II KA 737/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Siedlcach, w składzie sędzia Paweł Mądry, rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 23 maja 2023 r. sygn. akt II K 758/21, dotyczącej sprawy J. W. oskarżonego z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk. Sąd Okręgowy uznał apelację prokuratora za zasadną w zakresie zarzutów obrazy przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść orzeczenia. W szczególności, Sąd Okręgowy zakwestionował sposób, w jaki Sąd Rejonowy zastosował art. 5 § 2 kpk, rozstrzygając wątpliwości na korzyść oskarżonego w kwestii zbycia praw i obowiązków w spółce oraz przekazania dokumentacji. Sąd Okręgowy podkreślił, że obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej wynika z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o rachunkowości, a odpowiedzialność za ten obowiązek spoczywała na oskarżonym jako prezesie zarządu spółki będącej komplementariuszem. Sąd Okręgowy zakwestionował również ocenę dowodów dotyczącą fikcyjności zdarzeń gospodarczych i wystawiania tzw. „pustych faktur”, wskazując na sprzeczności w zeznaniach świadków i brak potwierdzenia w historii rachunków bankowych. Ponadto, Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo ustalił nieopodatkowane przychody spółki, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego. Z uwagi na zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 kpk), Sąd Okręgowy nie mógł zmienić wyroku poprzez skazanie oskarżonego, w związku z czym uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Garwolinie do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy wskazał również, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone podczas ponownego rozpoznania sprawy, w tym ustalenie tożsamości S. B. i R. M. oraz zwrócenie się do firm kurierskich.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za przechowywanie dokumentacji księgowej, stosowania art. 5 § 2 kpk w sprawach gospodarczych, oceny dowodów w sprawach o oszustwa podatkowe oraz konsekwencji posługiwania się nierzetelnymi fakturami.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych danej sprawy. Wskazówki dotyczące dalszego postępowania dowodowego są istotne dla sądów niższej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zbycie praw i obowiązków w spółce oraz przekazanie dokumentacji kupującemu, przy jednoczesnym braku możliwości ustalenia miejsca pobytu kupującego i dokumentacji, stanowi wątpliwość, którą należy rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego zgodnie z art. 5 § 2 kpk, prowadząc do uniewinnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie okoliczności nie uzasadniają automatycznego rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść oskarżonego, zwłaszcza gdy obowiązek przechowywania dokumentacji spoczywał na oskarżonym jako prezesie zarządu spółki będącej komplementariuszem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej wynika z przepisów prawa i spoczywał na oskarżonym jako prezesie zarządu spółki komplementariusza. Zbycie udziałów nie zwalniało go z tego obowiązku, a okoliczności sprzedaży i odwołania z funkcji prezesa budziły wątpliwości co do faktycznego przekazania dokumentacji.
Czy posłużenie się fakturą dokumentującą nieistniejące zdarzenie gospodarcze, wystawioną przez podmiot nieprowadzący działalności, może być podstawą do obniżenia podatku należnego lub zwrotu podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że faktura musi odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. W przypadku, gdy spółka wystawiająca faktury nie prowadziła działalności gospodarczej, a zdarzenia były pozorne, odbiorca faktury nie ma prawa do odliczenia podatku. Sąd Okręgowy zakwestionował ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące realności zakupów i zapłaty gotówkowej.
Czy niezaewidencjonowanie przychodów spółki komandytowej, które wpłynęły na jej rachunki bankowe, stanowi wyczerpanie znamion czynu zabronionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli oskarżony doprowadził do niezaewidencjonowania przychodu ze sprzedaży towarów i usług w znacznej kwocie, działał w zamiarze bezpośrednim.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wyjaśnienia oskarżonego dotyczące działalności brokerskiej i wypłat gotówkowych nie znalazły potwierdzenia w historii rachunku bankowego ani w rejestrach księgowych. Brak rejestrowania przychodów, mimo zarobku na transakcjach, wskazuje na celowe działanie oskarżonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wątpliwości co do winy lub kary należy rozstrzygać na korzyść oskarżonego, jednakże nie dotyczy to sytuacji, gdy obowiązek dowodowy spoczywa na oskarżonym lub gdy istnieją inne przepisy nakładające obowiązki.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Organy postępowania karnego są wolne w ocenie dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w dniu wydania wyroku.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius – sąd odwoławczy nie może zaostrzyć kary lub środka karnego wobec oskarżonego.
u.p.t.u. art. 112
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek przechowywania ewidencji prowadzonych dla celów rozliczenia podatku VAT.
u.p.t.u. art. 112a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek przechowywania faktur i dokumentów celnych.
Ustawa o rachunkowości art. 11
Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Ustawa o rachunkowości art. 73
Obowiązek przechowywania ksiąg rachunkowych i dowodów księgowych w siedzibie jednostki.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W razie uchylenia wyroku z powodu konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, sąd odwoławczy przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawą apelacji może być obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.s.h.
Kodeks spółek handlowych
Regulacje dotyczące reprezentacji i prowadzenia spraw spółki komandytowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty prokuratora dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 5 § 2 kpk, art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk) są zasadne. • Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny dowodów w zakresie przechowywania dokumentacji księgowej i fikcyjności zdarzeń gospodarczych. • Sąd Rejonowy nieprawidłowo ustalił nieopodatkowane przychody spółki. • Opis czynów zarzuconych aktem oskarżenia zawierał istotne nieścisłości.
Godne uwagi sformułowania
wątpliwość w zakresie ewentualnej fikcyjności zdarzenia gospodarczego również z perspektywy (...) sp. z o.o. spółka komandytowa możliwa byłaby do usunięcia jedynie poprzez skrupulatne porównanie przedmiotów widniejących na fakturach • wobec zbycia ogółu praw i obowiązków w wymienionej wyżej spółce przez oskarżonego jeszcze przed wszczęciem kontrolnego postępowania podatkowego, z jednoczesnym przekazaniem całej dokumentacji kupującemu oraz brakiem możliwości ustalenia gdzie osoba kupująca oraz dokumentacja się znajdują wskazanym wyżej wątpliwościom nadać trzeba cechę niedających się usunąć, a te zgodnie z art. 5 § 2 kpk rozstrzygnąć należy na korzyść oskarżonego • fakt zbycia praw i obowiązków, które oskarżony wykonywał na rzecz spółki nie zwolnił go z obowiązku posiadania oryginałów czy kopii faktur dokumentujących zdarzenia gospodarcze • to na oskarżonym jako prezesie zarządu spółki będącej komplementariuszem spółki komandytowej spoczywał obowiązek prowadzenia księgowości spółki, gromadzenia i przechowywania dokumentacji księgowej • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane • fakt wystawienia faktury przez podmiot, który nie dostarczył rzeczywiście towaru, a jedynie firmuje dostawy, nie daje odbiorcy tej faktury prawa do odliczenia podatku, ponieważ faktura powinna odzwierciedlać rzeczywisty…
Skład orzekający
Paweł Mądry
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za przechowywanie dokumentacji księgowej, stosowania art. 5 § 2 kpk w sprawach gospodarczych, oceny dowodów w sprawach o oszustwa podatkowe oraz konsekwencji posługiwania się nierzetelnymi fakturami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych danej sprawy. Wskazówki dotyczące dalszego postępowania dowodowego są istotne dla sądów niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii podatkowych i odpowiedzialności karnej w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym gospodarczym i podatkowym.
“Zbycie spółki nie zwalnia z odpowiedzialności za dokumentację: Sąd Okręgowy uchyla wyrok w sprawie o oszustwa podatkowe.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.