II KA 856/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie, który uniewinnił oskarżonego S. D. od zarzutu znęcania się nad osobą najbliższą (art. 207 § 1 kk). Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania, w tym art. 2 § 1 pkt 1, art. 7, art. 9 § 1, art. 410 k.p.k., argumentując, że sąd nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, pomijając zeznania świadków M. W. i A. M. oraz dowód z Niebieskiej Karty. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za bezzasadny, podkreślając, że osoby bliskie oskarżonemu (w tym pokrzywdzona żona) skorzystały z prawa do odmowy składania zeznań (art. 182 § 1 k.p.k.), co uniemożliwiło wykorzystanie ich zeznań z postępowania przygotowawczego. Sąd odwoławczy przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, zgodnie z którym zeznania funkcjonariuszy policji, opierające się na relacjach osób trzecich, nie mogą zastępować dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub zeznań świadka, jeśli te ostatnie nie zostały przeprowadzone w sposób formalny. Prokurator zarzucił również obrazę art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. (brak pełnego uzasadnienia wyroku uniewinniającego), co sąd drugiej instancji uznał za częściowo zasadne w odniesieniu do jakości uzasadnienia sądu rejonowego, jednakże stwierdził, że nie stanowiło to podstawy do uchylenia wyroku uniewinniającego, który sam w sobie był prawidłowy. Ostatni zarzut dotyczył błędu w ustaleniach faktycznych, który sąd odwoławczy uznał za bezzasadny, wskazując na jego zdublowanie z pierwszym zarzutem oraz wadliwe sformułowanie. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację prokuratora za bezzasadną, a wydatki postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów pośrednich w sytuacji odmowy zeznań przez świadków oraz zasady dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której kluczowi świadkowie skorzystali z prawa do odmowy zeznań.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zeznania funkcjonariuszy policji, którzy uzyskali informacje od osób trzecich (w tym od pokrzywdzonego), mogą zastąpić dowód z zeznań świadka lub wyjaśnień oskarżonego, jeśli te osoby skorzystały z prawa do odmowy składania zeznań w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zeznania funkcjonariuszy policji oparte na relacjach osób trzecich nie mogą zastąpić dowodu z zeznań świadka lub wyjaśnień oskarżonego, jeśli te osoby odmówiły składania zeznań w postępowaniu sądowym i ich zeznania z postępowania przygotowawczego nie mogą być odtworzone.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym dowody pośrednie nie mogą zastępować dowodów bezpośrednich, zwłaszcza gdy bezpośredni świadkowie skorzystali z prawa do odmowy zeznań. Wykorzystanie takich dowodów pośrednich stanowiłoby obejście przepisów gwarancyjnych postępowania karnego.
Czy wyrok sądu pierwszej instancji można uchylić z powodu wadliwości uzasadnienia, jeśli sam wyrok jest merytorycznie prawidłowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 455a k.p.k., wyroku nie można uchylić z powodu wadliwości uzasadnienia, jeśli jest on prawidłowy co do meritum.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał na przepis art. 455a k.p.k., który ogranicza możliwość uchylenia wyroku z powodu wadliwości uzasadnienia. Mimo że sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybień w zakresie uzasadnienia, wyrok uniewinniający był prawidłowy co do meritum, co uniemożliwiło jego uchylenie z tego powodu.
Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może być oparty na pominięciu dowodów, które zostały przeprowadzone, ale uznane za niewystarczające do skazania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może mieć postać błędu braku lub błędu dowolności. Jeśli dowód został przeprowadzony, nie zachodzi błąd braku. Jeśli dowód został oceniony jako niewystarczający, może to być podstawą zarzutu błędu dowolności, ale wymaga to szczegółowej analizy oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może dotyczyć błędu braku (gdy dowód nie został w ogóle uwzględniony) lub błędu dowolności (gdy dowód został oceniony wadliwie). W tej sprawie zarzut dotyczył dowodów, które zostały przeprowadzone, ale uznane za niewystarczające, co zostało omówione w kontekście oceny dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Leszek Wójcik | organ_państwowy | prokurator |
| A. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| M. W. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. M. | osoba_fizyczna | świadek |
| T. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. D. | osoba_fizyczna | świadek |
| E. D. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 207 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 182 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Osoby bliskie oskarżonemu mogą odmówić składania zeznań, a ich zeznania z postępowania przygotowawczego nie mogą być odtworzone.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia, jest podstawą apelacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia, jest podstawą apelacji.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i podstaw prawnych.
k.p.k. art. 455a
Kodeks postępowania karnego
Nie można uchylić wyroku z powodu wadliwości uzasadnienia, jeśli orzeczenie odpowiada prawu.
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wydatki postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa, gdy apelację wniósł tylko prokurator.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa składania zeznań przez osoby bliskie uniemożliwia wykorzystanie ich zeznań z postępowania przygotowawczego. • Dowody pośrednie (zeznania policjantów) nie mogą zastąpić dowodów bezpośrednich w sytuacji odmowy zeznań przez świadków. • Wyrok uniewinniający był prawidłowy co do meritum, mimo wadliwości uzasadnienia sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 2 § 1 pkt 1, art. 7, art. 9 § 1, art. 410 k.p.k.) w zakresie oceny dowodów. • Zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.) dotyczący wadliwości uzasadnienia. • Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Świadek, który skorzysta z prawa odmowy zeznań, przestaje w sprawie istnieć jako osobowe źródło dowodowe. • Dowód z zeznań funkcjonariusza Policji przeprowadzony na okoliczność wypowiedzi osoby rozpytywanej nie może zastąpić dowodu z wyjaśnień oskarżonego, czy z zeznań świadka. • Zwięzłość nie może wygrać z komunikatywnością, powinny sobie wzajemnie towarzyszyć.
Skład orzekający
Grażyna Jaszczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów pośrednich w sytuacji odmowy zeznań przez świadków oraz zasady dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której kluczowi świadkowie skorzystali z prawa do odmowy zeznań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie gwarancji procesowych i jak odmowa zeznań przez świadków może wpłynąć na możliwość skazania. Podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadniania wyroków.
“Czy zeznania policjantów zastąpią świadków? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy odmowa zeznań zamyka drogę do skazania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.