Orzeczenie · 2025-05-28

II KK 115/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-05-28
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościokres próbyprzestępstwo podobnekasacjaSąd Najwyższyart. 75 k.k.obowiązek naprawienia szkody

Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego D. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu, które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w Kozienicach o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy pierwotnie zarządził wykonanie kary, wskazując na popełnienie przez skazanego w okresie próby przestępstwa podobnego oraz uchylanie się od obowiązku naprawienia szkody. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie skazanego, zmienił to postanowienie, uznając, że skazany nie uchylał się od obowiązku naprawienia szkody i umożliwił mu spłatę pozostałej części. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego, w szczególności art. 433 § 1 k.p.k., poprzez wadliwą i wybiórczą kontrolę odwoławczą. Sąd Okręgowy pominął kluczowe ustalenie Sądu Rejonowego dotyczące popełnienia przez skazanego w okresie próby przestępstwa podobnego, które stanowiło obligatoryjną podstawę do zarządzenia wykonania kary zgodnie z art. 75 § 1 k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że popełnienie takiego przestępstwa w okresie próby, za które orzeczono karę bezwzględną, obliguje sąd do zarządzenia wykonania zawieszonej kary. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 75 k.k. w zakresie obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności w przypadku popełnienia przestępstwa podobnego w okresie próby, a także zasady wykonalności postanowień i stosowania przepisów intertemporalnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji popełnienia przestępstwa podobnego w okresie próby.

Zagadnienia prawne (4)

Czy popełnienie przez skazanego w okresie próby przestępstwa podobnego, za które orzeczono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, stanowi obligatoryjną podstawę do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, popełnienie przez skazanego w okresie próby przestępstwa podobnego, za które prawomocnie orzeczono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, stanowi obligatoryjną podstawę do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 75 § 1 k.k. wprost stanowi o obligatoryjności zarządzenia wykonania kary w takiej sytuacji. Pominiecie tej okoliczności przez sąd odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa.

Jakie są zasady wykonalności postanowień o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności w zależności od podstawy prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postanowienia o zarządzeniu wykonania kary obligatoryjnie (art. 75 § 1, § 1a, § 2a k.k.) stają się wykonalne z chwilą wydania, chyba że sąd wstrzyma ich wykonanie. Postanowienia fakultatywne (art. 75 § 2, § 3 k.k.) stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do art. 178 § 5 k.k.w. i przywołał orzecznictwo, wyjaśniając rozróżnienie wykonalności w zależności od podstawy prawnej zarządzenia wykonania kary.

Czy termin na zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej, określony w art. 75 § 4 k.k., jest terminem do wydania postanowienia, czy do jego uprawomocnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin wynikający z art. 75 § 4 k.k. wyznacza ostateczny czas, do którego powinno nastąpić zarządzenie wykonania kary, a dla postanowień obligatoryjnych decydujące jest wydanie postanowienia przed upływem tego terminu (chyba że wstrzymano wykonanie).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla postanowień obligatoryjnych kluczowe jest wydanie postanowienia w terminie, a nie jego prawomocność.

Jakie są zasady intertemporalne przy stosowaniu art. 75 § 4 k.k. w przypadku nowelizacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy względniejsze dla sprawcy, zgodnie z art. 4 § 1 k.k., jeśli czyn został popełniony przed nowelizacją.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że termin 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (obowiązujący przed nowelizacją) był względniejszy dla skazanego i miał zastosowanie w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany D. C. (w sensie uchylenia niekorzystnego dla niego postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
D. C.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Bank S.A.spółkapokrzywdzony

Przepisy (24)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Podstawa pierwotnego skazania.

k.k. art. 75 § § 1

Kodeks karny

Obligatoryjne zarządzenie wykonania kary w przypadku popełnienia w okresie próby przestępstwa podobnego.

k.k. art. 75 § § 4

Kodeks karny

Termin na zarządzenie wykonania kary po zakończeniu okresu próby.

k.k.w. art. 178 § § 5

Kodeks karny wykonawczy

Wykonalność postanowień o zarządzeniu wykonania kary.

k.k. art. 115 § § 3

Kodeks karny

Definicja przestępstwa podobnego.

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

Kradzież z włamaniem.

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

Zniszczenie mienia.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów.

k.k. art. 229 § § 3

Kodeks karny

Przyjęcie korzyści majątkowej.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasady intertemporalne.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

k.k. art. 75 § § 2

Kodeks karny

Fakultatywne zarządzenie wykonania kary.

k.k. art. 75 § § 2a

Kodeks karny

Obligatoryjne zarządzenie wykonania kary w przypadku zaistnienia określonych okoliczności po upomnieniu.

k.k. art. 75 § § 3

Kodeks karny

Zarządzenie wykonania kary przed rozpoczęciem okresu próby.

k.k.w. art. 9 § § 3

Kodeks karny wykonawczy

Wstrzymanie wykonania postanowienia.

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozpoznania zarzutów zażalenia.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ustosunkowania się do wszystkich istotnych okoliczności.

k.p.k. art. 94 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli odwoławczej.

k.p.k. art. 459 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu zażaleniowym.

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozważenia wszystkich dowodów.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do zażaleń.

k.k.w. art. 1 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Zasada uwzględniania ustaw względniejszych dla sprawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd okręgowy pominął fakt popełnienia przez skazanego w okresie próby przestępstwa podobnego, co stanowiło obligatoryjną podstawę do zarządzenia wykonania kary. • Kontrola odwoławcza była wadliwa i wybiórcza.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego • wadliwej i nierzetelnej, albowiem wybiórczej kontroli odwoławczej • obligatoryjne zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności • nieuprawnionej korzyści w zakresie konsekwencji prawnych

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 75 k.k. w zakresie obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności w przypadku popełnienia przestępstwa podobnego w okresie próby, a także zasady wykonalności postanowień i stosowania przepisów intertemporalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji popełnienia przestępstwa podobnego w okresie próby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie procedur prawnych i jak błędy sądu niższej instancji mogą zostać naprawione przez Sąd Najwyższy, co ma istotne znaczenie praktyczne dla skazanych.

Sąd Najwyższy przypomina: przestępstwo w okresie próby to niemal pewne więzienie!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst