II KA 90/21

Sąd Okręgowy w OstrołęceOstrołęka2021-04-26
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
prawo karnekodeks karnyart. 178a kkśrodek karnyzakaz prowadzenia pojazdówapelacjasąd okręgowygospodarstwo rolneokoliczności łagodzące

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, obniżając środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z dożywotniego na 6 lat, uwzględniając wyjątkowe okoliczności związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego przez oskarżonego.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego skazującego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 4 kk). Sąd odwoławczy, uwzględniając zarzut rażącej niewspółmierności środka karnego, obniżył orzeczony dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych do 6 lat, biorąc pod uwagę konieczność prowadzenia przez oskarżonego gospodarstwa rolnego i jego zobowiązania rodzinne. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce, rozpoznając sprawę z art. 178a § 4 kk, uwzględnił apelację obrońcy oskarżonego w części dotyczącej środka karnego. Sąd pierwszej instancji orzekł wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności, świadczenie pieniężne oraz dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd odwoławczy uznał, że zarzut rażącej niewspółmierności środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest zasadny. Wskazano, że oskarżony prowadzi gospodarstwo rolne, które wymaga posiadania uprawnień do kierowania pojazdami, a dożywotnia utrata tych uprawnień mogłaby doprowadzić do upadku jego gospodarstwa i pogorszenia sytuacji finansowej jego matki. Z uwagi na te wyjątkowe okoliczności, sąd odwoławczy, powołując się na art. 43 § 3 kk (choć przepis ten został uchylony, sąd odwołał się do niego w kontekście zmiany środka karnego), obniżył orzeczony zakaz do 6 lat. W pozostałym zakresie, w tym co do kary pozbawienia wolności i świadczenia pieniężnego, wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczony dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jest rażąco niewspółmierny.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jest rażąco niewspółmierny ze względu na konieczność prowadzenia przez oskarżonego gospodarstwa rolnego, posiadane zobowiązania finansowe i rodzinne, a także fakt, że utrata uprawnień mogłaby doprowadzić do upadku gospodarstwa i pogorszenia sytuacji jego matki. Wskazano na możliwość zastosowania art. 43 § 3 kk (choć przepis ten został uchylony) w celu złagodzenia środka karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (w części dotyczącej środka karnego)

Strony

NazwaTypRola
J. O.osoba_fizycznaoskarżony
A. L.inneprokurator

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Zarzut rażącej niewspółmierności kary, środka karnego lub innego rozstrzygnięcia.

k.k. art. 43 § § 3

Kodeks karny

Przepis uchylony, dotyczył możliwości odstąpienia od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów w wyjątkowych wypadkach.

k.k. art. 53

Kodeks karny

Dyrektywy wymiaru kary.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Środek karny w postaci świadczenia pieniężnego.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Koszty procesu.

u.o.p.k. art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Obraza przepisów prawa materialnego przez zastosowanie uchylonego art. 43 § 3 kk przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności. Rażąca niewspółmierność świadczenia pieniężnego.

Godne uwagi sformułowania

środek karny orzeczony w pkt 2 obniża do 6 (sześciu) lat w sprawie zachodził wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami, o jakim mowa w art. 43 § 3 kk, który pozwalał na zrezygnowanie z orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i orzeczenie go w wymiarze 6 lat Dożywotnia utrata uprawnień do kierowani pojazdami mechanicznym przyczyni się do upadku jego gospodarstwa, wpadnięcia w zadłużenie, a w konsekwencji do utraty jedynego źródła utrzymania jakim dla oskarżonego jest prowadzenie gospodarstwa rolnego. Sąd Rejonowy zobowiązując oskarżonego do zwrotu dokumentu uprawniającego kierowania pojazdami mechanicznymi dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego powołując art. 43 § 3 kk, który to przepis został uchylony od dnia 5 grudnia 2020 r.

Skład orzekający

Artur Bobiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w wyjątkowych okolicznościach, zwłaszcza gdy prowadzenie pojazdów jest niezbędne do wykonywania działalności gospodarczej (rolniczej) i utrzymania rodziny. Interpretacja przepisów dotyczących środków karnych i ich stosowania w kontekście indywidualnej sytuacji sprawcy. Kwestia stosowania uchylonych przepisów prawa materialnego."

Ograniczenia: Kontekst zastosowania art. 43 § 3 kk (uchylony przepis) może ograniczać bezpośrednie stosowanie argumentacji. Każdy przypadek oceny niewspółmierności środka karnego jest indywidualny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić specyficzne okoliczności życiowe (prowadzenie gospodarstwa rolnego) przy orzekaniu środka karnego, co jest istotne dla zrozumienia elastyczności prawa karnego. Dodatkowo, porusza kwestię stosowania przepisów, które uległy zmianie.

Rolnik z dożywotnim zakazem prowadzenia pojazdów? Sąd Okręgowy złagodził karę ze względu na gospodarstwo!

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Ka 90/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Artur Bobiński Protokolant: Ilona Wojtkowska przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ostrołęce A. L. po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 r. w sprawie J. O. oskarżonego z art. 178a § 4 i in. kk , apelacji obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Przasnyszu z dnia 3 lutego 2021 r. w sprawie II K 885/19; 1. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uchyla pkt 3, zaś środek karny orzeczony w pkt 2 obniża do 6 (sześciu) lat; 2. w pozostałym zakresie wyrok utrzymuje w mocy; 3. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem wydatków za postępowanie przed sądem za II instancji. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 90/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Przasnyszu z dnia 3 lutego 2021 r. w sprawie II K 885/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ Zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności i środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 10.000. Rażąca niewspółmierność środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut rażącej surowości kary pozbawienia wolności oraz świadczenia pieniężnego nie zasługiwał na uwzględnienie, z uwagi na orzeczenie kary pozbawienia wolności w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, zaś świadczenia pieniężnego w najniższym ustawowym wymiarze. Sąd Okręgowy nie podzielił słuszności zarzutu w zakresie rażącej niewspółmierności kary – w sensie surowości - wymierzonej przez Sąd I instancji oskarżonemu. Ingerencja Sądu odwoławczego w rozstrzygnięcie sądu I instancji co do kary, ograniczona jest do wypadku uznania, iż kara ta jest niewspółmierna i to w formie kwalifikowanej, bowiem niewspółmierność musi mieć charakter rażący. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Zarzut rażącej surowości przy wymiarze środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zasadny. Wniosek Wniosek o zmianę wyroku i orzeczenie przy zastosowaniu art. 37b kk kary 2 lat ograniczenia wolności oraz obniżenie świadczenia pieniężnego do kwoty 5.000 zł. Wniosek o orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Orzeczona kara pozbawienia wolności nie nosi znamion rażącej surowości. Została orzeczona przez Sąd Rejonowy z uwzględnieniem jej dyrektyw określonych w art. 53 kk . Środek karny w postaci świadczenia pieniężnego z art. 43a § 2 kk w kwocie 10.000 zł. wobec przypisania oskarżonemu sprawstwa występku z art. 178 a § 4 kk został orzeczony w najniższym ustawowym wymiarze. Wniosek o orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, co do zasady słuszny. W sprawie zachodził wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami, o jakim mowa w art. 43 § 3 kk , który pozwalał na zrezygnowanie z orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i orzeczenie go w wymiarze 6 lat. Oskarżony był skazany jeden raz w 2011 r. Od tego czasu nie popełnił przestępstwa. Przestrzegał od opuszczenia zakładu karnego orzeczonego zakazu. Oskarżony z zawodu jest rolnikiem. Prowadzi 11- hektarowe gospodarstwo rolne. Ponadto w innej miejscowości dzierżawi 8,5 ha ziemi, do której w celu wykonywania prac polowych musi dojeżdżać. W siedzibie gospodarstwa posiada 36 sztuk świń i 51 sztuk bydła. Do efektywnego gospodarowania jest mu niezbędne posiadanie uprawnień do kierowania różnymi pojazdami mechanicznymi. Oskarżony zaciągnął liczne zobowiązania, w tym finansowe. Jest zobowiązany do wykonywania umowy dożywocia względem matki w tym wypłacać jej kwotę 2.000 zł miesięcznie. Dożywotnia utrata uprawnień do kierowani pojazdami mechanicznym przyczyni się do upadku jego gospodarstwa, wpadnięcia w zadłużenie, a w konsekwencji do utraty jedynego źródła utrzymania jakim dla oskarżonego jest prowadzenie gospodarstwa rolnego. Dożywotnia utrata tych uprawnień wpłynie negatywnie na sytuację finansową jego matki, co spowoduje, że to ona będzie ponosić bezpośrednie konsekwencje dokonania przestępstwa przez syna. Wpłynie również na możliwość pomocy jej przez oskarżonego w codziennych oraz nagłych sytuacjach życiowych wymagających dojazdów do lekarza itp. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Obraza art. 438 pkt 1 kpk . Sąd Rejonowy zobowiązując oskarżonego do zwrotu dokumentu uprawniającego kierowania pojazdami mechanicznymi dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego powołując art. 43 § 3 kk , który to przepis został uchylony od dnia 5 grudnia 2020 r. mocą art. 3 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie ustawy prawo ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (dz. U, z dnia 3 września 2020 r. poz. 1517). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił pkt 3, w którym Sąd Rejonowy zobowiązywał oskarżonego do zwrotu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami mechanicznymi, zaś środek karny orzeczony w pkt 2 obniżył do 6 lat. Zwięźle o powodach zmiany Naruszenie art. 438 pkt 1 kpk i rażąca surowość środka karnego 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 i 4 O wydatkach za II instancję Sąd Okręgowy orzekł na podstawie spisu kosztów pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej zgodnie z art. 627 kpk . O opłacie Sąd orzekł zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.U. z 1983 r. nr 49 poz. 223 z pózn. zm). 7. PODPIS 6.1. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę