II Ka 9/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za wykroczenia przeciwko prawu wodnemu i zakłócanie porządku publicznego, oddalając apelację obwinionego.
Obwiniony Z. G. złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego go za wykroczenia związane z naruszeniem prawa wodnego (nielegalne nawiezienie materiałów do rzeki) oraz zakłócanie porządku publicznego. Apelujący domagał się uniewinnienia lub uchylenia wyroku, podnosząc m.in. kwestię powagi rzeczy osądzonej. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, stwierdzając, że nie zaszła powaga rzeczy osądzonej, ponieważ poprzednie postępowanie dotyczyło innego zdarzenia historycznego. W konsekwencji wyrok sądu pierwszej instancji został utrzymany w mocy.
Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację obwinionego Z. G. od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim, który skazał go za szereg wykroczeń. Czyny te obejmowały naruszenie przepisów Prawa wodnego poprzez nawiezienie materiałów (drzew, karp, gałęzi, kamieni, folii) do koryta rzeki Długiej bez wymaganej zgody wodnoprawnej, co skutkowało tamowaniem przepływu wody i zmianą jej natężenia. Dodatkowo obwiniony został skazany za zakłócanie spokoju i porządku publicznego w różnych datach i miejscach, poprzez używanie sygnału dźwiękowego pojazdu, wykrzykiwanie słów nieprzyzwoitych oraz uderzanie metalowym przedmiotem. Obwiniony w apelacji domagał się uniewinnienia lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sugerując m.in. istnienie powagi rzeczy osądzonej w związku z wcześniejszym postępowaniem. Sąd Okręgowy szczegółowo analizował zarzut powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), odwołując się do przepisów Kodeksu postępowania karnego oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego. Stwierdził, że choć obwiniony był wcześniej karany za wykroczenie związane z Prawem wodnym, to dotyczyło ono odrębnego zdarzenia historycznego, które miało miejsce w innym czasie i miało inną kwalifikację prawną niż czyny przypisane w niniejszej sprawie. W związku z tym, że negatywna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej nie wystąpiła, Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Orzeczono również o kosztach postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nowe postępowanie jest dopuszczalne, jeśli czyny objęte nowym postępowaniem stanowią odrębne zdarzenia historyczne od tych, które zostały już prawomocnie osądzone, nawet jeśli dotyczą podobnych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd analizował przesłankę procesową negatywną w postaci powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Kluczowe jest ustalenie tożsamości czynu na podstawie konkretnego zdarzenia historycznego, a nie tylko formalnej kwalifikacji prawnej. W tej sprawie, mimo podobieństwa zarzutów, czyny przypisane w zaskarżonym wyroku miały miejsce w innym czasie i stanowiły odrębne zdarzenia od tych, za które obwiniony był już prawomocnie skazany.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. G. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pokrzywdzony |
| E. i J. O. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (7)
Główne
p.w. art. 476 § 1
Ustawa Prawo wodne
Nawiezienie drzew, karp, gałęzi, kamieni, folii w koryto rzeki bez wymaganej zgody wodno-prawnej stanowi wykroczenie.
p.w. art. 478 § 1
Ustawa Prawo wodne
Zmiana natężenia odpływu wód poprzez nawiezienie materiałów do koryta rzeki stanowi wykroczenie.
k.w. art. 51 § 1
Kodeks wykroczeń
Zakłócanie spokoju i porządku publicznego poprzez używanie sygnału dźwiękowego, wykrzykiwanie słów nieprzyzwoitych lub inne podobne zachowania stanowi wykroczenie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone (powaga rzeczy osądzonej).
k.p.k. art. 17 § 7
Kodeks postępowania karnego
Powaga rzeczy osądzonej jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
k.p.w. art. 118
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Orzekanie o kosztach sądowych w postępowaniu odwoławczym.
k.p.w. art. 119 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Zasądzenie kosztów sądowych od obwinionego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak powagi rzeczy osądzonej, gdyż poprzednie postępowanie dotyczyło odrębnego zdarzenia historycznego. Zachowania obwinionego wyczerpują znamiona wykroczeń z Prawa wodnego i Kodeksu wykroczeń.
Odrzucone argumenty
Zarzut powagi rzeczy osądzonej podniesiony w apelacji obwinionego.
Godne uwagi sformułowania
zakaz sformułowany w art. 17 § 1 pkt 7 kpk, ma miejsce wówczas, gdy uprzednio prawomocnie zakończone zostało postępowanie co do tego samego czynu tej samej osoby, nowe zaś postępowanie pokrywa się z przedmiotem postępowania w sprawie już zakończonej, a także gdy jego przedmiot jest częścią przedmiotu osądzonego w sprawie już zakończonej w celu zbadania tożsamości czynu należy brać pod uwagę dane zdarzenie historyczne, nie zaś formalne sformułowania zarzutu i jego kwalifikację prawną na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniała zdefiniowana powyżej negatywna przesłanka procesowa.
Skład orzekający
Dariusz Półtorak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia powagi rzeczy osądzonej w kontekście odrębnych zdarzeń historycznych, nawet przy podobnych zarzutach wykroczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wykroczeń z Prawa wodnego i Kodeksu wykroczeń; analiza powagi rzeczy osądzonej jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca ze względu na analizę powagi rzeczy osądzonej i odróżnienie od siebie podobnych czynów, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Dotyczy również ochrony środowiska.
“Czy można być ukaranym dwa razy za podobne czyny? Sąd wyjaśnia znaczenie 'powagi rzeczy osądzonej'.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 9/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Protokolant: p. o. sekr. sąd. Anna Ławecka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy Z. G. obwinionego z art. 476 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. prawo wodne i in. na skutek apelacji, wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt II W 520/21 I. wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza na rzecz Skarbu Państwa od obwinionego 150 zł tytułem opłaty za II instancję oraz obciąża go zryczałtowanymi wydatkami postępowania w wysokości 50 zł. Sygn. akt II Ka 9/22 UZASADNIENIE Z. G. został obwiniony o to, że: I. w okresie od 28 sierpnia 2020 r. do 9 listopada 2020 r. w miejscowości Ż. , na działce o nr ewidencyjnym (...) , gmina H. , powiat (...) , województwo (...) bez wymaganej zgody wodno - prawnej wykonywał czynności polegające na nawiezieniu drzew, karp, gałęzi, kamieni, folii w koryto rzeki Długiej bez wymaganego zezwolenia wodno- prawnego, tj. o wykroczenie z art. 476 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne, II. w tym samym miejscu i czasie, poprzez nawiezienie drzew, karp, gałęzi, kamieni, folii zmienił natężenie odpływu wód, tj. o wykroczenie z art. 478 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne, III. w okresie od 12 listopada 2020 r. do 28 grudnia 2020 r. w miejscowości Ż. , na działce o nr ewidencyjnym (...) , gmina H. , powiał (...) , województwo (...) bez wymaganej zgody wodno - prawnej wykonywał czynności polegające na nawiezieniu drzew, karp, gałęzi, kamieni, folii w koryto rzeki Długiej bez wymaganego zezwolenia wodno- prawnego, tj. o wykroczenie z art. 476 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne, IV. w tym samym miejscu i czasie, poprzez nawiezienie drzew, karp, gałęzi, kamieni, folii zmienił natężenie odpływu wód, tj. o wykroczenie z art. 478 pkt 1 ustawy z dnia 20 lip ca 2017 roku Prawo wodne , V. w dniu 30 marca 2021 r. o godz. 18:00 w miejscowości (...) , powiat (...) , kierując samochodem marki T. (...) o nr rej. (...) zakłócił spokój i porządek publiczny E. i J. O. , poprzez wielokrotne używanie sygnału dźwiękowego, tj. o wykroczenie z art. 51 § 1 kw, VI. w dniu 1 kwietnia 2021 r. o godz. 14:00 w miejscowości (...) , powiat (...) , zakłócił spokój i porządek publiczny E. i J. O. , poprzez wykrzykiwanie słów nieprzyzwoitych oraz uderzanie metalowym przedmiotem w inne metalowe przedmioty, tj. o wykroczenie z art. 51 § 1 kw, VII. w dniu 13 kwietnia 2021 r. o godz. 16:36 w miejscowości (...) , powiat (...) , zakłócił spokój i porządek publiczny E. i J. O. , poprzez wykrzykiwanie słów nieprzyzwoitych, tj. o wykroczenie z art. 51 § 1 kw, VIII. w dniu 10 maja 2021 r. o godz. 12:00 w miejscowości (...) , powiat (...) , zakłócił spokój i porządek publiczny E. i J. O. , poprzez wykrzykiwanie słów nieprzyzwoitych, tj. o wykroczenie z art. 51 § 1 kw, IX. w dniu 14 maja 2021 r. o godz. 14:54 w miejscowości (...) , powiat (...) , kierując samochodem marki T. (...) o nr rej. (...) zakłócił spokój i porządek publiczny E. i J. O. , poprzez wielokrotne używanie sygnału dźwiękowego, tj. o wykroczenie z art. 51 § 1 kw, Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim wyrokiem z dnia 19 października 2021 roku, w sprawie o sygn. akt II W 520/21 orzekł obwinionego Z. G. w ramach zarzucanych mu czynów: - w punktach 1, II, III i IV wniosku o ukaranie za winnego tego, że w dniach od 28 sierpnia 2020 r. do 11 listopada 2020 r. w miejscowości Ż. , powiat (...) , województwo (...) , w rejonie nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) , bez wymaganej zgody wodnoprawnej, poprzez nawiezienie drzew, karp, gałęzi, kamieni, folii w koryto rzeki Długiej wybudował urządzenie wodne, tamujące przepływ wody, czym zmienił natężenie przepływu wody, tj. czynu wyczerpującego znamiona wykroczenia z art. 476 ust 1 oraz 478 pkt 1 Ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2021.624.t.j.), oraz uznaje go za winnego czynów zarzuconych mu w pkt V-IX, wyczerpujących dyspozycję art. 51§1 k.w. i za każdy z tych czynów na podstawie wskazanych przepisów skazuje go i na podstawie art. 51§ 1 k.w. w zw. z art. 9§2 k.w. wymierza mu jedną karę grzywny w kwocie 1.500 (tysiąc pięćset) złotych; II. zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem opłaty i obciążył go zryczałtowanymi wydatkami postępowania w kwocie 100 (sto) złotych. Apelację od powyższego wyroku wniósł osobiście obwiniony nie precyzując wprost zarzutu apelacyjnego, lecz wskazując jednocześnie, iż został już ukarany za czyn stanowiący przedmiot niniejszego postępowania w odrębnym wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II W 792/20. Wyrażając tak sformułowany postulat skarżący wskazał, iż wnioskuje o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy. W toku rozprawy odwoławczej, po udzieleniu głosu stronom, obwiniony wskazał, iż popiera wniesioną apelację, modyfikując wniosek apelacyjny. Skarżący wskazał, iż domaga się uniewinnienia od wszystkich zarzucanych mu czynów bądź o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Oskarżyciel posiłkowy wniósł o nieuwzględnienie apelacji. Sąd zważył, co następuje: Apelacja obwinionego okazała się pozbawiona zasadności. Podniesiony w niej w sposób dorozumiany zarzut, stanowiący bezwzględną przyczynę odwoławczą, okazał się w zupełności chybiony. Na wstępie niniejszych rozważań nadmienić należy, iż stosownie do treści art. 17 § 1 pkt kpk nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się. Ujemną przesłankę procesową tworzy w tym wypadku tzw. powaga rzeczy osądzonej – res iudicata i zachodzi wówczas, gdy orzeczeniem merytorycznym prawomocnie rozstrzygnięta została kwestia odpowiedzialności karnej, przy jednoczesnym zachowaniu tożsamości podmiotowo-przedmiotowej. Przez powyższe rozumieć należy, iż prawomocne zakończenie postępowania karnego wywiera ten skutek, że czyn rozpoznany staje się rzeczą osądzoną i w myśl zasady ne bis in idem nie może być przedmiotem innego zwykłego postępowania toczącego się o to samo. Jednocześnie, każdy organ procesowy, w szczególności Sąd rozpoznający merytorycznie daną sprawę, jest zobowiązany z urzędu do sprawdzenia, czy nie wystąpiła omawiana przesłanka, bowiem wydanie orzeczenia pomimo jej istnienia stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Powszechnie przyjmuje się, iż zakaz sformułowany w art. 17 § 1 pkt 7 kpk , ma miejsce wówczas, gdy uprzednio prawomocnie zakończone zostało postępowanie co do tego samego czynu tej samej osoby, nowe zaś postępowanie pokrywa się z przedmiotem postępowania w sprawie już zakończonej, a także gdy jego przedmiot jest częścią przedmiotu osądzonego w sprawie już zakończonej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2002 roku w sprawie o sygnaturze akt II KKN 221/01). Problematyka tożsamości czynu należy do jednego z najbardziej złożonych zagadnień prawa karnego, jednakże doktryna i orzecznictwo zgodnie stoi na stanowisku, że w celu zbadania tożsamości czynu należy brać pod uwagę dane zdarzenie historyczne, nie zaś formalne sformułowania zarzutu i jego kwalifikację prawną (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2011 roku w sprawie o sygnaturze akt III KK 366/100). Jest to założenie słuszne, albowiem sama kwalifikacja prawna i sposób zwerbalizowania zarzutu stanowią jedynie swoistą ocenę określonego zachowania się, dlatego też większe znaczenie mają konkretne okoliczności ustalone w toku postępowania. Tymczasem, na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniała zdefiniowana powyżej negatywna przesłanka procesowa. Wprawdzie, Z. G. został uprzednio skazany przez Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim za wykroczenie z art. 478 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (sygn. akt II W 792/20), lecz w tym przypadku nie sposób rozważać zaistnienia powagi rzeczy osądzonej. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż postawiony przed obwinionym w tamtejszym postepowaniu zarzut dotyczył odrębnego zdarzenia historycznego, o czym świadczy nie tylko przyjęta w nim kwalifikacja prawna (w istocie odmienna do tych przyjętych na kanwie niniejszej sprawy) ale przede wszystkim czasookres, w jakim Z. G. popełnił przypisane mu wykroczenie. W sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Mińsku Mazowieckim pod sygn. akt II W 792/20 obwiniony ukarany został za wprowadzenie do rzeki Długiej na wysokości przyległej do działki ewid. 102/4 odpadów drzew sosny, co wstrzymało swobodny przepływ wody od źródła i wywołało zagrożenie utworzenia się rozlewiska oraz zalanie przyległych nieruchomości po opadach deszczu i podniesieniu się poziomu wody w rzece – co miało miejsce w dniu 27 sierpnia 2020 roku. W toczącym się następnie przed tożsamym organem procesowym postępowaniu o sygn. akt II W 619/21 nie postawiono mu bliźniaczego zarzutu. Przedmiotem procesu były zbliżone działania ze strony podsądnego, godzące w przepisy ustawy Prawo wodne , jednakże ich znamię czasownikowe było nieco odmienne, przy czym wszystkie miały miejsce po dniu 27 sierpnia 2020 roku. Konkludując całość powyższych rozważań stwierdzić zatem należy, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza, o jakiej w sposób pośredni stanowiła apelacja. Z tej przyczyny, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, ażeby podjąć ingerencję w treść zaskarżonego orzeczenia. Tym samym, Sąd Okręgowy nie uwzględniając apelacji wniesionej przez obwinionego utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 19 października 2021 roku. O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 118 kpw w zw. z art. 119 § 1 kpw , uznając iż w sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za zwolnieniem obwinionego od ich ponoszenia. Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI