II KB 354/24

Sąd Najwyższy2024-08-27
SNKarneorganizacja wymiaru sprawiedliwościŚrednianajwyższy
niezawisłość sędziowskabezstronnośćwyłączenie sędziegoSąd Najwyższypostępowanie karneprawo o ustroju sądów powszechnychsędzia

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek sędziego o ponowne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności, uznając go za niedopuszczalny.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego SSA X.Y. o ponowne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności w kontekście wcześniejszego wyłączenia go od rozpoznania sprawy przez Sąd Apelacyjny w Warszawie. Sąd Najwyższy uznał, że skoro wyłączenie sędziego nie nastąpiło w trybie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, wniosek o ponowne zbadanie tych wymogów jest niedopuszczalny. W związku z tym, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k., postanowił pozostawić wniosek bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego SSA X.Y. dotyczący ponownego zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek ten był konsekwencją postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt II AKa 354/24) z dnia 26 lipca 2024 r., którym sędzia X.Y. został wyłączony od rozpoznania sprawy na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie postanowienia Sądu Apelacyjnego wskazuje na okoliczności uzasadniające wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., a nie na podstawie art. 42a § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ponieważ wyłączenie nie nastąpiło w trybie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, wniosek sędziego X.Y. o ponowne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności został uznany za niedopuszczalny. Zgodnie z art. 430 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił pozostawić ten niedopuszczalny wniosek bez rozpoznania. Zarządzono zakreślenie sprawy w rep. II KB i doręczenie odpisu postanowienia wnioskodawcy z pouczeniem o braku zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki jest niedopuszczalny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro postanowienie Sądu Apelacyjnego o wyłączeniu sędziego nie zostało wydane na podstawie art. 42a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, to wniosek o ponowne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności złożony przez tego sędziego jest niedopuszczalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
SSA X.Y.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje pozostawienie wniosku (będącego w istocie środkiem odwoławczym) bez rozpoznania, jeśli nie jest dopuszczalny.

Pomocnicze

u.p.u.s.p. art. 42a § § 14

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 30 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uzasadnia skład podejmujący decyzję.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wyłączenia sędziego przez Sąd Apelacyjny.

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wyłączenia sędziego przez Sąd Apelacyjny.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

TUE art. 19 § ust. 1

Traktat o Unii Europejskiej

Prawo do sądu.

EKPC art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Prawo do sądu.

k.p.k. art. 430 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Informacja o braku zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłączenie sędziego nie nastąpiło w trybie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wniosek o ponowne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności jest niedopuszczalny, jeśli nie wydano postanowienia w oparciu o art. 42a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Niedopuszczalny wniosek, będący środkiem odwoławczym, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o ponowne zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności, jest niedopuszczalny nie powinno dojść do rejestracji sprawy w rep. KB i nie powinno się podejmować jakichkolwiek czynności w Sądzie Najwyższym konieczne stało się podjęcie decyzji co do dalszego postąpienia z niedopuszczalnym (przedwczesnym) wnioskiem

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego oraz dopuszczalności wniosków składanych do Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdy wyłączenie sędziego nie nastąpiło w trybie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i ustrojem sądów.

Sąd Najwyższy: Kiedy wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego jest niedopuszczalny?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
POSTANOWIENIE
Dnia 27 sierpnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie z wniosku SSA X.Y.
o ponowne zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności
w sprawie Sądu Apelacyjnego w Warszawie o sygn. akt VIII AKa 135/23
po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. w Izbie Karnej
na posiedzeniu
kwestii
dopuszczalności rozpoznania tego wniosku
na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42a § 14 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych
postanowił:
wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy o zbadanie spełnienia przez sędziego SSA X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności, pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie o sygnaturze akt II AKo 354/24 Sąd Apelacyjny w Warszawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączył od rozpoznania sprawy II AKa 354/24 sędziego X.Y.   Treść uzasadnienia postanowienia dowodzi, że powodem wyłączenia były okoliczności uzasadniające jej wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., lokowane także na płaszczyźnie prawa do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC.  W postanowieniu nie badano okoliczności stanowiących przesłankę wyłączenia sędziego na podstawie art. 42a § 3 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, co w połączeniu z wyraźną podstawą procesową wydania postanowienia oznacza, iż wyłączenie sędziego X.Y. nie nastąpiło w trybie ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych. To zaś skutkuje stwierdzeniem, że wniosek o ponowne zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności, wniosek złożony przez SSA X.Y., jest niedopuszczalny, skoro nie wydano postanowienia w oparciu o art. 42a ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych. W takiej sytuacji nie powinno dojść do rejestracji sprawy w rep. KB i nie powinno się podejmować jakichkolwiek czynności w Sądzie Najwyższym (por. np. w analogicznej sytuacji  zarządzenie z dnia 18 grudnia 2023 r., III KB 27/23). Skoro jednak doszło do podjęcia takich czynności, nieprawidłowych i zbędnych, konieczne stało się podjęcie decyzji co do dalszego postąpienia z niedopuszczalnym (przedwczesnym) wnioskiem SSA X.Y.
Z tego powodu należało przyjąć, że skoro wniosek został przyjęty przez Prezesa Izby Karnej, pomimo że nie jest on dopuszczalny, to przepis art. 430 § 1 k.p.k. nakazuje pozostawić taki wniosek (będący w istocie środkiem odwoławczym) bez rozpoznania.
Co do składu podejmującego taką decyzje, to uzasadnia ją przepis art. 30 § 2 k.p.k. w zw. z art. 42a § 14 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych.
Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w postanowieniu.
Zarządzenie:
- zakreślić sprawę w rep. II KB;
- odpis postanowienia doręczyć SSA X.Y. z pouczeniem o braku zażalenia (art. 430 § 2 k.p.k.)
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI