II KK 112/25

Sąd Najwyższy2026-03-02
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjauzasadnienietermin zawityprzywrócenie terminuobrońcaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia o oddaleniu kasacji, uznając brak winy obrońcy za niewystarczający do przywrócenia terminu zawitego.

Skazany K.S. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego o oddaleniu jego kasacji. Twierdził, że dowiedział się o niezłożeniu wniosku przez obrońcę dopiero po upływie terminu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny, podkreślając, że niedotrzymanie terminu z winy obrońcy wymaga wykazania tej winy, a nie tylko samego faktu niezłożenia wniosku, co nie zostało przez skazanego uprawdopodobnione.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego K.S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia z dnia 9 lipca 2025 r., którym oddalono jego kasację. Skazany argumentował, że dowiedział się o niezłożeniu wniosku przez swojego obrońcę dopiero po upływie terminu zawitego, a wcześniej pozostawał w przekonaniu, że obrońca tę czynność wykona. Sąd Najwyższy odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k., niedotrzymanie terminu zawitego z przyczyn niezależnych wymaga uprawdopodobnienia tych przyczyn. Choć niedotrzymanie terminu z winy obrońcy może być uznane za przyczynę niezależną, to strona musi wykazać winę obrońcy, a nie tylko fakt niezłożenia przez niego wniosku. Sąd podkreślił, że samo oczekiwanie skazanego na czynność obrońcy, bez konkretnych uzgodnień, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że odpis postanowienia wraz z pouczeniem został prawidłowo doręczony skazanemu, który mógł osobiście skorzystać z przysługujących mu uprawnień procesowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niedotrzymanie terminu zawitego z winy obrońcy wymaga wykazania tej winy przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu, a samo twierdzenie o braku aktywności obrońcy nie jest wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że strona musi uprawdopodobnić, iż niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. W przypadku winy obrońcy, konieczne jest wykazanie tej winy, a nie tylko faktu niezłożenia wniosku. Brak konkretnych uzgodnień między skazanym a obrońcą w zakresie złożenia wniosku o uzasadnienie nie pozwala na przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezależnych od skazanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przywrócenia terminu

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
K.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Niedotrzymanie terminu zawitego z przyczyn od strony niezależnych może być podstawą do jego przywrócenia, pod warunkiem zgłoszenia wniosku w terminie 7 dni od ustania przeszkody i dopełnienia czynności. W przypadku winy obrońcy, konieczne jest wykazanie tej winy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 133 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dwukrotne awizowanie przesyłki sądowej i jej zwrot do nadawcy skutkuje uznaniem jej za doręczoną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedotrzymanie terminu zawitego z winy obrońcy stanowi przyczynę niezależną od strony. Skazany dowiedział się o niezłożeniu wniosku o uzasadnienie dopiero po upływie terminu.

Odrzucone argumenty

Brak wykazania winy obrońcy. Brak konkretnych uzgodnień między skazanym a obrońcą co do złożenia wniosku o uzasadnienie. Skazany mógł osobiście skorzystać z przysługujących mu uprawnień procesowych po odbiorze korespondencji.

Godne uwagi sformułowania

nie można bowiem przyjmować, że każde niewniesienie przez obrońcę oskarżonego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jest przez niego zawinione. Takie stanowisko prowadziłoby do rezultatów absurdalnych, w których strona postępowania mogłaby w zasadzie w dowolnym momencie zmienić zdanie co do woli zaskarżenia wyroku, składając wniosek o przywrócenie terminu z powołaniem się na zaniechanie obrońcy.

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu zawitego w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście odpowiedzialności za działania obrońcy oraz wymogów uprawdopodobnienia przyczyn niezależnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia wniosku o uzasadnienie przez obrońcę i próby przywrócenia terminu przez skazanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem zaufania do obrońcy i konsekwencji procesowych jego zaniechań, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy zaniechanie obrońcy zawsze usprawiedliwia przywrócenie terminu w Sądzie Najwyższym?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KK 112/25
POSTANOWIENIE
Dnia 2 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie
K.S.
skazanego z art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2025 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 2 marca 2026 r.
wniosku skazanego
o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2025 r. (sygn. akt II KK 112/25) o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej,
na podstawie art. 126 § 1 k.p.k.
a contrario
w zw. z art. 518 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
odmówić K.S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2025 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II KK 112/25.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2025  r. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt II KK 112/25, oddalił kasację obrońcy skazanego K.S. jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Odpis tego orzeczenia wraz z pouczeniem został wysłany na wskazany w aktach sprawy adres skazanego. Przesyłka sądowa – po prawidłowym dokonaniu procedury dwukrotnej awizacji – została zwrócona Sądowi Najwyższemu, jako nadawcy. Przedmiotowa przesyłka została dołączona do akt sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 28 lipca 2025 r. (k.31 akt SN). Odpis ww. postanowienia wraz z pouczeniem został natomiast doręczony obrońcy skazanego w dniu 14 lipca 2025 r. (k.30 akt SN).
W dniu 5 lutego 2026 r. (data stempla pocztowego na k.42v. akt SN) do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo K.S. (k.34 akt SN), w którym – powołując na art. 126 § 1 k.p.k. – zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II KK 112/25. Uzasadniając to żądanie skazany podniósł, że pomimo doręczenia odpisu orzeczenia obrońcy
„nie został złożony wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, a ja nie zostałem o tym fakcie poinformowany, ani w terminie umożliwiającym mi samodzielne podjęcie czynności procesowych, ani w jakimkolwiek czasie pozwalającym na dochowanie terminu zawitego”
. Skazany podał, że w dniu 26 stycznia 2026 r. otrzymał od kancelarii dokumenty dotyczące sprawy, jednak bez informacji, „
że: wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie został złożony, termin do jego złożenia upłynął, brak uzasadnienia uniemożliwi dalsze skuteczne działania procesowe”
. Wnioskodawca wskazał, że dopiero w dniu 29 stycznia 2026 r. uzyskał jednoznaczną informację, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego postanowienia nie został złożony. Podniósł także, iż nie został pouczony o skutkach procesowych niezłożenia wniosku o uzasadnienie i pozostawał w przekonaniu, że obrońca wykona tę czynność procesową. Do wniosku o przywrócenie terminu skazany załączył wydruk wiadomości SMS, wydruki
„Historii przesyłki”
oraz wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II KK 112/25.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek skazanego o przywrócenie terminu jest niezasadny.
Zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k.,
„[j]eżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana; to samo stosuje się do osób niebędących stronami”
.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że z dołączonego do przedmiotowego wniosku wydruku korespondencji SMS (k.36 akt SN) – wbrew twierdzeniom wnioskodawcy – nie wynika w istocie, że skazany K.S. dopiero w dniu 29 stycznia 2026 r. uzyskał
„jednoznaczną informację”
od swojego obrońcy, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2025  r. nie został złożony. Niemniej, przyjmując (na korzyść skazanego) prawdziwość tej deklaracji, należało uznać, że dotrzymał on zawitego 7-dniowego terminu do złożenia wniosku
o przywrócenie terminu zawitego do dokonania czynności procesowej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu zawitego ciąży nie tylko obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie, ale także uprawdopodobnienie, że nastąpiło to z przyczyn od strony niezależnych, tj. przekonywującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw swoich twierdzeń (zob. postanowienia SN: z 14 czerwca 2018 r., III KK 463/17; z 23 sierpnia 2018 r., V KK 87/18). Z motywacji wniosku skazanego K.S. wynika, że powodem niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2025 r., był brak aktywności jego obrońcy (ustanowionego z wyboru), polegający na niezłożeniu przez obrońcę rzeczonego wniosku i jednoczesnym niepoinformowaniu
skazanego o tym stanie rzeczy. W ocenie Sądu Najwyższego, tak uzasadniony wniosek nie zasługiwał jednak na uwzględnienie. Co prawda w orzecznictwie przyjmuje się, że niedotrzymanie terminu zawitego z winy obrońcy stanowi dla oskarżonego (skazanego) okoliczność niezależną, o której mowa w art. 126 § 1 k.p.k. Rzecz jednak w tym, że dla przywrócenia terminu zawitego na dokonanie określonej czynności procesowej niezbędne jest w tym przypadku wykazanie winy obrońcy, której nie można wywodzić z samego tylko faktu, że nie dokonał on określonej czynności, a to na wnioskodawcy – jak wskazano powyżej – ciąży powinność uprawdopodobnienia, że okoliczność, na którą się powołuje, jest od niego niezależna. Jak słusznie akcentuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego:
„[n]ie można bowiem przyjmować, że każde niewniesienie przez obrońcę oskarżonego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jest przez niego zawinione. Takie stanowisko prowadziłoby do rezultatów absurdalnych, w których strona postępowania mogłaby w zasadzie w dowolnym momencie zmienić zdanie co do woli zaskarżenia wyroku
,
składając wniosek o przywrócenie terminu z powołaniem się na zaniechanie obrońcy”
(zob.
postanowienia SN: z 21 czerwca 2023 r., I KZ 15/23; z 18 lutego 2025 r., IV KO 133/24). W realiach niniejszej sprawy, skarżący K.S. nie wskazał na wystąpienie jakichkolwiek uzgodnień między nim a obrońcą, z których wynikałoby, że w przypadku wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., obrońca złoży wniosek o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Samo zaś oczekiwanie skazanego co do podjęcia takiej czynności przez obrońcę, niemające oparcia w rzeczonych uzgodnieniach, nie może wskazywać na winę tego ostatniego. Wnioskodawca nie wykazał zatem, aby uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego, nastąpiło z winy jego obrońcy, a zatem z przyczyn niezależnych od skazanego. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd nie ma podstaw do ingerowania w ustalenia skazanego z jego obrońcą (zob. postanowienie SN z 7 listopada 2025 r., V KZ 27/25). Skoro zatem wnioskodawca nie wskazywał na jakiekolwiek relewantne ustalenia z obrońcą w zakresie złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia, to brak jest podstaw do przyjęcia, aby podnoszone przez niego okoliczności uzasadniały konieczność przywrócenia terminu zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k.
Dla porządku wypada też zauważyć, że przesyłka sądowa zawierająca odpis ww. postanowienia Sądu Najwyższego wraz z pouczeniem o prawie do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia tego orzeczenia, skierowana została również do skazanego K.S. Korespondencja ta była dwukrotnie awizowana, co słusznie spowodowało – zgodnie z art. 133 § 2 k.p.k. – uznanie jej za doręczoną. Gdyby zatem skazany dochował dbałości o odbiór korespondencji sądowej, to mając informację o wydanym rozstrzygnięciu przez Sąd Najwyższy, mógłby również osobiście skorzystać z przysługujących mu uprawnień procesowych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę