II Ka 745/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego, uznając apelację obrońcy skazanego za bezzasadną i odrzucając zarzut rażącej niewspółmierności kary.
Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację obrońcy skazanego A. Ł. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego. Obrońca zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej kary łącznej czterech lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że kara łączna powinna mieć charakter prewencyjny i racjonalny, a zasada asperacji, zastosowana przez sąd pierwszej instancji, jest właściwa w przypadku recydywy i wielokrotnego naruszania prawa.
Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę skazanego A. Ł. na skutek apelacji obrońcy od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Siedlcach, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w części dotyczącej kary. Obrońca zarzucił rażącą niewspółmierność kary łącznej czterech lat pozbawienia wolności, argumentując istnieniem pozytywnej prognozy kryminologicznej i zachowaniem skazanego w warunkach izolacji. Sąd Okręgowy nie podzielił tego stanowiska, wskazując, że kara łączna musi być racjonalna z prewencyjnego punktu widzenia. Podkreślono, że zasada asperacji, zastosowana przez Sąd Rejonowy, jest właściwa w sytuacji, gdy skazany był wielokrotnie karany, co świadczy o jego demoralizacji i nieefektywności dotychczasowych działań resocjalizacyjnych. Sąd odwoławczy uznał, że zastosowanie zasady absorpcji lub zasady asperacji zbliżonej do absorpcji byłoby nieuzasadnione i premiowałoby skazanego. Sąd odwoławczy stwierdził również, że choć zachowanie skazanego w zakładzie karnym ma znaczenie, nie można mu nadawać nadmiernego wpływu na wymiar kary łącznej, gdyż jest to jego obowiązek. W konsekwencji apelacja została uznana za bezzasadną, a wyrok utrzymany w mocy. Sąd zasądził również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kara łączna czterech lat pozbawienia wolności nie jest rażąco niewspółmierna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kara łączna wymierzona przez Sąd Rejonowy jest prawidłowa, stosując zasadę asperacji. Podkreślono, że kara łączna musi mieć charakter prewencyjny i racjonalny, a w przypadku wielokrotnej karalności skazanego, zasada ta jest właściwa. Sąd odrzucił argumentację obrońcy o pozytywnej prognozie kryminologicznej jako wystarczającej do złagodzenia kary.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie kosztów obrony z urzędu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ł. | osoba_fizyczna | skazany |
| K. W. | inne | obrońca z urzędu |
| Przemysław Rycaka | inne | prokurator |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Rażąca niewspółmierność kary zachodzi, gdy orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna lub przynosząca nadmierną dolegliwość.
Pomocnicze
k.k. art. 85a
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 art. § 4 § ust. 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 art. § 17 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara łączna powinna mieć charakter prewencyjny i racjonalny. Zasada asperacji jest właściwa w przypadku wielokrotnej karalności i wysokiego stopnia demoralizacji skazanego. Zachowanie skazanego w warunkach izolacji jest jego obowiązkiem i ma znaczenie subsydiarne.
Odrzucone argumenty
Kara łączna jest rażąco niewspółmierna. Pozytywna prognoza kryminologiczna i zachowanie w izolacji powinny prowadzić do złagodzenia kary.
Godne uwagi sformułowania
aby niewspółmierność kary miała charakter określony w art. 438 pkt 4 kpk , tj. była rażąca, musi zachodzić znaczna, wyraźna, nie dająca się zaakceptować dysproporcja między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, zasłużoną na podstawie ustalonych okoliczności sprawy relewantnych dla wymiaru kary. Wymierzenie skazanemu kary łącznej w zaproponowanym przez obrońcę wymiarze zostałoby odczytane jako przejaw pobłażliwości dla sprawców wielokrotnie naruszających porządek prawny. naczelną zasadą wymiaru kary łącznej w praktyce jest na ogół zasada asperacji, a zasadę absorpcji, zresztą jak i kumulacji, stosuje się wyjątkowo i tylko w sytuacjach nietypowych, szczególnie uzasadnionych. zachowanie skazanego w czasie wymierzania kary łącznej może mieć znaczenie dla wymiaru kary, ale okoliczności tej nie można nadawać nadmiernego znaczenia, bo ma ono jedynie funkcję subsydiarną
Skład orzekający
Agata Kowalska
przewodniczący
Anita Kowalczyk- Makuła
sędzia
Paweł Mądry
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady asperacji w wymiarze kary łącznej, zwłaszcza w kontekście recydywy i zachowania skazanego w warunkach izolacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej skazanego A. Ł. oraz specyfiki wyroku łącznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego wykonawczego – wymiaru kary łącznej i zasad jej orzekania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kara łączna: kiedy zasada asperacji jest uzasadniona?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 745/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Sędziowie: SO Anita Kowalczyk- Makuła SR del. Paweł Mądry (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Walerczak przy udziale prokuratora Przemysława Rycaka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy skazanego A. Ł. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II K 1351/22 I. w zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. W. 147,60 zł (w tym 27,60 zł podatku VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia skazanego od zapłaty wydatków postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 745/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok łączny Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 06 kwietnia 2023 roku w sprawie II K 1351/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------------- ---------------- ---------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- -------------------------------------------------------------------- ---------------- ---------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------- ---------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------- ---------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary łącznej w wymiarze czterech lat pozbawienia wolności, pomimo istnienia pozytywnej prognozy kryminologicznej i zachowania skazanego w warunkach izolacji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - apelacja obrońcy oskarżonego okazała się bezzasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Rejonowy właściwie uwzględnił wszystkie okoliczności wynikające z kodeksowych dyrektyw wymiaru kary łącznej ( art. 85a kk ), przyjmując, iż nie dają one podstawy ani do wzięcia pod uwagę najbardziej rygorystycznego modelu, tj. zasady kumulacji, ani też najbardziej korzystnego dla skazanego systemu absorpcji, słusznie w tej sytuacji stosując zasadę asperacji i w efekcie wymierzając skazanemu karę łączną w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności. - aby niewspółmierność kary miała charakter określony w art. 438 pkt 4 kpk , tj. była rażąca, musi zachodzić znaczna, wyraźna, nie dająca się zaakceptować dysproporcja między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, zasłużoną na podstawie ustalonych okoliczności sprawy relewantnych dla wymiaru kary. Tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeżeli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość. W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska obrońcy, iż powyższe pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie o karze łącznej 4 lat pozbawienia wolności spełnia kryteria z art. 438 pkt 4 kpk . Skoro kara łączna stanowi całościową ocenę zachowań skazanego, to winna być także racjonalną z prewencyjnego punktu widzenia, reakcją za popełnione przestępstwa, nie zaś przejawem bliżej nieuzasadnionej i wręcz niezrozumiałej, ze społecznego punktu widzenia, pobłażliwości. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku łącznego doprowadziła Sąd Okręgowy do przekonania, że Sąd Rejonowy trafnie ocenił związek czasowy oraz przedmiotowo-podmiotowy pomiędzy przestępstwami, za które A. Ł. został skazany prawomocnymi wyrokami podlegającymi łączeniu. Sąd Rejonowy właściwie uwzględnił wszystkie okoliczności wynikające z kodeksowych dyrektyw wymiaru kary łącznej i brak było podstaw do ingerencji w zaskarżone rozstrzygnięcie w postulowanym przez obrońcę kierunku. - nie należy również tracić z pola widzenia, iż A. Ł. był wielokrotnie karany. Świadczy to o nieefektywności dotychczasowych działań resocjalizacyjnych podejmowanych wobec niego, a więc tym bardziej orzekanie wyroku łącznego w oparciu o proponowaną przez skarżącego zasadę byłoby nieuzasadnione. Wyraźnie podkreślić należy, iż w ocenie Sądu II instancji, zastosowanie względem A. Ł. postulowanej przez skarżącego zasady asperacji zbliżonej do zasady absorpcji, w sposób nieusprawiedliwiony premiowałoby skazanego, pochłaniając kary orzeczone za pozostałe popełnione przez niego czyny. Należy podkreślić, że popełnianie większej ilości przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej niż wynikającej z zasady absorpcji, gdyż wskazuje na daleko posunięty stopień demoralizacji skazanego, dla którego wejście w konflikt z prawem nie ma jednorazowego, przypadkowego charakteru, a niekiedy wręcz przeciwnie stanowi swego rodzaju codzienność. Wymierzenie skazanemu kary łącznej w zaproponowanym przez obrońcę wymiarze zostałoby odczytane jako przejaw pobłażliwości dla sprawców wielokrotnie naruszających porządek prawny. Przypomnieć należy, iż naczelną zasadą wymiaru kary łącznej w praktyce jest na ogół zasada asperacji, a zasadę absorpcji, zresztą jak i kumulacji, stosuje się wyjątkowo i tylko w sytuacjach nietypowych, szczególnie uzasadnionych. Sytuacja przedstawiona przez skarżącego zdaniem Sądu Okręgowego taką nie jest, a więc nie było powodów aby Sąd I instancji stosował postulowaną przez skarżącego zasadę przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia (postanowienie SN z 16.12.2020 r., I KK 181/20, LEX nr 3177870). - obrońca w uzasadnieniu wniesionej apelacji wskazał ponadto, iż w jego ocenie, w rozstrzygnięciu o karze łącznej nie uwzględniono w wystarczającym stopniu właściwości i warunków osobistych skazanego, jak również podkreślił prowadzenie przez skazanego ustabilizowanego trybu życia. W ocenie Sądu Okręgowego, w orzeczeniu pierwszoinstancyjnym należycie uwzględniono jednak wszelkie zaistniałe w sprawie okoliczności łagodzące, w tym opinii o skazanym z jednostki penitencjarnej, w której obecnie przebywa. W orzecznictwie wprost wskazuje się, iż zachowanie skazanego w czasie wymierzania kary łącznej może mieć znaczenie dla wymiaru kary, ale okoliczności tej nie można nadawać nadmiernego znaczenia, bo ma ono jedynie funkcję subsydiarną (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 12 września 2013 r., sygn. II AKa 142/13, LEX nr 1366142). W świetle powyższego, to, iż skazany w zakładzie karnym przestrzega regulaminu odbywania kary nie może determinować w stopniu postulowanym przez jego obrońcę tak daleko idącego wpływu na rozstrzygnięcie o karze łącznej, albowiem taka postawa jest obowiązkiem każdej osoby przebywającej w warunkach penitencjarnych. - kierując się przedstawionymi wyżej racjami, Sąd Okręgowy nie dostrzegł przesłanek warunkujących zasadność złagodzenia wobec A. Ł. orzeczonej w zaskarżonym wyroku kary łącznej. Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary i złagodzenie orzeczonej wobec skazanego kary łącznej pozbawienia wolności z zastosowaniem zasady asperacji w wymiarze bliższym dolnej granicy ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność podniesionego zarzutu warunkowała bezzasadność wniosku 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy rozstrzygnięcie o karze łącznej pozbawienia wolności Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. ------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. na podstawie § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. W. kwotę 147,60 zł (w tym 27,60 zł podatku VAT) tytułem sprawowanej z urzędu obrony skazanego w postępowaniu odwoławczym. III. na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk Sąd Okręgowy zwolnił skazanego od wydatków za II instancję, stwierdzając, że poniesie je Skarb Państwa. Za rozstrzygnięciem tej treści przemawia trudna sytuacja materialna skazanego. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI