II Ka 750/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację obrońcy oskarżonej I. K., która została skazana przez Sąd Rejonowy w Węgrowie za przywłaszczenie powierzonych jej pieniędzy w kwocie 84 465,85 zł, na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 4 lata oraz obowiązek naprawienia szkody. Obrońca zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania, w tym oddalenie wniosku o powołanie biegłego księgowego, powierzchowną ocenę dowodów oraz naruszenie art. 415 § 1 kpk poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody mimo istnienia prawomocnego nakazu zapłaty w postępowaniu cywilnym w tej samej sprawie. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną jedynie w zakresie zarzutu naruszenia art. 415 § 1 kpk. Stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie orzekł obowiązek naprawienia szkody, ponieważ sprawa dotycząca tej samej należności została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym (nakaz zapłaty Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. akt I Nc 4/12). Zastosowanie reguły antykumulacyjnej z art. 415 § 1 kpk wyklucza orzekanie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, gdy roszczenie to jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone. W pozostałym zakresie apelacja została uznana za bezzasadną, a Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień w ocenie dowodów ani w wymiarze kary. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, uchylając rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy. Zasądzono również wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i zwolniono oskarżoną od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na konieczność badania przez sąd karny istnienia innych postępowań lub prawomocnych orzeczeń dotyczących tej samej szkody przed orzeczeniem obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 kk, ze względu na regułę antykumulacyjną z art. 415 § 1 kpk.
Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie o naprawienie szkody wynikającej z przestępstwa jest już przedmiotem postępowania cywilnego lub zostało w nim prawomocnie rozstrzygnięte.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu karnym można orzec obowiązek naprawienia szkody, jeśli roszczenie to zostało już prawomocnie zasądzone w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne, gdy roszczenie to jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone, ze względu na naruszenie reguły antykumulacyjnej z art. 415 § 1 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że art. 415 § 1 kpk zawiera tzw. klauzulę antykumulacyjną, która zabrania orzekania obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, gdy to samo roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie rozstrzygnięte. W niniejszej sprawie istniał prawomocny nakaz zapłaty w postępowaniu cywilnym dotyczący tej samej kwoty, co uniemożliwiało orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym.
Czy oddalenie wniosku o powołanie biegłego księgowego było zasadne?
Odpowiedź sądu
Tak, oddalenie wniosku było zasadne, ponieważ ustalenie stanu faktycznego nie wymagało wiadomości specjalnych, a jedynie zwykłych wyliczeń matematycznych, które mogły być dokonane przez sąd na podstawie przedłożonych dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że weryfikacja prawidłowości działań oskarżonej nie wymagała wiedzy specjalnej, a jedynie zwykłej umiejętności matematycznej. Dokumenty sporządzone przez oskarżoną były proste w strukturze, a ich analiza nie wymagała opinii biegłego. Sąd podkreślił, że opinie biegłych zasięga się tylko wtedy, gdy stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych.
Czy ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i czy nie naruszała zasad swobodnej oceny dowodów?
Odpowiedź sądu
Tak, ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy była prawidłowa, wszechstronna i nie nosiła cech dowolności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że materiał dowodowy był kompletny i prawidłowo ujawniony, a jego analiza pozwoliła na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Ocena dowodów była obiektywna i wszechstronna, nie nosiła cech dowolności, a wnioskowanie sądu było logiczne i konsekwentne. Sąd nie dopatrzył się wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Spółka (...) sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| Kancelaria Adwokacka adw. K. P. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (20)
Główne
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 2 i 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1999 art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 art. § 17 § ust. 2 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 art. § 4 § ust 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 415 § 1 kpk poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, mimo istnienia prawomocnego orzeczenia w postępowaniu cywilnym w tej samej sprawie.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 167 kpk w zw. z art. 170 § 1 pkt 5 kpk) - niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o powołanie biegłego księgowego. • Obraza przepisów postępowania (art. 4 kpk, art. 5 § 2 kpk, art. 7 kpk, art. 410 kpk) - powierzchowna ocena materiału dowodowego. • Rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonej.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zawarte w pkt III rozstrzygnięcie o orzeczeniu wobec oskarżonej obowiązku naprawienia szkody • zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. K. P. w W. kwotę 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę oskarżonej wykonywaną z urzędu w postępowaniu odwoławczym • zwalnia oskarżoną od kosztów sądowych za II instancję stwierdzając, że wydatki postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa • rozstrzygnięcie to narusza przepis art. 415 § 1 kpk przewidujący tzw. regułę antykumulacyjną • zakaz rozstrzygania w różnych postępowaniach o tej samej szkodzie, a co za tym idzie kumulowania tytułów egzekucyjnych wynikających z różnych orzeczeń
Skład orzekający
Mariola Krajewska - Sińczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność badania przez sąd karny istnienia innych postępowań lub prawomocnych orzeczeń dotyczących tej samej szkody przed orzeczeniem obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 kk, ze względu na regułę antykumulacyjną z art. 415 § 1 kpk."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie o naprawienie szkody wynikającej z przestępstwa jest już przedmiotem postępowania cywilnego lub zostało w nim prawomocnie rozstrzygnięte.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę kolizji jurysdykcji między postępowaniem karnym a cywilnym w zakresie naprawienia szkody, co jest kluczowe dla praktyków prawa.
“Czy można być karanym dwa razy za to samo? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy postępowanie karne koliduje z cywilnym.”
Dane finansowe
WPS: 84 465,85 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.