II KK 10/26

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanej M. A. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, SSN Anny Dziergawki, od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano okoliczności związane z powołaniem sędziego na stanowisko, które zdaniem wnioskodawcy mogły naruszać jego bezstronność i niezależność, odwołując się do orzecznictwa ETPC i TK. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu, postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. akt P 22/19), który uznał za niezgodne z Konstytucją RP przepisy Kodeksu postępowania karnego dopuszczające rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości jego powołania przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r. Sąd podkreślił, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a żaden organ nie może ich weryfikować ani podważać. Dodatkowo wskazano na art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym, który stanowi, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności, co czyni ustawę o SN lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. Sąd odrzucił argumentację obrońcy, że inne orzeczenie SN o wyłączeniu tego samego sędziego w innej sprawie powinno być wiążące, wskazując na samodzielność sądów karnych w rozstrzyganiu zagadnień prawnych i faktycznych oraz na fakt, że uchwała SN BSA I-4110-1/20, na której opierało się tamto orzeczenie, została uznana przez TK za niezgodną z Konstytucją RP. Sąd odwołał się również do orzecznictwa TSUE, zgodnie z którym sam fakt udziału władz w procesie mianowania sędziego nie musi prowadzić do wątpliwości co do jego bezstronności, jeśli nie podlega on presji po mianowaniu.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający