Orzeczenie · 2022-12-05

II Ka 721/22

Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach
Miejsce
Siedlce
Data
2022-12-05
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚredniaokręgowy
bójkaudział w bójceobrona koniecznagranice czynuapelacjakoszty procesusąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę z apelacji prokuratora i obrońcy oskarżonych Z. G. i J. G. (1), utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt II K 263/21. Oskarżeni zostali skazani na podstawie subsydiarnego aktu oskarżenia z art. 158 § 1 kk i art. 157 § 2 kk. Prokurator w swojej apelacji zarzucił m.in. obrazę przepisów prawa procesowego, w tym art. 17 § 1 pkt 9 kpk, wskazując na wyjście Sądu Rejonowego poza granice oskarżenia. Obrońca oskarżonych podniósł zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 § 1 pkt 1 KPK) dotyczące błędnej oceny dowodów, w szczególności wyjaśnień oskarżonych i zeznań świadków, co miało prowadzić do błędu w ustaleniach faktycznych. Obrońca argumentował, że J. G. (1) działała w obronie koniecznej, a Z. G. jedynie próbował rozdzielić uczestników. Sąd Okręgowy uznał zarzuty obu apelacji za niezasadne. W odniesieniu do apelacji prokuratora, sąd wyjaśnił, że granice czynu wyznaczają jego elementy historyczne, a zmiana kwalifikacji prawnej z pobicia na bójkę nie stanowi wyjścia poza granice czynu. Sąd odrzucił również argumenty obrońcy, wskazując na skrupulatne i logiczne rozważania Sądu I instancji oraz podkreślając, że osoba uczestnicząca w bójce nie może powoływać się na obronę konieczną, jeśli sama atakuje. Zarzut dotyczący kosztów procesu również uznano za bezzasadny. W konsekwencji, sąd utrzymał wyrok w mocy, zasądził od oskarżonych solidarnie na rzecz pokrzywdzonej H. C. 840 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym oraz zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa po 60 zł opłaty za II instancję.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'granice czynu' w kontekście zmiany kwalifikacji prawnej w postępowaniu odwoławczym; zasady obrony koniecznej w kontekście bójki; zasady zasądzania kosztów procesu w sprawach z oskarżenia subsydiarnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących kosztów może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zmiana kwalifikacji prawnej czynu z pobicia na bójkę, z uwzględnieniem nowego kręgu sprawców, stanowi wyjście poza granice oskarżenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana kwalifikacji prawnej czynu z pobicia na bójkę, z uwzględnieniem wszystkich uczestników zdarzenia, nie stanowi wyjścia poza granice czynu, jeśli granice te są wyznaczone przez elementy historyczne, takie jak czas, miejsce i uczestnicy zdarzenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że granice czynu są wyznaczone przez jego elementy historyczne, a ocena, czy dane zachowanie wypełnia znamiona jakiegokolwiek czynu zabronionego, jest obowiązkiem sądu. Zmiana kwalifikacji z pobicia na bójkę, uwzględniająca wszystkich uczestników, nie jest traktowana jako zupełnie inne zdarzenie, a organy ścigania mają obowiązek ocenić całość zdarzenia.

Czy osoba uczestnicząca w bójce może powoływać się na obronę konieczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba uczestnicząca w bójce nie może powoływać się na obronę konieczną, jeżeli jej działanie nie ma na celu wyłącznie ochronę jednego z uczestników przed działaniem innego, ale polega również na ataku i powodowaniu ponad wskazaną wyżej potrzebę zagrożenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obrona konieczna jest wyłączona, gdy działanie wykracza poza potrzebę obrony i stanowi atak lub powoduje nadmierne zagrożenie dla atakującego.

Czy w sprawie z oskarżenia subsydiarnego, w której pokrzywdzona była współsprawcą czynu, sąd może zasądzić od oskarżonych zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pokrzywdzonej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzenie od oskarżonych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pokrzywdzonej, nawet jeśli była ona współsprawcą czynu, jest dopuszczalne, gdyż art. 631 kpk dotyczy sytuacji częściowego uniewinnienia lub wzajemności krzywd, a zasady słuszności nie rozciągają się na prywatne koszty.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do przepisów kpk dotyczących kosztów procesu, wskazując, że art. 631 kpk nie ma zastosowania w tej sytuacji, a zasady słuszności nie uzasadniają zwolnienia od prywatnych kosztów zastępstwa procesowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie wyroku w mocy
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznaoskarżony
J. G. (1)osoba_fizycznaoskarżony
H. C.osoba_fizycznapokrzywdzona/oskarżyciel posiłkowy
Aleksandra Krukosoba_fizycznaprokurator

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 158 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 55 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 629

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 631

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 640

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 628

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 7

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.p.k. art. 8

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Granice czynu wyznacza jego stan historyczny (czas, miejsce, uczestnicy), a zmiana kwalifikacji prawnej nie jest wyjściem poza granice oskarżenia. • Osoba uczestnicząca w bójce nie może powoływać się na obronę konieczną, jeśli jej działanie ma charakter ataku. • Przepisy k.p.k. dotyczące kosztów procesu nie wyłączają zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od oskarżonych na rzecz pokrzywdzonej, nawet jeśli była ona współsprawcą.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa procesowego (art. 17 § 1 pkt 9 kpk) przez wyjście poza granice oskarżenia. • Obraza przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 § 1 pkt 1 KPK) przez błędną ocenę dowodów i błąd w ustaleniach faktycznych. • Zarzut obrony koniecznej dla J. G. (1). • Obraza przepisów postępowania (art. 627, 629, 640 w zw. z art. 631 KPK) w zakresie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

Granice czynu, rozumianego w sposób naturalny, są wyznaczone przez jego elementy historyczne. • Osoba uczestnicząca w bójce nie może powoływać się na działanie w ramach obrony koniecznej, jeżeli jej działanie nie ma na celu wyłącznie ochronę jednego z uczestników zdarzenia przed działaniem innego, ale polega również na ataku i powodowaniu ponad wskazaną wyżej potrzebę choćby zagrożenia doznania nawet przez osobę atakującą obrażeń ciała. • Zasady słuszności mogą uzasadniać jedynie zwolnienie od kosztów sądowych osoby zobowiązanej co do zasady do ich zapłaty, a reguły tej nie można rozciągać w drodze analogii na inne koszty, w szczególności prywatne.

Skład orzekający

Karol Troć

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'granice czynu' w kontekście zmiany kwalifikacji prawnej w postępowaniu odwoławczym; zasady obrony koniecznej w kontekście bójki; zasady zasądzania kosztów procesu w sprawach z oskarżenia subsydiarnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących kosztów może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii procesowej związanej z granicami czynu i kwalifikacją prawną, a także praktycznych aspektów obrony koniecznej i kosztów procesu, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Czy zmiana kwalifikacji czynu w apelacji to wyjście poza granice oskarżenia? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 840 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst