II KA 710/23

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2023-11-06
SAOSKarnewykroczeniaŚredniaokręgowy
wykroczenie drogoweprzekroczenie prędkościprawo wykroczeniowepostępowanie karneapelacjauchylenie wyrokunaruszenie proceduryprawo do obrony

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia procedury i prawa do obrony obwinionego.

Sąd Okręgowy w Siedlcach uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie, skazujący M. M. za przekroczenie prędkości, z powodu istotnych uchybień proceduralnych. Kluczowe zarzuty apelacji dotyczyły nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego meteorologa oraz odczytania zeznań świadka zamiast jego bezpośredniego przesłuchania, co naruszyło prawo do obrony obwinionego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając apelację obrońcy obwinionego M. M. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obwiniony został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92a § 2 kw (przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 36 km/h na obszarze zabudowanym). Sąd Okręgowy stwierdził, że przy rozpoznaniu sprawy doszło do uchybień proceduralnych, które naruszyły prawo do obrony obwinionego. W szczególności, sąd pierwszej instancji odczytał zeznania świadka K. S. zamiast go przesłuchać bezpośrednio, mimo dwukrotnej nieobecności świadka i braku usprawiedliwienia, a także oddalił wnioski dowodowe obwinionego bez wskazania podstawy prawnej i uzasadnienia. Sąd Okręgowy uznał takie postępowanie za niedopuszczalne i arbitralne, wskazując na konieczność bezpośredniego przesłuchania świadka oraz merytorycznego rozpatrzenia wniosków dowodowych. W związku z tym, wyrok został uchylony na podstawie art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odczytanie zeznań świadka bez podstawy prawnej i uzasadnienia, gdy sąd widział potrzebę jego przesłuchania, narusza prawo do obrony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że odczytanie zeznań świadka K. S. zamiast jego bezpośredniego przesłuchania, mimo że dwukrotnie nie stawił się na rozprawę, było niedopuszczalne. Sąd pierwszej instancji powinien był zastosować środki dyscyplinujące świadka lub wykazać, że bezpośrednie przesłuchanie było niemożliwe lub utrudnione, a zeznania miały marginalne znaczenie lub dotyczyły okoliczności niekwestionowanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. M. (1)osoba_fizycznaobwiniony
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty sądowe

Przepisy (13)

Główne

kpw art. 75 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Reguluje możliwość odstąpienia od bezpośredniego przesłuchania świadka, co było przedmiotem krytyki Sądu Okręgowego.

kpw art. 75 § § 3

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy odczytania zeznań świadka, co było przedmiotem krytyki Sądu Okręgowego.

kpw art. 75 § § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Reguluje odczytywanie zeznań świadka, co było przedmiotem krytyki Sądu Okręgowego.

kpk art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy.

kpw art. 109 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa prawna przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

kw art. 92a § § 2

Kodeks wykroczeń

Przepis określający czyn zabroniony (przekroczenie prędkości).

Pomocnicze

kpw art. 39 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy wniosków dowodowych, których nieprzeprowadzenie było jednym z zarzutów apelacji.

kpw art. 39 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Nakazuje stosowanie odpowiednio przepisów kpk do wniosków dowodowych, w tym art. 170 kpk.

kpk art. 170 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oddalania wniosków dowodowych, co było przedmiotem zarzutu apelacji.

kpw art. 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy oceny dowodów, która była kwestionowana w apelacji.

kpk art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów, która była kwestionowana w apelacji.

kpw art. 81

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dotyczy uzasadnienia orzeczenia, które było przedmiotem zarzutu apelacji.

kpk art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia, które były kwestionowane w apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do obrony poprzez odczytanie zeznań świadka zamiast jego bezpośredniego przesłuchania. Oddalenie wniosków dowodowych obwinionego bez podstawy prawnej i uzasadnienia. Potencjalne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

uchyla i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania dopuścił się uchybień natury proceduralnej, które doprowadziły do naruszenia prawa do obrony obwinionego nie można w realiach sprawy uznać, aby – tak jak to przewiduje art. 75 § 2 kpw – bezpośrednie przeprowadzenie dowodu z zeznań wezwanego świadka było „niemożliwe lub utrudnione” nieakceptowalne jest tolerowanie takiego zachowania i tylko ze względów oportunistycznych rezygnowanie z bezpośredniego przesłuchania takich osób, skoro sąd wcześniej taką potrzebę widział nie daje sądowi dowolności przy podejmowaniu decyzji o odstąpieniu od bezpośredniego wysłuchania świadka decyzja sądu odnośnie wniosków dowodowych zgłoszonych przez obwinionego w sprawie od wyroku nakazowego. Została ona podjęta bez wskazania podstawy prawnej, uzasadnienia, dlatego musi być uznana za całkowicie arbitralną i pozbawioną merytorycznej argumentacji

Skład orzekający

Dariusz Półtorak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia procedury w sprawach o wykroczenia, w szczególności dotyczące przesłuchania świadków i rozpatrywania wniosków dowodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach o wykroczenia i konkretnych przepisów kpw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania i prawo do obrony, nawet w przypadku pozornie prostych wykroczeń. Podkreśla błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

Błąd proceduralny uchylił wyrok w sprawie o przekroczenie prędkości – co poszło nie tak?

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Ka 710/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Protokolant: st. sekr. sąd. Paulina Jarczak po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. sprawy M. M. (1) obwinionego z art. 92 a § 2 kw na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II W 755/22 wyrok uchyla i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łukowie. Sygn. akt II Ka 710/23 UZASADNIENIE M. M. (1) obwiniony był o to, że w dniu 13 sierpnia 2022 r. około godziny 13.20 w Al. (...) w Ł. , woj. (...) jako kierujący pojazdem marki J. (...) o nr. rej. (...) przekroczył dopuszczalną prędkość o 36 km/h na obszarze zabudowanym, jadąc z prędkością 86 km/h, to jest o wykroczenie z art. 92a § 2 kw. Wyrokiem z 14 czerwca 2023 roku Sąd Rejonowy w Łukowie M. M. (1) uznał za winnego dokonania zarzuconego mu wykroczenia i za to na podstawie art. 92a § 2 kw skazał go na karę grzywny w wysokości 900 złotych; zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 210 złotych tytułem kosztów sądowych. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca obwinionego zarzucając: obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: obrazę art. 39 § 1 kpw polegającą na nieprzeprowadzeniu dowodu z wniosku złożonego przez obwinionego, polegającego na przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego meteorologa, który to dowód miał wykazać, iż przy panujących w dniu zdarzenia warunkach pogodowych wynik przedstawiony na radarze policyjnym nie powinien był zostać uznany za wiarygodny, obrazę art. 39 § 2 kpw w zw. z art. 170 § 1 kpk polegającą na niewydaniu orzeczenia o oddaleniu wniosku dowodowego, a mimo to nieprzeprowadzenie dowodu opisanego w przedmiotowym wniosku, co skutkowało uniemożliwieniem obwinionemu odniesienia się do (nieistniejącej) decyzji procesowej i w efekcie pozbawienia obwinionego prawa do odwołania, obrazę art. 8 kpw w zw. z art. 7 kpk polegającą na dowolnej a nie swobodnej ocenie dowodów, dokonanej na podstawie szczątkowego materiału dowodowego, nieuwzględniającego okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, obrazę art. 81 kpw w zw. z art. 424 § 1 kpk polegającą na: całkowitym pominięciu w uzasadnieniu wniosku dowodowego polegającego na przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego meteorologa, niewykazaniu, czy fakt błędnego działania radaru policyjnego został udowodniony, niewskazaniu na jakich dowodach oparł się Sąd I instancji przy ustalaniu prawidłowego działania radaru policyjnego, niewskazaniu, dlaczego Sąd I instancji nie przeprowadził dowodu przeciwnego, mającego na celu wykazanie błędnego działania radaru policyjnego, błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, iż radar policyjny działał prawidłowo i wskazywał prawidłowe pomiary, podczas gdy warunki atmosferyczne, które miały miejsce podczas tego pomiaru wykluczały uznanie ich za wiarygodne, co powinno zostać ustalone przez powołanego przez Sąd biegłego. Mając powyższe na uwadze skarżący wnosił o: przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego meteorologa, na okoliczności opisane we wniosku dowodowym przedłożonym Sądowi I instancji, zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego oraz zasądzenie kosztów sądowych od Skarbu Państwa, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wyrok podlega uchyleniu i to niezależnie od treści zarzutów podniesionych w apelacji, ponieważ przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy sąd dopuścił się uchybień natury proceduralnej, które doprowadziły do naruszenia prawa do obrony obwinionego i musiały skutkować wydaniem orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. Oskarżyciel publiczny kierując do sądu wniosek o ukaranie wskazał w jego treści, wśród wykazu dowodów, jako świadka funkcjonariusza policji, który miał dokonać pomiaru prędkości pojazdu kierowanego przez obwinionego. Następnie, po wniesieniu przez obwinionego sprzeciwu od wyroku nakazowego, wydane zostało przez referenta zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy z wezwaniem na nią świadka, co jednoznacznie wskazuje, że sąd widział potrzebę przesłuchania go na rozprawie. Jest to jak najbardziej zrozumiałe, jeżeli zważy się, że w sprzeciwie od wyroku nakazowego obwiniony kwestionował prawidłowość pomiaru prędkości, a także wnosił o przesłuchanie policjanta dokonującego pomiaru (był nim K. S. ) drugiego funkcjonariusza policji przeprowadzającego interwencję oraz małżonki obwinionego M. M. (2) . Na wyznaczony termin rozprawy 05 lutego 2023 r. nie stawił się zarówno obwiniony, jak i świadek, dlatego rozprawa została odroczona. Na kolejnej rozprawie 14 czerwca 2023 r. już przy obecności M. M. (1) , ponownie nie stawił się K. S. , a sąd w trybie art. 75 § 3 i 4 kpw odczytał zeznania złożone przez świadka. Ponadto, bez wskazania podstawy prawnej oddalone zostały wnioski dowodowe zawarte w sprzeciwie od wyroku nakazowego, sąd nie wskazał także żadnego uzasadnienia swojej tak arbitralnej decyzji. Ten tryb procedowania w żadnym razie nie mógł zostać zaakceptowany przez Sąd Odwoławczy. Przede wszystkim, nie można w realiach sprawy uznać, aby – tak jak to przewiduje art. 75 § 2 kpw – bezpośrednie przeprowadzenie dowodu z zeznań wezwanego świadka było „niemożliwe lub utrudnione”. Faktycznie K. S. dwukrotnie nie stawił się na rozprawę będąc o niej prawidłowo zawiadomiony i w żaden sposób nie usprawiedliwił swojej nieobecności, niemniej sąd dysponuje stosownymi środkami ujętymi w rozdziale 10 kpw , aby przeciwdziałać takim obstrukcyjnym zachowaniom ze strony osób wzywanych na rozprawę. Nieakceptowalne jest bowiem tolerowanie takiego zachowania i tylko ze względów oportunistycznych rezygnowanie z bezpośredniego przesłuchania takich osób, skoro sąd wcześniej taką potrzebę widział. Ponadto, art. 75 § 4 kpw nie daje sądowi dowolności przy podejmowaniu decyzji o odstąpieniu od bezpośredniego wysłuchania świadka. Przywołany bowiem przepis daje sądowi możliwość odczytania zeznań, gdy bezpośrednie przesłuchanie świadka na rozprawie nie jest niezbędne i jeżeli żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwi. Uregulowanie to nie daje jednak sądowi nieograniczonej możliwości podejmowania arbitralnych decyzji, co do odstąpienia od bezpośredniego wysłuchania świadków i ograniczania się do ujawnienia ich zeznań uzyskanych w trakcie czynności wyjaśniających. Przepis ten dopuszcza odczytywanie protokołów zeznań świadków, których treść nie posiada jakiegokolwiek lub ma tylko znikome znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadniczym przedmiocie procesu, względnie depozycje te odnoszą się do okoliczności niekwestionowanych przez strony, czy też faktów udowodnionych w inny sposób (komentarze do kpw autorstwa K. D. i A. S. ). Odnosząc powyższe wskazania do realiów przedmiotowej sprawy uznać należy, że brak było podstaw do zastosowania uregulowań zawartych w art. 75 § 2 i 4 kpw do świadka K. S. . Analogicznie, krytycznie ocenić należy decyzję sądu odnośnie wniosków dowodowych zgłoszonych przez obwinionego w sprawie od wyroku nakazowego. Została ona podjęta bez wskazania podstawy prawnej, uzasadnienia, dlatego musi być uznana za całkowicie arbitralną i pozbawioną merytorycznej argumentacji, skoro art. 39 § 2 kpw nakazuje do wniosku dowodowego stosować odpowiednio m. in. art. 170 kpk , to takie elementy muszą być zawarte w postanowieniu oddalającym wniosek dowodowy. Wskazane wyżej uchybienia musiały skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Niezbędne bowiem będzie przeprowadzenie na nowo dowodu sądowego, w tym bezpośrednie przesłuchanie świadka K. S. , z możliwością ustosunkowania się obwinionego do jego zeznań, rozstrzygnięcie wniosków dowodowych zgłoszonych przez obwinionego i przy ewentualnym ich uwzględnieniu przeprowadzenie dowodów, które sąd uzna za niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw Sąd Okręgowy orzekł jak w w wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę