżej ustawowego minimum.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść oskarżonej K. G. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego. Sąd Rejonowy skazał oskarżoną na grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych po 10 zł każda. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że stawka dzienna grzywny nie mogła być niższa niż 56 zł, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego skarbowego i wysokością minimalnego wynagrodzenia w 2014 roku. W związku z tym uchylono wyrok w części dotyczącej kary i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem nakazowym z dnia 18 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w W. uznał K. G. za winną popełnienia czynu z art. 77 § 2 k.k.s. w zw. z art. 77 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i skazał ją na karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 10 zł każda, jednocześnie zwalniając od kosztów postępowania. Wyrok uprawomocnił się 7 marca 2015 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść oskarżonej, zarzucając rażące naruszenie art. 23 § 3 k.k.s. poprzez ustalenie stawki dziennej grzywny na 10 zł, podczas gdy przepis ten stanowi, że stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, przywołał utrwalone orzecznictwo wskazujące, że dla określenia wysokości stawki dziennej miarodajna jest wysokość minimalnego wynagrodzenia z chwili popełnienia czynu, a w przypadku czynu ciągłego – ostatni dzień ostatniego miesiąca roku, do którego oskarżony podejmował działania. W rozpoznawanej sprawie, czyn K. G. miał miejsce od 20 lutego 2013 r. do 20 stycznia 2014 r. Minimalne wynagrodzenie w 2014 roku wynosiło 1680 zł, co oznacza, że jedna trzydziesta tej kwoty wynosiła 56 zł. Ustalenie stawki dziennej na 10 zł stanowiło zatem rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie stawki dziennej grzywny na kwotę 10 zł stanowi rażące naruszenie art. 23 § 3 k.k.s.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, dla określenia dolnej granicy stawki dziennej grzywny miarodajna jest wysokość minimalnego wynagrodzenia z chwili popełnienia czynu. W przypadku czynu ciągłego, decyduje ostatni dzień ostatniego miesiąca roku, do którego oskarżony podejmował działania. W tej sprawie, minimalne wynagrodzenie w 2014 roku wynosiło 1680 zł, co oznaczało, że jedna trzydziesta tej kwoty wynosiła 56 zł. Ustalenie stawki na 10 zł było zatem poniżej ustawowego minimum.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (8)

Główne

k.k.s. art. 77 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 77 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 23 § 3

Kodeks karny skarbowy

Stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia, ani też przekraczać jej czterystukrotności.

Pomocnicze

k.k.s. art. 23 § 1

Kodeks karny skarbowy

Określenie liczby oraz wysokości jednej stawki dziennej; najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa – 720.

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 6 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 524 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie stawki dziennej grzywny poniżej ustawowego minimum (art. 23 § 3 k.k.s.).

Godne uwagi sformułowania

stawka dzienna grzywny nie mogła być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia miarodajna jest wysokość minimalnego wynagrodzenia z chwili popełnienia inkryminowanego czynu

Skład orzekający

Józef Szewczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 23 § 3 k.k.s. w zakresie ustalania minimalnej stawki dziennej grzywny, zwłaszcza w kontekście czynów ciągłych i wysokości minimalnego wynagrodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie prawa karnego skarbowego i specyfiki ustalania kar grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobne z pozoru uchybienia proceduralne lub błędy w interpretacji przepisów mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet w sprawach karnych skarbowych. Podkreśla znaczenie precyzyjnego stosowania prawa.

Czy 10 zł za dzień grzywny to za mało? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 118/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Jarosław Matras Protokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz - Śliwy, w sprawie K. G. oskarżonej z art. 77 § 2 k.k.s. w zw. z art. 77 § 1 k.k.s. w zw.z art. 6 § 2 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W., z dnia 18 lutego 2015 r. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 18 lutego 2015 r., Sąd Rejonowy uznał oskarżoną K. G. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 77 § 2 k.k.s. w zw. z art. 77 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i za to skazał ją na karę grzywny w 2 wysokości 200 stawek dziennych po 10 zł każda oraz zwolnił oskarżoną w całości od zapłaty kosztów postępowania, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 7 marca 2015 r. Od powyższego wyroku kasację w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze na niekorzyść K. G. wniósł Prokurator Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 § 3 k.k.s., poprzez wymierzenie oskarżonej kary grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej poniżej jej ustawowej wysokości, tj. na 10 zł, podczas gdy zgodnie z tym przepisem stawka dzienna grzywny nie mogła być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia, tj. kwoty 56 zł. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Z tożsamym wnioskiem wystąpił prokurator Prokuratury Generalnej uczestniczący w rozprawie kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna. W myśl art. 23 § 1 k.k.s. wymierzając karę grzywny sąd określa liczbę oraz wysokość jednej stawki dziennej; jeżeli kodeks nie stanowi inaczej najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa – 720. W § 3 przywołanego przepisu wskazano zaś, że stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia, ani też przekraczać jej czterystukrotności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla określenia wysokości stawki dziennej orzekanej na podstawie art. 23 § 3 k.k.s., miarodajna jest wysokość minimalnego wynagrodzenia z chwili popełnienia inkryminowanego czynu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 listopada 2008 r., V KK 116/08, Prok. i Pr.-wkł. 2009/4/11; z dnia 10 listopada 2011 r., II KK 259/11, LEX nr 1084720; z dnia 10 lipca 2014 r., IV KK 115/14, Prok. i Pr.-wkł. 2014/10/12). Z kolei w przypadku czynu ciągłego, czas ten wyznaczany jest datą ostatniego z podjętych przez oskarżonego działań składających się na przestępstwo kwalifikowane z art. 12 k.k. lub art. 6 § 2 k.k.s. „W razie zaś braku możliwości precyzyjnego określenia punktu czasowego stanowiącego końcowy moment działania sprawcy, za czas 3 popełnienia takiego przestępstwa, w rozumieniu art. 6 § 1 k.k., traktować należy ostatni dzień ostatniego miesiąca roku, do którego oskarżony podejmował, składające się na czyn ciągły, jednostkowe działania” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2012 r., III KK 397/11, LEX nr 1212891; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2011 r., III KK 89/11, OSNKW 2012, z. 2, poz. 12). Odnosząc powyższe uwagi natury ogólnej do realiów rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż K. G. dopuściła się zarzucanego jej czynu w okresie od 20 lutego 2013 r. do 20 stycznia 2014 r. Punktem wyjścia limitującym dolną granicę stawki dziennej grzywny orzekanej za przestępstwo skarbowe stanowiła zatem kwota minimalnego wynagrodzenia określona na rok 2014 r., która - zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 1074) - wynosiła 1680 zł (brutto). Jedna trzydziesta minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. była zatem równa kwocie 56 zł i wartość ta stanowiła dolną granicę wysokości jednej stawki dziennej grzywny, która mogła być orzeczona w stosunku do oskarżonej. Tym samym uznać należy, że ustalając wysokość wymierzonej K. G. jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10 zł, Sąd Rejonowy uczynił to z rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego wskazanego w skardze Prokuratora Generalnego, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, w toku którego Sąd ten uniknie uchybień będących podstawą uwzględnienia kasacji. Uwzględnienie kasacji na niekorzyść oskarżonej było dopuszczalne, gdyż została wniesiona w dniu 22 kwietnia 2015 r., tj. przed upływem 6 miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku nakazowego (art. 524 § 3 k.p.k.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI