II KK 100/22

Sąd Najwyższy2022-07-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuŚrednianajwyższy
posiadanie narkotykówustawa o przeciwdziałaniu narkomaniikasacjaSąd Najwyższykara grzywnytryb konsensualnyprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za posiadanie narkotyków, uznając, że wymierzone kary grzywny były niższe niż przewiduje prawo.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w P., który skazał I. K. za posiadanie marihuany. Sąd Rejonowy, działając na wniosek prokuratora w trybie konsensualnym, wymierzył kary grzywny niższe niż minimalne przewidziane w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Najwyższy uznał ten błąd za rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, uchylając wyrok w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K [...]. Wyrokiem tym oskarżony I. K. został uznany za winnego popełnienia dwóch czynów polegających na posiadaniu marihuany, zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Rejonowy, działając na posiedzeniu i uwzględniając wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 1 k.p.k.), wymierzył oskarżonemu kary jednostkowe grzywny po 70 stawek dziennych oraz karę łączną 120 stawek dziennych. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 37a § 1 k.k.), wskazując, że wymierzone kary grzywny były niższe niż minimalna granica 100 stawek dziennych przewidziana dla tego przestępstwa. Sąd Najwyższy przychylił się do tych zarzutów, stwierdzając, że Sąd Rejonowy nie zweryfikował poprawności zaproponowanej sankcji karnej, co doprowadziło do rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia obowiązujących przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest zobowiązany do weryfikacji zgodności proponowanej kary z przepisami prawa, w tym z minimalnymi granicami ustawowymi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd procedujący w przedmiocie wniosku o skazanie bez rozprawy musi szczegółowo weryfikować nie tylko okoliczności zdarzenia, ale także zaproponowane rozstrzygnięcie w zakresie sankcji karnej, w tym jej zgodność z przepisami prawa materialnego, jak art. 37a § 1 k.k. Wymierzenie kary grzywny poniżej ustawowej granicy stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
I. K.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Krajowaorgan_państwowystrona postępowania

Przepisy (9)

Główne

u.p.n. art. 62 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przepis określający typ czynu zabronionego posiadania środków odurzających.

k.k. art. 37a § 1

Kodeks karny

Przepis określający minimalną granicę kary grzywny za przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (nie może być niższa od 100 stawek dziennych).

k.p.k. art. 335 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący tryb skazania bez rozprawy na wniosek strony.

k.p.k. art. 343 § 6

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wymogów formalnych wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

Przepis nakładający na sąd obowiązek weryfikacji wniosku o skazanie bez rozprawy, w tym zaproponowanej sankcji.

Pomocnicze

k.k. art. 85

Kodeks karny

Przepis dotyczący kary łącznej.

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący kary łącznej.

k.k. art. 86 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący kary łącznej.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający zakres rozpoznania kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kar grzywny poniżej minimalnej ustawowej granicy (art. 37a § 1 k.k.) w trybie konsensualnym stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd nie zweryfikował poprawności zaproponowanej przez prokuratora sankcji karnej, co jest jego obowiązkiem w trybie art. 343 § 7 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

procedując w przedmiocie wniosku prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, Sąd był zobowiązany dokonać szczegółowej weryfikacji nie tylko okoliczności zdarzenia, ale także całokształtu zaproponowanego rozstrzygnięcia w zakresie sankcji karnej zawarto w nim bowiem postulat orzeczenia kar grzywny w wymiarze 70 stawek dziennych każda, zupełnie pomijając to, że za przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii granica kary grzywny nie może być niższa od 100 stawek dziennych zdublował uchybienie zawarte we wniosku prokuratora uchylił w całości zaskarżony wyrok. Takie rozstrzygnięcie daje możliwość, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, podjęcia przez Sąd Rejonowy w P., próby modyfikacji wniosku prokuratora i zastosowanie zaproponowanego w nim trybu postępowania.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Barbara Skoczkowska

członek

Andrzej Tomczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących trybu konsensualnego (skazanie bez rozprawy) w sprawach karnych, w szczególności w kontekście wymierzania kar grzywny i obowiązku sądu weryfikacji wniosku prokuratora."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia minimalnej granicy kary grzywny w trybie konsensualnym. Wskazuje na ogólne zasady kontroli wniosków prokuratorskich przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny sądu pierwszej instancji, który doprowadził do wymierzenia kary niezgodnej z prawem. Podkreśla znaczenie kontroli sądowej nad wnioskami prokuratorskimi w trybie konsensualnym.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok: kara grzywny była niższa niż przewiduje prawo!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 100/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
‎
SSN Barbara Skoczkowska
‎
SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca)
Protokolant Emilia Bieńczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego,
‎
w sprawie
I. K.
‎
skazanego z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 6 lipca 2022 r.
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w P.
‎
z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K […],
uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
I. K. został oskarżony o to, że:
I. w dniu 4 kwietnia 2021 r. w O. przy ul. P. wbrew przepisom ustawy posiadał środki odurzające w postaci marihuany o wadze 1,98 grama netto,
tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;
II. w dniu 4 kwietnia 2021 r. w O. przy ul. L., pokój
[…]
, wbrew przepisom ustawy posiadał środki odurzające w postaci marihuany o wadze 1,95 grama netto,
tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
W akcie oskarżenia prokurator zamieścił wniosek o wydanie wobec I. K. na posiedzeniu wyroku skazującego i wymierzenie uzgodnionych z nim kar jednostkowych grzywny w wymiarze 70 stawek dziennych po 20 zł stawka oraz kary łącznej grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych po 20 zł stawka, orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych oraz pokryciu kosztów i opłat sądowych.
Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt
II K
[…]
, wydanym na posiedzeniu, uwzględniając wniosek prokuratora:
I.
oskarżonego I. K. uznał za winnego dokonania czynów zarzucanych mu w pkt I i II aktu oskarżenia, tj. wyczerpujących dyspozycje art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i za to, na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 37a k.k. wymierzył mu za każdy czyn karę po 70 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;
II.
na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 i 2 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną 120 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł.
Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karach jednostkowych i karze łącznej grzywny (pkt I i II sentencji orzeczenia), na niekorzyść oskarżonego I. K.. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego I. K. i wymierzenie uzgodnionych z nim kar grzywny, co doprowadziło do rażącego naruszenia przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 37a § 1 k.k., poprzez orzeczenie wobec oskarżonego za przypisane mu dwa przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kar grzywny w wymiarze 70 stawek dziennych każda, tj. poniżej granicy wskazanej w treści tego przepisu, która nie może być niższa od 100 stawek dziennych.
W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek w szerszym niż deklarowany przez skarżącego zakresie.
Zaskarżonym wyrokiem I. K. został skazany w trybie konsensualnym (art. 335 § 1 k.p.k.). Autor kasacji zasadnie wskazał, że procedując w przedmiocie wniosku prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, Sąd był zobowiązany dokonać szczegółowej weryfikacji nie tylko okoliczności zdarzenia, ale także całokształtu zaproponowanego rozstrzygnięcia w zakresie sankcji karnej (art. 343 § 7 k.p.k. i art. 335 § 1 k.p.k.). Słusznie też podniósł, że obowiązek ten w części, tj. w zakresie zbadania poprawności zaproponowanej kary nie został zrealizowany, ponieważ wniosek prokuratora zawierał oczywiście wadliwą propozycję dotyczącą uzgodnionego wcześniej z podejrzanym wymiaru kary. Zawarto w nim bowiem postulat orzeczenia kar grzywny w wymiarze 70 stawek dziennych każda, zupełnie pomijając to, że za przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii granica kary grzywny nie może być niższa od 100 stawek dziennych (art. 37a § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 r.).
Sąd Rejonowy w P. tej kwestii nie dostrzegł. Rozpoznając sprawę na posiedzeniu w dniu 19 sierpnia 2021 r., wydał wyrok skazujący, w którym wymierzył za każdy czyn karę po 70 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł, a w konsekwencji na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 i 2 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną 120 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł, przez co zdublował uchybienie zawarte we wniosku prokuratora. Słusznie więc autor kasacji podniósł, że orzeczenie to było obarczone rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa procesowego - art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., prowadzącą w konsekwencji do rażącego naruszenia art. 37a § 1 k.k.
Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że z obowiązku rozpoznania skargi kasacyjnej jedynie w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 536 k.p.k.) wynika brak związania Sądu Najwyższego zgłoszonymi w niej wnioskami. To bowiem treść zarzutu i wynikającego z niego uchybienia, w powiązaniu z kierunkiem zaskarżenia określa jego granice (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2018 r., V KK 498/17). Stąd też Sąd Najwyższy, uwzględniając zarzut kasacji – wbrew wnioskowi w niej zawartemu i wbrew jednoznacznie określonemu zakresowi zaskarżenia – uchylił w całości zaskarżony wyrok. Takie rozstrzygnięcie daje możliwość, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, podjęcia przez Sąd Rejonowy w P., próby modyfikacji wniosku prokuratora i zastosowanie zaproponowanego w nim trybu postępowania. W wypadku uznania, że brak do tego podstaw - Sąd ten powinien rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.
Sąd Rejonowy w P., ponownie orzekając w kwestii odpowiedzialności karnej skazanego, będzie miał na względzie wskazane przez Sąd Najwyższy uwagi i działając zgodnie z unormowaniami wynikającymi z treści art. 335 i 343 k.p.k. wyda orzeczenie stosowne do obowiązującego porządku prawnego.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI