II Ka 749/25

Sygn. akt II Ka 749/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2025r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: sekr. sąd. Beata Wilkowska przy udziale prokuratora Jolanty Świerczewskiej – Zarzyckiej po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy W. M. oskarżonego z art. 284 § 2 k.k. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 10 września 2025 r. sygn. akt II K 217/24 I. 
        zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że kwotę orzeczoną na podstawie art. 46 § 1 kk od oskarżonego na rzecz A. S. tytułem naprawienia szkody obniża do 15600,89 (piętnaście tysięcy sześćset 89/100) złotych; II. 
        w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. 
        zasądza od oskarżonego W. M. na rzecz oskarżycielki posiłkowej A. S. 840 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez nią kosztów procesu związanych z udziałem jej pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym; IV. 
        zasądza od oskarżonego W. M. na rzecz Skarbu Państwa 380 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 749/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 10 września 2025 r. w sprawie II K 217/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. - naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 5 § 2 kpk , art. 7 kpk , art. 410 kpk poprzez uczynienie podstawą ustaleń faktycznych sprawy zeznań pokrzywdzonej oraz członków jej najbliższej rodziny i pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy wyjaśnień samego W. M. , znajdujących pełne potwierdzenie w dołączonych do akt sprawy dokumentach bankowych, który w sposób szczegółowy opisał okoliczności związane z zakupem przez jego matkę samochodu osobowego marki T. , w szczególności źródła środków finansowych jakie zostały na ten cel przeznaczone, oskarżony w złożonych wyjaśnieniach zobrazował też stan relacji jakie w dacie czynu zarzuconego mu aktem oskarżenia miał z pokrzywdzoną oraz członkami jej najbliższej rodziny (wszyscy byli ze sobą skonfliktowani), które to okoliczności wskazują wprost na bezzasadność zarzutu postawionego oskarżonemu, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że oskarżony W. M. dopuścił się popełnienia czynu winnym popełnienia którego uznał go Sąd I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wbrew przekonaniu obrońcy Sąd meriti w sposób właściwy, a zarazem kompleksowy rozważył wszystkie okoliczności sprawy, wyłaniające się ze zgromadzonych dowodów, które to poddał dokładnej, logicznej, a nade wszystko trafnej z punktu widzenia dyrektyw wyrażonych w treści art. 7 kpk ocenie, wyciągając na ich podstawie słuszne wnioski co do winy i sprawstwa oskarżonego zarzucanego mu przez oskarżyciela publicznego czynu. Zarzut obrony zmierzający do wykazania, że zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o niewiarygodne zeznania A. S. , M. S. i D. S. , stanowi nieudolną próbę zdyskredytowania wartości zgromadzonych w sprawie dowodów, przemawiających za przypisaniem W. M. sprawstwa i winy w zakresie czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, wypełniającego znamiona art. 284 § 2 kk . Skarżący poprzez argumentację zaprezentowaną w środku odwoławczym nie wykazał, aby ocena wartości dowodowej wymienionych dowodów osobowych, dokonana przez Sąd Rejonowy była dowolna. Nie sposób ich zakwestionować wyłącznie poprzez stwierdzenie, że są sprzeczne z wyjaśnieniami oskarżonego oraz pokrywającym się z nimi wydrukiem z rachunku bankowego jego matki, a nadto, że nie przedstawiają wiernie rzeczywistości z uwagi na panujący konflikt między pokrzywdzoną A. S. a oskarżonym i opowiadaniu się członków rodziny pokrzywdzonej po jej stronie. Sąd Rejonowy, na co wskazuje lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, oczywiście dostrzegł fakt, że relacje między stronami nie były najlepsze i nawiązał do tego przy ocenie tych dowodów w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zupełnie nieuprawnionym jest natomiast twierdzenie skarżącego, że z tego powodu nie można było obdarzyć tych dowodów przymiotem wiarygodności. Należy przypomnieć, że okoliczność ta nie powoduje automatycznie wątpliwości co do wiarygodności takich osób, gdyż istotnym elementem, wyznaczającym sposób oceny każdego dowodu jest jego treść, którą następnie konfrontuje się z wymową całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a nie tylko z jego częścią, jak to czyni skarżący. Apelujący upatrując wadliwości dokonanej przez Sąd I instancji oceny nie może opierać się wyłącznie na dowodach dla niego korzystnych, gdyż zarzut w takiej formie nie realizuje wymogu uwzględnienia całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności, przez co rozważania takie zawsze należy ocenić jako nieuprawnione, a więc i właśnie dowolne. Tym samym nie można podzielić intencjonalnych i niepopartych żadnymi obiektywnymi dowodami twierdzeń obrony, jakoby niewiarygodne były spójne i logiczne zeznania świadków oskarżenia, które korespondowały z pozostałą częścią obdarzonego wiarą materiału dowodowego, w tym z dokumentami dołączonymi przez pokrzywdzoną do zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, a więc i z korespondencją z oskarżonym i jego matką, a na taki przymiot zasłużyć miałyby wyjaśnienia oskarżonego, negującego sprawstwo zarzucanego mu czynu – a do tego wywody zawarte w apelacji się sprowadzały. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Rejonowego w zakresie obdarzenia wiarą zeznań pokrzywdzonej. Przedstawiały one w sposób dokładny i rzeczywisty inkryminowane zdarzenie. Świadek szczegółowo opisała w jakich okolicznościach doszło do przekazania oskarżonemu pieniędzy w kwocie 20 000 zł, które uzyskała zaciągając kredyt gotówkowy z banku. Konsekwentnie podnosiła, że kwota ta miała zostać przeznaczona na zakup dla niej samochodu osobowego marki F. , a nie pojazdu marki T. dla matki oskarżonego, którego zakup nastąpił bez jej wiedzy i zgody. Od tego czasu pozostawała w burzliwych relacjach z oskarżonym, czego nie ukrywała relacjonując w sprawie, toteż z racji tego faktu trudno uznać, aby spłacał on wówczas dobrowolnie, z własnej chęci zobowiązanie, które zaciągnęła. Jej stabilna, obfitująca w szczegóły, logiczna relacja znajduje pokrycie nie tylko w spójnych, a co za tym idzie przekonujących depozycjach świadków M. S. i D. S. , ale również w przedstawionych przez nią dokumentach, w tym w korespondencji z oskarżonym i jego matką, której to wiarygodności nie kwestionowała obrona w trakcie postępowania przed Sądem I instancji, ani też w ramach wniesionej apelacji. W tych realiach procesowych, Sąd Rejonowy trafnie uznał za wiarygodne zeznania pokrzywdzonej, a także depozycje członków jej rodziny. Jak już wyżej podniesiono, fakt że strony nie darzą się sympatią, a między nimi istnieje konflikt, nie powoduje automatycznego braku przydatności zeznań członków rodziny pokrzywdzonej przy budowaniu stanu faktycznego sprawy. Pociąga za sobą jedynie konieczność starannej ich weryfikacji, zarówno w aspekcie spójności wewnętrznej, jak też w odniesieniu do pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Takiej też, co ukazuje pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, dokonał Sąd meriti, słusznie, wobec korelacji z zeznaniami pokrzywdzonej, a także nieosobowym materiałem dowodowym o charakterze bezwpływowym, dochodząc do wniosku o wiarygodności zeznań M. S. i D. S. . Obrona nie przedstawiła trafnych, a jednocześnie skutecznych argumentów przemawiających za uznaniem, że decyzja w przedmiocie wartościowania omawianych dowodów oskarżenia była nieuzasadniona. Wypłaty w dniach 14 i 15 listopada 2022 r. w kwotach po 5000 zł z rachunku matki oskarżonego nie mogą świadczyć o tym, że relacja oskarżonego zasługuje na wiarę. Należy jeszcze raz powtórzyć, choć w tym zakresie wypowiedział się celnie Sąd I instancji, że wypłaty te mogły zostać dokonane w innym celu niż kupno samochodu marki T. , a więc fakt, że nastąpiły one w okresie zbliżonym do daty zakupu tego samochodu nie wskazuje na brak sprawstwa oskarżonego co do zarzucanego mu czynu, tym bardziej w świetle wiarygodnych, wyżej już omówionych dowodów. Należy podkreślić, że oskarżony ujawnił tę okoliczność na zaawansowanym etapie postępowania sądowego, co też zasadnie utwierdziło Sąd meriti w przekonaniu, że taka wersja zdarzenia została wykreowana na jego potrzeby, została wpisana w przyjętą linię obronę, mającą na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej. Logicznym jest, że oskarżony dysponując takim dowodem, w sytuacji ciążącego na nim zarzutu, nie zwlekałby z jego ujawnieniem i to aż do tak późnej fazy postępowania sądowego, a przedstawiłby go na wstępnym etapie postępowania przygotowawczego, chcąc dowieść swojej niewinności. Z tych też powodów, w świetle dyrektyw wskazanych w art. 7 kpk , w szczególności doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, pozbawienie waloru wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, było uzasadnione. W świetle dotychczasowych rozważań należało uznać bezzasadność zarzutu, w którym to skarżący nawiązuje do niezastosowania zasady z art. 5 § 2 kpk . Podkreślić w tym miejscu również trzeba, że dla oceny, czy nie został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są miarodajne wątpliwości zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd meriti rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien powziąć (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2012 r. V KK 335/11). Skoro więc Sąd nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów to brak jest również podstaw do kwestionowania dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, prowadzących do przypisania oskarżonemu zarzucanego mu czynu, wypełniającego dyspozycję art. 284 § 2 kk . Oskarżony zadysponował cudzymi pieniędzmi jak właściciel, bez wiedzy i zgody osoby uprawnionej. Zakupił z pieniędzy należących do pokrzywdzonej samochód marki T. dla swej matki, powiększając jej stan posiadania, a jednocześnie pozbawiając własności tych pieniędzy A. S. . Bezspornie jego działaniu towarzyszył więc zamiar kierunkowy zatrzymania tych środków dla siebie albo innej osoby, niezbędny do przypisania przestępstwa przywłaszczenia. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i uniewinnienie oskarżonego od winy popełnienia występku zarzuconego mu aktem oskarżenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ze względu na niezasadność podniesionych zarzutów, ww. wnioski apelacyjne, nie zasługiwały na uwzględnienie, co szczegółowo zostało wykazane powyżej. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Sąd Okręgowy działając z urzędu, w oparciu o przepis art. 440 kpk dokonał zmiany w zaskarżonym wyroku na korzyść oskarżonego poprzez obniżenie wysokości obowiązku naprawienia szkody do kwoty 15 600,89 zł uznając, że utrzymanie w mocy wyroku w tej części byłoby rażąco niesprawiedliwe. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności W tym zakresie należało mieć na względzie, że środek kompensacyjny wskazany w art. 46 § 1 kk zawsze związany jest z wielkością istniejącej szkody, a więc musi odzwierciedlać jej rozmiar. Nie jest zatem dopuszczalne, aby kwota zasądzona na rzecz pokrzywdzonego tytułem rekompensaty przewyższała wartość ustalonej szkody (por. wyrok SN z 5.10.2023 r., III KK 391/23, LEX nr 3614263). Oczywistym przy tym jest, że wartość szkody w niniejszym postępowaniu jest związana wyłącznie z wysokością przywłaszczonej kwoty, tj. 20 000 zł, a nie z łączną kwotą kredytu zaciągniętego przez pokrzywdzoną, uwzględniającą zobowiązania poboczne z nim związane (odsetki). Tym samym, nieprawidłowe było orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody w kwocie 21 472,35 zł, a zatem w kwocie przewyższającej wartość przywłaszczonego mienia. Należało także uwzględnić, że oskarżony dokonał spłaty kredytu w kwocie 4 399,11 zł, co też Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, a w związku z czym rozmiar szkody uległ zmniejszeniu. Dlatego należało dokonać zmiany reformatoryjnej zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie wysokości orzeczonego obowiązku naprawienia szkody do wysokości 15 600,89 zł. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 10 września 2025 r. w sprawie II K 217/24 – za wyjątkiem rozstrzygnięcia opisanego w sekcji 5.2. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy W tej części wyrok jako słuszny i odpowiadający prawu należało utrzymać w mocy. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się żadnych innych uchybień, podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że kwotę orzeczoną na podstawie art. 46 § 1 kk od oskarżonego na rzecz A. S. tytułem naprawienia szkody obniżył do 15 600,89 (piętnaście tysięcy sześćset 89/100) złotych Zwięźle o powodach zmiany Sąd Okręgowy w drodze kontroli instancyjnej dopatrzył się konieczności zmiany zaskarżonego wyroku w powyższym zakresie, o czym wypowiedział się w sekcji 4 niniejszych rozważań. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III, IV W związku z nieuwzględnieniem apelacji obrońcy, Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 § 1 kpk zasądził od oskarżonego W. M. : - na rzecz oskarżycielki posiłkowej A. S. 840 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez nią kosztów procesu związanych z udziałem jej pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym, zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, - na rzecz Skarbu Państwa 380 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, ustalając ich wysokość w oparciu o art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663 z późn. zm.). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana