II KK 103/25

Sąd Najwyższy2025-04-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżbis in idemkasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa procesowegoumorzenie postępowaniapodwójne karanie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież, umarzając postępowanie z powodu wcześniejszego prawomocnego zakończenia sprawy o ten sam czyn.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku skazującego M. M. za kradzież, wskazując na rażące naruszenie prawa procesowego – art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Zarzucono, że postępowanie zostało wznowione i zakończone skazaniem za czyn, który był już przedmiotem wcześniejszego, prawomocnie zakończonego postępowania. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M. M. od wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu, który skazał go za kradzież artykułów spożywczych i chemicznych o łącznej wartości 1136,57 zł, popełnioną w okresie od 29 maja do 8 czerwca 2024 r. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na prowadzeniu postępowania i wydaniu wyroku skazującego za czyn, który był już przedmiotem innego, prawomocnie zakończonego postępowania (sygn. akt II K 1503/24). Sąd Najwyższy stwierdził, że oba postępowania dotyczyły tego samego przestępczego zachowania oskarżonego. Brak procedur zapobiegających takim sytuacjom na niższych szczeblach był widoczny. Wobec stwierdzenia naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne wobec M. M., obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne postępowanie za ten sam czyn stanowi rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że oba postępowania dotyczyły tego samego czynu kradzieży popełnionego przez M. M. w określonym przedziale czasowym. Prowadzenie drugiego postępowania i wydanie wyroku skazującego naruszyło zasadę ne bis in idem, co stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

M. M.

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaskazany
S. Sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie karne zostało wznowione i zakończone skazaniem za czyn, który był już przedmiotem wcześniejszego, prawomocnie zakończonego postępowania. Wydanie wyroku skazującego w sytuacji opisanej powyżej stanowi rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

brak procedury (względnie ona nie zadziałała) pozwalającej na dostrzeżenie tego rodzaju nieprawidłowości naruszenie prawa niewątpliwie było rażące i miało istotny wpływ na treść orzeczenia

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady ne bis in idem, prowadzenie podwójnego postępowania karnego za ten sam czyn."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ten sam czyn jest przedmiotem dwóch odrębnych postępowań karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawną ne bis in idem i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do absurdalnych sytuacji, gdzie ten sam czyn jest sądzony dwukrotnie.

Czy można być sądzonym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1136,57 PLN

naprawienie szkody: 1136,57 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KK 103/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie
M. M.
skazanego za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 1 kwietnia 2025 r.
kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu
z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II Ka 1820/24,
1.
uchyla zaskarżony wyrok i na postawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie wobec M. M.;
2.
kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
Małgorzata Gierszon      Zbigniew Puszkarski     Eugeniusz Wildowicz
UZASADNIENIE
M. M. został oskarżony o to, że w czasie od 29 maja 2024 r. do 8 czerwca 2024 r. w R. w sklepie S. przy ul. [...], działając ze z góry powziętym zamiarem, wykorzystując tą samą sposobność dokonał zaboru w celu przywłaszczenia artykułów spożywczych i chemicznych, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pobawienia wolności, będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne, czym spowodował straty w kwocie 1136,57 zł na szkodę S. Sp. z o.o. ul. [...],  l., a w tym:
-
w dniu 29 maja 2024 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia trzech sztuk kawy rozpuszczalnej J. 200 g o wartości 31,99 zł za sztukę, powodując straty o łącznej wartości w kwocie 95,97 zł,
-
w dniu 4 czerwca 2024 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia trzech sztuk kawy rozpuszczalnej J. 200 g o wartości 31,99 zł za sztukę oraz trzech sztuk kawy rozpuszczalnej J. 200 g o wartości 31,99 zł za sztukę, powodując straty o łącznej wartości w kwocie 191,94 zł,
-
w dniu 7 czerwca 2024 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia dwóch sztuk kawy rozpuszczalnej J. 200 g o wartości 31,99 zł za sztukę, jednej sztuki kawy H. o wartości 17,99 zł, jednej sztuki kawy M. o wartości 26,99 zł oraz produktów chemicznych w postaci trzech sztuk szamponów H. o wartości 25,99 zł za sztukę, kostkę do WC o wartości 19,99 zł, trzech sztuk żeli pod prysznic D. o wartości 19,49 zł za sztukę, dezodorant N. o wartości 14,49 zł, powodując straty o łącznej wartości w kwocie 279,88 zł,
-
w dniu 8 czerwca 2024 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia jedną sztukę kapsułek P. o wartości 17,99 zł, dwóch sztuk kapsułek A. o wartości 61,99 zł za sztukę, jednej sztuki kapsułek V. o wartości 39,99 zł, czterech sztuk szamponów E. o wartości 18,99 zł za sztukę, jednej sztuki kostki do WC o wartości 19,99 zł, powodując straty o łącznej wartości w kwocie 277,91 zł,
-   w dniu 8 czerwca 2024 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia jednej sztuki kawy J. o wartości 31,99 zł, dwóch sztuk kawy D. o wartości 32,99 zł za sztukę, jednej sztuki kapsułek P. o wartości 52,99 zł, czterech sztuk szamponów E. o wartości 18,99 zł za sztukę, trzech sztuk pasty do zębów C. o wartości 9,99 zł za sztukę, dwóch sztuk czekolady M. o wartości 16,99 zł za sztukę, powodując straty o łącznej wartości w kwocie 290,87 zł,
tj. o czyn z art.278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. w z w z art. 64 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Radomiu wyrokiem z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 1820/24, oskarżonego M. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego S. Sp. z o.o. z/s w L. kwoty 1136,57zł. Zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Orzeczenie niezaskarżone przez żadną ze stron uprawomocniło się w dniu 11 grudnia 2024 r.
Kasację od opisanego wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu wniósł Prokurator Generalny, który na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości, na korzyść oskarżonego M. M.. Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., poprzez wydanie w dniu 3 grudnia 2024 roku wyroku skazującego M. M. za popełniony w okresie od 29 maja 2024 roku do 8 czerwca 2024 roku czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., polegający na dokonaniu w sklepie S. przy ul. [...] w R., przy wykorzystaniu tej samej sposobności, zaboru w celu przywłaszczenia artykułów spożywczych i chemicznych na szkodę S. Sp. z o.o. ul [...] w L., który to wyrok uprawomocnił się w dniu 11 grudnia 2024 roku, podczas gdy postępowanie co do tego samego oskarżonego o ten sam czyn zostało już zakończone prawomocnym, z dniem 18 października 2024 roku, wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomiu wydanym w dniu 10 października 2024 roku, w sprawie o sygn. II K 1503/24, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.”.
Podnosząc ten zarzut, Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania karnego przeciwko M. M. na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co dawało podstawę do uwzględnienia jej w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Załączone do skargi akta spraw M. M. rozpoznanych przez Sąd Rejonowy w Radomiu pod sygnaturami II K 1503/24 i II K 1820/24 pozwalają ustalić, że w obu tych sprawach przedmiotem osądu było to samo przestępcze zachowanie wymienionego oskarżonego, tj. dokonanie „na raty” w okresie od 29 maja 2024 r. do 8 czerwca 2024 r. w R. w sklepie S. przy ul. [...] kradzieży artykułów spożywczych i przemysłowych (chemicznych) o łącznej wartości 1136,57 zł. Nie jest jasne, dlaczego po sporządzeniu w dniu 18 lipca 2024 r. aktu oskarżenia przeciwko M. M. w sprawie [...], [...], który po zatwierdzeniu przez prokuratora zainicjował w Sądzie Rejonowym w Radomiu postępowanie pod sygn. II K 1503/24, ten sam funkcjonariusz Komisariatu Policji III w R. w dniu 12 września 2024 r. sporządził taki sam w treści akt oskarżenia w sprawie […], […], który po zatwierdzeniu przez prokuratora zainicjował w Sądzie Rejonowym w Radomiu postępowanie pod sygn. II K 1820/24. Nasuwa się też spostrzeżenie, że na szczeblu policyjnym,  prokuratorskim i sądowym najwidoczniej brak jest procedury (względnie ona nie zadziałała) pozwalającej na dostrzeżenie tego rodzaju nieprawidłowości. Jest natomiast faktem, że w sprawie II K 1503/24 Sąd Rejonowy w Radomiu skazał M. M. wyrokiem wydanym 10 października 2024 r., prawomocnym z dniem 18 października 2024 r. (k. 64 akt sprawy), natomiast sprawie II K 1820/24 wymieniony Sąd z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. za ten sam czyn skazał M. M. wyrokiem wydanym 3 grudnia 2024 r., prawomocnym z dniem 11 grudnia 2024 r. (k. 73 akt sprawy). Naruszenie prawa niewątpliwie było rażące i miało istotny wpływ na treść orzeczenia, zaś w celu usunięcia skutków zaistniałego uchybienia należało postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć zakończone tym wyrokiem postępowanie karne prowadzone przeciwko M. M. .
Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu, zgodnie z art. 632 pkt 2 k.p.k.
[J.J.]
[r.g.]
Małgorzata Gierszon      Zbigniew Puszkarski     Eugeniusz Wildowicz

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę