II KK 104/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, uznając, że zarzuty kasacyjne nie wskazują na niemal pewne uwzględnienie skargi.
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego, argumentując, że zarzuty kasacyjne, w tym dotyczące składu sądu, wskazują na wysokie prawdopodobieństwo zasadności skargi i mogą spowodować nieodwracalne skutki dla skazanego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, a samo wniesienie kasacji nie jest wystarczającą podstawą do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie. Kasacja od wyroku sądu odwoławczego zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w stosunku do składu sądu. Obrońca argumentował, że wykonanie wyroku przed rozpoznaniem kasacji spowoduje nieodwracalne skutki dla skazanego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że dla wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musi być niemal zbliżone do pewności. Choć ranga zarzucanego uchybienia jest poważna, jego zaistnienie nie jest jednoznaczne i oczywiste. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i nie może być uzasadniona samą czynnością wniesienia kasacji, lecz musi wynikać z zaistnienia istotnych powodów do uznania jej słuszności lub szczególnych okoliczności powodujących wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Sąd zaznaczył, że rozstrzygnięcie wniosku nie stanowi prejudykatu dla postępowania kasacyjnego. Złożona sytuacja osobista skazanego może być rozważona w ramach instytucji przerwy w odbywaniu kary.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wstrzymanie wykonania wyroku wchodzi w grę wyjątkowo, gdy prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji jest niemal zbliżone do pewności lub gdy istnieją szczególne okoliczności powodujące wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sama czynność wniesienia kasacji nie jest wystarczająca do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku. Potrzeba taka aktualizuje się jedynie w sytuacjach, gdy już na etapie wniosku można stwierdzić istotne powody do uznania słuszności kasacji lub gdy wykonanie wyroku pociąga za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Ranga zarzucanego uchybienia, nawet jeśli poważna, nie przesądza o konieczności przełamania reguły bezzwłocznego wykonania wyroku, jeśli jego zaistnienie nie jest jednoznaczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględniono wniosku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 532 § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania niemal pewności co do zasadności kasacji lub zaistnienia szczególnych, nieodwracalnych skutków wykonania wyroku.
Pomocnicze
k.k.w. art. 9 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne.
k.k.w. art. 9 § 2
Kodeks karny wykonawczy
Wyrok staje się wykonalny z chwilą jego uprawomocnienia.
k.k.w. art. 153
Kodeks karny wykonawczy
Przerwa w odbywaniu kary pozbawienia wolności jako instytucja, która może być rozważona w przypadku trudnej sytuacji osobistej skazanego.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący bezwzględnych przyczyn odwoławczych, podniesiony w zarzucie kasacyjnym.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty kasacyjne wskazują na wysokie prawdopodobieństwo ich zasadności, co uzasadnia wstrzymanie wykonania wyroku. Wykonanie wyroku przed rozpoznaniem kasacji spowoduje dla skazanego nieodwracalne skutki.
Godne uwagi sformułowania
prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być niemal zbliżone do pewności potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, interpretacja art. 532 § 1 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania, a nie meritum kasacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy Sąd Najwyższy wstrzyma wykonanie wyroku? Kluczowe zasady dla obrońców.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 104/26 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie A.S. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt II AKa 349/24, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 29 grudnia 2022 r., sygn. akt V K 191/19, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Kasację od w/w wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który zarzucił rażące naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego, w tym art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w stosunku do składu Sądu odwoławczego. W konkluzji skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia argumentując, że za jego uwzględnieniem przemawia fakt, iż zarzuty kasacyjne wskazują na wysokie prawdopodobieństwo ich zasadności. W tej sytuacji wykonanie wyroku przed rozpoznaniem kasacji spowoduje dla skazanego nieodwracalne skutki. Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W odniesieniu do zarzutu co do składu Sądu odwoławczego trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być niemal zbliżone do pewności. Wprawdzie ranga zarzucanego uchybienia jest poważna, lecz jego zaistnienie nie jest jednoznaczne i na tyle oczywiste, by badanie sprawy przez pryzmat przesłanek określonych w art. 532 § 1 k.p.k. przesądzało o konieczności przełamania reguły bezzwłocznego wykonania prawomocnego wyroku. Kwestia ewentualnego wystąpienia omawianego uchybienia wymaga gruntownej analizy zarówno akt sprawy w kontekście podniesionych w kasacji zarzutów, jak i stosownych dokumentów. Wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, które podlegają bezzwłocznemu wykonaniu. Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 9 § 1 k.k.w. postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne, a wyrok - w myśl art. 9 § 2 k.k.w. - staje się wykonalny z chwilą jego uprawomocnienia. Instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070 ). Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do kasacji. Nie oznacza zatem, że procesowo niedopuszczalne jest w przyszłości uznanie zarzutów podniesionych w kasacji za oczywiście zasadne. Sąd Najwyższy nie neguje złożonej sytuacji osobistej skazanego, jednakże okoliczności te mogą być wzięte pod uwagę w razie skorzystania przez niego z instytucji prawa karnego wykonawczego, jaką jest przerwa w odbywaniu kary pozbawienia wolności (art. 153 k.k.w.) Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI