II KK 106/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II AKa 175/24, który z kolei zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt IV K 26/22. Sąd Okręgowy uznał P.B. winnym zabójstwa A.T. (art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.), czynnej napaści na M.D. (art. 223 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.) oraz naruszenia zakazu zbliżania się (art. 244 k.k.), orzekając karę łączną dożywotniego pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok w zakresie nawiązki i wyeliminował ustalenie o narażeniu M.D. na niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a także wyeliminował art. 160 § 1 k.k. z kwalifikacji prawnej. Kasacja zarzucała m.in. rażącą obrazę prawa materialnego (art. 148 § 4 k.k. i art. 244 k.k.) oraz przepisów postępowania (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 452 § 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że zarzuty dotyczące kwalifikacji prawnej czynu zabójstwa jako występku z art. 148 § 4 k.k. oraz naruszenia zakazu zbliżania się były w istocie zarzutami błędnych ustaleń faktycznych, niedopuszczalnych w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie można przyjąć, aby okoliczności podnoszone przez obronę (np. wzburzenie, przypadkowe spotkanie) mogły usprawiedliwiać dokonanie zabójstwa, a argumentacja skarżącego graniczyła z niedorzecznością. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny rozpoznał apelację w sposób należyty, a zarzuty dotyczące oddalenia wniosków dowodowych były bezzasadne, gdyż skarżący nie wykazał, aby opinia biegłych była niepełna lub niejasna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalności zarzutów kasacyjnych dotyczących obrazy prawa materialnego, gdy w istocie kwestionują ustalenia faktyczne. Wyjaśnienie, co stanowi silne wzburzenie usprawiedliwione okolicznościami w kontekście art. 148 § 4 k.k. oraz interpretacja naruszenia zakazu zbliżania się.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu kasacyjnym i konkretnych zarzutów podniesionych w kasacji.
Zagadnienia prawne (5)
Czy zarzut obrazy prawa materialnego może być podstawą kasacji, jeśli w istocie dotyczy błędnych ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut obrazy prawa materialnego jest skuteczny tylko wtedy, gdy nastąpiła niewłaściwa subsumpcja niekwestionowanych ustaleń faktycznych pod przepis prawa materialnego. Błędne ustalenia faktyczne nie stanowią podstawy kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym kontrolującym jedynie kwestie prawne, a nie prawidłowość ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące kwalifikacji prawnej czynu, które w rzeczywistości kwestionują ustalenia faktyczne, są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Czy okoliczności takie jak wzburzenie, przypadkowe spotkanie z byłą małżonką, czy groźba wezwania policji mogą usprawiedliwiać dokonanie zabójstwa i uzasadniać kwalifikację z art. 148 § 4 k.k. (zabójstwo pod wpływem silnego wzburzenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności nie mogą usprawiedliwiać dokonania zabójstwa i nie uzasadniają kwalifikacji z art. 148 § 4 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że podnoszone przez obronę okoliczności nie mają znaczenia dla oceny prawnej czynu zabójstwa, a tego typu rozumowanie jest nie do przyjęcia w europejskim kręgu kulturowym. Silne wzburzenie usprawiedliwione okolicznościami musi być współmierne do przyczyny pochodzącej od pokrzywdzonego.
Czy naruszenie zakazu zbliżania się następuje również wtedy, gdy skazany nie planował spotkania z pokrzywdzoną, ale podszedł do niej i wszedł w dyskusję, a następnie popełnił czyn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zakazu zbliżania się następuje w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że okoliczność, iż skazany nie planował spotkania, nie ma znaczenia, jeśli faktycznie złamał zakaz, podszedł do pokrzywdzonej i wszedł w dyskusję, a następnie popełnił czyn. Argumentacja skarżącego kłóci się z elementarnymi zasadami logiki.
Czy rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym nierozpoznanie zarzutów apelacji, może stanowić podstawę kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli miało istotny wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że aby zarzut naruszenia przepisów postępowania był podstawą kasacji, musi być wykazane, że kwestionowane rozstrzygnięcie sądu odwoławczego byłoby w zasadniczy sposób odmienne od tego, które zostało wydane. Samo nie podzielenie zarzutu apelacyjnego nie oznacza jego nieprawidłowego rozpoznania, jeśli sąd wyjaśnił powody swojej decyzji.
Czy sąd jest zobowiązany do dopuszczenia kolejnej opinii biegłego na żądanie strony, jeśli strona subiektywnie uważa poprzednią opinię za wadliwą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przekonanie strony nie decyduje o obowiązku dopuszczenia kolejnej opinii.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że decydujące dla uzupełnienia opinii jest przekonanie sądu o jej niepełności lub niejasności, a nie żądanie strony. Strona musi wykazać, że opinia jest wadliwa, a nie tylko wyrazić takie przekonanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.B. | osoba_fizyczna | skazany |
| A.T. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| M.D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| P.T. | osoba_fizyczna | uprawniony do nawiązki |
| D.B. | osoba_fizyczna | uprawniony do nawiązki |
| M.T. | osoba_fizyczna | uprawniony do nawiązki |
| Z.B. | osoba_fizyczna | uprawniony do nawiązki |
| B.B. | osoba_fizyczna | uprawniony do nawiązki |
| Ł.L. | osoba_fizyczna | obrońca skazanego |
| Krzysztof Sokół | osoba_fizyczna | Prokurator Rejonowy |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 148 § 1
Kodeks karny
Czyn przypisany w pkt 1 wyroku Sądu Okręgowego wyczerpuje znamiona zbrodni zabójstwa w postaci podstawowej, a nie występku z art. 148 § 4 k.k.
k.k. art. 64 § 2
Kodeks karny
Okoliczność recydywy wielokrotnej.
k.k. art. 223 § 1
Kodeks karny
Czyn przypisany w pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego wyczerpuje znamiona czynnej napaści.
k.k. art. 244
Kodeks karny
Czyn przypisany w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego wyczerpuje znamiona przestępstwa naruszenia zakazu sądowego.
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawy kasacji.
Pomocnicze
k.k. art. 148 § 4
Kodeks karny
Nie zastosowano, gdyż podnoszone przez obronę okoliczności nie usprawiedliwiają zabójstwa i nie stanowią silnego wzburzenia w rozumieniu tego przepisu.
k.k. art. 231b § 1
Kodeks karny
Wspomniany w opisie czynu przez Sąd Okręgowy.
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
Wspomniany w opisie czynu przez Sąd Okręgowy.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zasada kumulacji przepisów.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut nierozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Zarzut nierozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut nierozważenia zarzutów apelacji, uzasadnienie wyroku.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada prawdy materialnej.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Zasada uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego.
k.p.k. art. 452 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut bezzasadnego oddalenia wniosków dowodowych.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia.
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Przedmiot kontroli kasacyjnej.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawy apelacji.
k.p.k. art. 537a
Kodeks postępowania karnego
Niemożność uchylenia wyroku z powodu niespełnienia wymogów uzasadnienia.
k.p.k. art. 405
Kodeks postępowania karnego
Zaliczenie materiału dowodowego do akt sprawy.
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut obrazy prawa materialnego art. 148 § 4 k.k. z uwagi na błędne ustalenia faktyczne. • Zarzut obrazy prawa materialnego art. 244 k.k. z uwagi na błędne ustalenia faktyczne. • Zarzut rażącej obrazy przepisów postępowania (art. 433 § 2 k.p.k., art. 436 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k., art. 410 k.p.k.) polegający na nierozważeniu zarzutów apelacji. • Zarzut rażącej obrazy przepisów postępowania (art. 452 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.) polegający na bezzasadnym oddaleniu wniosków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i jej podstaw (przyczyn kasacyjnych) nie można w żadnym wypadku łączyć z przyczynami odwoławczymi charakterystycznymi dla apelacji. • kontrola kasacyjna objęte są wyłącznie kwestie prawne, i to jeszcze zawężone do kategorii uchybień wymienionych w art. 523 § 1 k.p.k. popełnionych przez sąd odwoławczy. • zarzut obrazy prawa materialnego jest skuteczny, gdy nastąpiła niewłaściwa subsumpcja niekwestionowanych ustaleń faktycznych pod przepis prawa materialnego. • argumentacja skarżącego graniczy z niedorzecznością. • nie sposób przecież przyjąć, aby którakolwiek ze wspomnianych okoliczności mogła usprawiedliwiać dokonanie zabójstwa byłej małżonki, spotkanej przypadkowo na ulicy po bez mała siedmiu latach od zakończenia małżeństwa. • Tego typu rozumowanie, jest nie do przyjęcia w europejskim kręgu kulturowym, do którego Polska się zalicza, uwzględniając powszechnie akceptowane w tymże kręgu normy i zasady moralne. • zarzuty kwestionujące prawidłowość kwalifikacji prawnej czynu przypisanego z pkt III. kłóci się z elementarnymi zasadami logiki. • zwykła” obraza przepisu art. 433 § 2 k.p.k. ma miejsce, gdy sąd odwoławczy pomija zupełnie w swych rozważaniach zarzuty zawarte w środku odwoławczym. • o istotnym wpływie "rażącego naruszenia prawa", tj. przepisów określających zasady kontroli odwoławczej, na treść zaskarżonego orzeczenia, w rozumieniu art. […]
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
prezes
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów kasacyjnych dotyczących obrazy prawa materialnego, gdy w istocie kwestionują ustalenia faktyczne. Wyjaśnienie, co stanowi silne wzburzenie usprawiedliwione okolicznościami w kontekście art. 148 § 4 k.k. oraz interpretacja naruszenia zakazu zbliżania się."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu kasacyjnym i konkretnych zarzutów podniesionych w kasacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zabójstwa i kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym, w tym granic kontroli Sądu Najwyższego. Wyjaśnia, dlaczego pewne argumenty obrony, choć emocjonalne, nie znajdują oparcia w prawie.
“Sąd Najwyższy: Czy emocje mogą usprawiedliwić zabójstwo? Kluczowe rozstrzygnięcie w sprawie kasacji.”
Dane finansowe
nawiązka: 50 000 PLN
nawiązka: 50 000 PLN
nawiązka: 50 000 PLN
nawiązka: 50 000 PLN
nawiązka: 50 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.