II KA 658/23

Sąd Okręgowy
SAOSKarneprawo karne wykonawczeŚredniaokręgowy
okres próbyobowiązki skazanegoapelacjaprawo karnesąd okręgowysąd rejonowykodeks karny

Podsumowanie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając apelację prokuratora za bezzasadną w kwestii zarzutu obrazy przepisów dotyczących obowiązku informowania sądu o przebiegu okresu próby.

Prokurator złożył apelację na niekorzyść oskarżonej, zarzucając Sądowi Rejonowemu obrazę przepisów prawa materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 74 § 1 k.k.) poprzez nieokreślenie czasu i sposobu wykonania obowiązku informowania sądu o przebiegu okresu próby. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za niezasadny, wskazując, że przepisy te nie nakładają na sąd takiego obligatoryjnego obowiązku, a określenie sposobu wykonania obowiązku wymaga wysłuchania skazanego, co mogłoby nastąpić w postępowaniu wykonawczym.

Apelacja prokuratora skierowana na niekorzyść oskarżonej dotyczyła zarzutu obrazy przepisów prawa karnego materialnego, a konkretnie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 74 § 1 k.k. Prokurator zarzucił Sądowi Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim, że nie określił w wyroku czasu i sposobu wykonania nałożonego na oskarżoną obowiązku informowania sądu o przebiegu orzeczonego wobec niej na okres 2 lat okresu próby. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu stwierdził, że apelacja jest bezzasadna. Sąd odwoławczy podkreślił, że przepisy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. i art. 74 § 1 k.k. nie nakładają na sąd obowiązku określania częstotliwości i sposobu informowania sądu o przebiegu okresu próby. Sąd pierwszej instancji postąpił prawidłowo, nie dopuszczając się obrazy prawa. Ponadto, sąd odwoławczy wskazał, że określenie czasu i sposobu wykonania nałożonych obowiązków wymaga wysłuchania skazanego, co może nastąpić również w postępowaniu wykonawczym. W związku z tym, wniosek apelacji o zmianę wyroku poprzez doprecyzowanie sposobu i częstotliwości informowania sądu został uznany za niezasadny. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w całości, a koszty postępowania odwoławczego obciążyły Skarb Państwa.

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie dopuszcza się obrazy przepisów prawa materialnego w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Przepisy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. i art. 74 § 1 k.k. nie nakładają na sąd obowiązku obligatoryjnego określania czasu i sposobu informowania sądu o przebiegu okresu próby w samym wyroku. Określenie sposobu wykonania obowiązku wymaga wysłuchania skazanego, co może nastąpić w postępowaniu wykonawczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Strona wygrywająca

Oskarżona

Strony

NazwaTypRola
prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny
oskarżonaosoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty sądowe postępowania odwoławczego obciążają Skarb Państwa, jeśli apelacja nie została uwzględniona.

Pomocnicze

k.k. art. 72 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Sąd, zawieszając warunkowo wykonanie kary, o ile nie orzeka środka karnego, zobowiązuje skazanego do informowania sądu lub kuratora sądowego o przebiegu okresu próby.

k.k. art. 74 § § 1

Kodeks karny

Określenie czasu oraz sposobu wykonywania nałożonych w wyroku obowiązków nie może nastąpić bez wysłuchania skazanego.

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa apelacji dotycząca obrazy przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 74 § 1 k.k.) poprzez nieokreślenie czasu i sposobu wykonania obowiązku informowania sądu o przebiegu okresu próby.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja jest bezzasadna, można by rzec w stopniu oczywistym. Do takiej obrazy mogłoby dojść tylko wówczas gdyby przepisy te nakładały na sąd tego rodzaju obowiązek. Określenie czasu oraz sposobu wykonywania nałożonych w wyroku obowiązków nie może nastąpić bez wysłuchania skazanego.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunkowego zawieszenia kary i obowiązków skazanego w kontekście postępowania apelacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.k. i k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów prawa karnego wykonawczego w kontekście apelacji, bez nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

praca

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 658/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 6 września 2023r., sygn. akt II K 322/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Obraza przepisów prawa karnego materialnego w postaci art. 72 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 74 § 1 k.k. poprzez nie wskazanie czasu i sposobu wykonania nałożonego obowiązku informowania sądu o przebiegu okresu próby, co jest obligatoryjnym obowiązkiem sądu wynikającym wprost z treści art. 74 § 1 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja jest bezzasadna, można by rzec w stopniu oczywistym. Wbrew przekonaniu apelującego prokuratora, nie określając w wydanym przez siebie wyroku częstotliwości oraz sposobu informowania sądu przez oskarżoną o przebiegu orzeczonego wobec niej na czas 2 lat okresu próby sąd pierwszej instancji nie dopuścił się obrazy przepisu art. 72 § 1 pkt 1 kk , ani tym bardziej obrazy przepisu art. 74 § 1 kk . Do takiej obrazy mogłoby dojść tylko wówczas gdyby przepisy te nakładały na sąd tego rodzaju obowiązek. Żaden z nich tego jednak nie czyni. Przepis art. 72 § 1 pkt 1 kk stanowi tylko, że zawieszając warunkowo wykonanie kary sąd, o ile nie orzeka środka karnego zobowiązuje skazanego ( nawet nie oskarżonego ) do informowania sądu lub kuratora sądowego o przebiegu okresu próby i sąd pierwszej instancji tak uczynił. Natomiast przepis art. 74 § 1 kk stanowi, że określenie czasu oraz sposobu wykonywania nałożonych w wyroku obowiązków nie może nastąpić bez wysłuchania skazanego. Wprawdzie sąd a quo przed wydaniem zaskarżonego wyroku oskarżonej nie przesłuchał, ani też - jak chce tego przepis art. 74 § 1 kk nie wysłuchał, ponieważ nie stawiła się na rozprawę, to jednakowoż nie określił też czasu oraz sposobu wykonywania nałożonego w wyroku obowiązku informowania sądu o przebiegu okresu próby. Wywodzenie zatem – wbrew oczywistej treści powołanych przepisów takiego obowiązku sądu pierwszej instancji na podstawie tylko orzecznictwa, chociażby nawet Sądu Najwyższego, co zdaje się czynić wywiedziona apelacja jest bezskuteczne, tym bardziej, że w tym przedmiocie owo orzecznictwo nie jest jednolite ( por. chociażby powołany przez sąd a quo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2021r., sygn akt II KK 105/20, czy też wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 marca 2000r., sygn akt II AKa 38/00 – Lex nr 40520 ). Tak więc użyte w przepisie art. 74 § 1 kk sformułowanie dotyczące czasu i sposobu wykonania obowiązku oraz określenie „skazanego” pozwalają na interpretację, że sąd może wysłuchać ( zasięgnąć opinii ) skazanego ( oskarżonego ), a tym samym, określić częstotliwość oraz sposób wykonania nałożonego w wyroku obowiązku równie dobrze w postępowaniu wykonawczym ( zob. Andrzej Marek w Komentarzu do art. 74 kodeksu karnego - Lex 2010r, Violetta Konarska Wrzosek - Lex 2023r. ). Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez doprecyzowanie czasu i sposobu wykonania obowiązku informowania sądu o przebiegu okresu próby w ten sposób, żeby zobowiązać oskarżoną do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek na uwzględnienie nie zasługiwał. Sąd Okręgowy, nawet gdyby tego chciał nie mógł uczynić zadość wnioskowi apelacji, ponieważ do określenia sposobu oraz częstotliwości informowania sądu o przebiegu okresu próby konieczne było uprzednie wysłuchanie oskarżonej ( skazanej ). W sytuacji kiedy wyrok sądu pierwszej instancji został wydany bez obecności oskarżonej, która nie uczestniczyła również w rozprawie apelacyjnej takie określenie sposobu wykonywania obowiązku bez uprzedniego wysłuchania oskarżonej nastąpiłoby z obrazą prawa materialnego pod postacią art. 74 § 1 kk i jako takie było niedopuszczalne. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Całość wyroku Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Ponieważ sąd odwoławczy nie dostrzegł uchybień branych pod uwagę z urzędu niezależnie od granic wniesionej apelacji, zaś podniesiona w apelacji względna przyczyna odwoławcza na uwzględnienie nie zasługiwała Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok w całości utrzymał w mocy. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Ponieważ wniesiona przez oskarżyciela publicznego na niekorzyść oskarżonej apelacja nie została uwzględniona, sąd ad quem na podst. art. 636 § 1 kpk kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. PODPIS /-/ Na oryginale właściwy podpis. 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja co do kary 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana