Orzeczenie · 2026-05-21

II KBO 1/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-21
SNinneorganizacja sądownictwaŚrednianajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćkonflikt interesówpostępowanie karnekpk

Sprawa dotyczyła wniosku sędziego Piotra Prusinowskiego o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy II KBO 1/23. Sprawa ta była odwołaniem od postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2023 r. (II KB 10/22), którym wyłączono sędzię Małgorzatę Bednarek od udziału w rozpoznaniu innej sprawy (II KK 529/22). Sędzia Prusinowski uzasadnił swój wniosek o wyłączenie tym, że wielokrotnie publicznie wypowiadał się, identyfikując się z argumentami dotyczącymi wyłączenia sędzi Bednarek, a także wskazał na wcześniejsze ostre spory z nią w ramach postępowań przed Izbą Dyscyplinarną SN. Podkreślił, że jego krytyczna ocena jej działań, również medialna, może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. W uzasadnieniu wskazano, że zachowanie sędziego, zarówno na sali rozpraw, jak i poza nią, może rodzić wątpliwości co do jego bezstronności, jeśli istnieje związek funkcjonalny z rozstrzyganą sprawą. Sąd uznał, że ostre spory z sędzią Bednarek oraz publiczne wypowiedzi sędziego Prusinowskiego mogą być odbierane przez postronnego obserwatora jako pozaprocesowe wyrażenie stanowiska i oceny uczestniczki postępowania, co uzasadnia wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z powodu braku bezstronności, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych sporów i publicznych wypowiedzi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między sędziami SN i może być trudne do bezpośredniego zastosowania w innych kontekstach bez podobnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, jeśli brał on udział w sporach z innym sędzią, który jest stroną w sprawie, oraz publicznie wypowiadał się na temat okoliczności mogących wpływać na jego orzekanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ostre spory z innym sędzią oraz publiczne wypowiedzi, w których sędzia identyfikował się z argumentami dotyczącymi wyłączenia tego drugiego sędziego, mogą budzić wątpliwości co do jego bezstronności w ocenie postronnego obserwatora.

Jakie zachowania sędziego mogą świadczyć o braku bezstronności w rozumieniu przepisów proceduralnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zachowania sędziego na sali rozpraw lub poza nią, z których wynika jego określone nastawienie do uczestników postępowania lub do sprawy, zagrażające sprawiedliwemu rozstrzygnięciu.

Uzasadnienie

Uzasadnienie twierdzenia o istnieniu wątpliwości co do bezstronności sędziego musi odnosić się do takiego zachowania, które może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, przy jednoczesnym istnieniu związku funkcjonalnego z rozstrzyganą sprawą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
SSN Piotr Prusinowski

Strony

NazwaTypRola
SSN Piotr Prusinowskiosoba_fizycznawnioskodawca
SSN Małgorzata Bednarekosoba_fizycznaodwołująca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § 4

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 29 § 18

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Piotr Prusinowski wielokrotnie publicznie identyfikował się z argumentami przemawiającymi za wyłączeniem sędzi Małgorzaty Bednarek. • Sędzia Piotr Prusinowski był zaangażowany w ostre spory z sędzią Małgorzatą Bednarek w ramach postępowań przed Izbą Dyscyplinarną SN. • Publiczne wypowiedzi sędziego Prusinowskiego mogły być odbierane jako pozaprocesowe wyrażenie stanowiska co do rozstrzygnięcia w sprawie oraz ocena uczestniczki postępowania. • Istnieje związek funkcjonalny między wcześniejszymi sporami a rozstrzyganą sprawą, co może budzić wątpliwości co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

istnieć okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • wielokrotnie w mediach jednoznacznie wypowiadał się, iż w pełni identyfikuje się z tymi argumentami • był i jest obrońcą „wielu sędziów prześladowanych przez Izbę Dyscyplinarną, w skład której wchodziła Pani sędzia Małgorzata Bednarek” • podczas udziału w postępowaniach między nim a SSN Małgorzatą Bednarek dochodziło do licznych scysji • jego ocena jej działań, również w sferze medialnej, była „delikatnie mówiąc krytyczna” • Uzasadnienie twierdzenia o istnieniu wątpliwości co do bezstronności sędziego musi odnosić do takiego zachowania sędziego na sali rozpraw lub poza nią, z którego mogłoby wynikać, że sędzia jest w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do sprawy, co w rezultacie zagraża sprawiedliwemu rozstrzygnięciu sprawy. • muszą mieć charakter rzeczywisty i obiektywny

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

wnioskodawca

Małgorzata Bednarek

odwołująca

Piotr Prusinowski

przewodniczący

Jacek Grela

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Grzegorz Żmij

członek

Marcin Krajewski

członek

Leszek Bielecki

członek

Tomasz Presławski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z powodu braku bezstronności, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych sporów i publicznych wypowiedzi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między sędziami SN i może być trudne do bezpośredniego zastosowania w innych kontekstach bez podobnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy wewnętrznych konfliktów w Sądzie Najwyższym i kwestii bezstronności sędziowskiej, co jest interesujące dla prawników i osób śledzących wymiar sprawiedliwości.

Sędzia SN sam wnioskuje o wyłączenie: "krytyczna ocena" i "ostre spory" z inną sędzią.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst