II KB 147/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek prokuratora o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został oparty na zarzutach dotyczących rzekomego niespełniania przez nich wymogów niezawisłości i bezstronności, a także braku respektowania Konstytucji RP i prawa unijnego. Sąd Najwyższy, w składzie sędziów, których dotyczył wniosek, rozpoznał sprawę na posiedzeniu i postanowił pozostawić wniosek prokuratora bez rozpoznania. Uzasadniono to tym, że wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania na podstawie art. 41 § 2 k.p.k., co ma zapobiegać paraliżowaniu postępowania. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest zapobieganie próbom uniemożliwienia rozstrzygnięcia kwestii incydentalnych. W tym przypadku wniosek dotyczył sprawy incydentalnej, a nie rozpoznania sprawy karnej. Sąd wskazał również, że kwestionowanie uprawnienia sędziów do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostaje poza kognicją sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, zgodnie z przepisami ustaw ustrojowych i Konstytucji RP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 41 § 2 k.p.k. w kontekście wniosków o wyłączenie sędziego składanych na posiedzeniach oraz zakresu kognicji sądów w kwestii oceny uprawnień sędziowskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i argumentacji prokuratora.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony na posiedzeniu w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 41 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Celem art. 41 § 2 k.p.k. jest zapobieganie paraliżowaniu postępowania wnioskami o wyłączenie sędziego. W przypadku wyznaczenia posiedzenia, przepis ten należy stosować zgodnie z jego celem, pozostawiając bez rozpoznania wnioski mające na celu jedynie uniemożliwienie odbycia posiedzenia, zwłaszcza gdy dotyczą one kwestii incydentalnych.
Czy kwestionowanie uprawnienia sędziów do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie kwestionowanie pozostaje poza kognicją sądów.
Uzasadnienie
Przepisy ustaw ustrojowych, wynikające z art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, stanowią, że sąd może pozbawić lub zawiesić prawo i obowiązek sędziego pełnienia służby tylko w przypadkach określonych w ustawie. Nie można przyjąć za przesłankę wyłączenia sędziego tezy zakładającej niemożność udziału w składzie sądu ustanowionego ustawą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | organ_państwowy | prokurator |
| M. M. | inne | oskarżyciel prywatny |
| M.B. | inne | sędzia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie |
| Dariusz Pawłyszcze | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Jacek Grela | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Grzegorz Pastuszko | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Ewa Stefańska | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania. Przepis ten stosuje się również do wniosków mających na celu jedynie uniemożliwienie odbycia posiedzenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 40
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § § 3
Kwestionowanie uprawnienia sędziów do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostaje poza kognicją Sądu Najwyższego.
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 42a § § 2
Kwestionowanie uprawnienia sędziów do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostaje poza kognicją sądów powszechnych.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5 § § 1b
Kwestionowanie uprawnienia sędziów do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych.
Prawo o ustroju sądów wojskowych art. 23a § § 2
Kwestionowanie uprawnienia sędziów do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostaje poza kognicją sądów wojskowych.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd może pozbawić lub zawiesić prawo i obowiązek sędziego pełnienia służby tylko w przypadkach określonych w ustawie.
Ustawa z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw
Celem ustawy było potwierdzenie norm wynikających z Konstytucji.
k.p.k. art. 30
Kodeks postępowania karnego
O pozostawieniu wniosku bez rozpoznania orzeka sąd jednoosobowo.
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten dotyczy orzekania „w kwestii wyłączenia”, a nie o niedopuszczalności rozpoznania wniosku o wyłączenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Celem art. 41 § 2 k.p.k. jest zapobieganie paraliżowaniu postępowania wnioskami o wyłączenie sędziego. • Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony na posiedzeniu w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, ma na celu jedynie uniemożliwienie odbycia posiedzenia. • Kwestionowanie uprawnienia sędziów do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostaje poza kognicją sądów.
Odrzucone argumenty
Sędziowie nie mogą tworzyć i nie tworzą sądu realizującego prawo do sądu ustanowionego ustawą, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego. • Sędziowie nie respektują Konstytucji RP oraz prawa unijnego i orzeczeń trybunałów europejskich. • Sędziowie ubiegali się o stanowiska sędziów SN, jak i przystępowali przez nich do rozpoznawania spraw.
Godne uwagi sformułowania
Praktyka działania części prokuratorów wykazała błędność tej tezy. • Oczywistym celem art. 41 § 2 k.p.k. jest zapobieganie paraliżowaniu postępowania wnioskami o wyłączenie sędziego. • Kwestionowanie uprawnienia sędziów do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości pozostaje poza kognicją Sądu Najwyższego.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Grela
członek
Grzegorz Pastuszko
członek
Ewa Stefańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 41 § 2 k.p.k. w kontekście wniosków o wyłączenie sędziego składanych na posiedzeniach oraz zakresu kognicji sądów w kwestii oceny uprawnień sędziowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i argumentacji prokuratora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i procedur wyłączania sędziów, co jest gorącym tematem w polskim orzecznictwie. Pokazuje mechanizmy obronne systemu prawnego przed próbami paraliżowania jego działania.
“Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziów jako próba paraliżowania wymiaru sprawiedliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.