II Ka 640/23

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2023-10-31
SAOSKarnewykroczeniaŚredniaokręgowy
wykroczeniealkoholrowerprawo karnepostępowanie karneapelacjanaruszenie proceduryprawo do obrony

Sąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za jazdę rowerem pod wpływem alkoholu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażących naruszeń proceduralnych, w tym odstąpienia od przesłuchania świadków.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację obwinionego J. W. od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim, który skazał go za prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnieniem były rażące naruszenia przepisów proceduralnych przez Sąd I instancji, które ograniczyły prawo obwinionego do obrony, w szczególności odstąpienie od bezpośredniego przesłuchania funkcjonariuszy policji.

Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając apelację obwinionego J. W. od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim, który uznał go za winnego prowadzenia roweru w stanie nietrzeźwości (1,05 mg/l i 0,97 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) i wymierzył karę grzywny oraz zakaz prowadzenia rowerów, uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, wskazując na rażące naruszenia przepisów proceduralnych przez Sąd Rejonowy, które ograniczyły prawo obwinionego do obrony. Jako kluczowe uchybienie wskazano decyzję Sądu I instancji o odstąpieniu od bezpośredniego przesłuchania na rozprawie funkcjonariusza policji, który przeprowadzał interwencję, oraz odczytanie jego zeznań w trybie art. 75 § 4 kpw, mimo że obwiniony kwestionował swoje sprawstwo. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepis ten nie daje sądom dowolności w odstępowaniu od przesłuchania świadków, a zeznania można odczytać tylko wtedy, gdy nie jest to niezbędne i żadna ze stron się temu nie sprzeciwia. W tej sytuacji konieczne jest ponowne przeprowadzenie przewodu sądowego, przesłuchanie świadków i odebranie wyjaśnień od obwinionego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obwiniony kwestionuje swoje sprawstwo, a zeznania świadka mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, sąd nie może dowolnie odstąpić od bezpośredniego przesłuchania świadka i odczytać jego zeznań uzyskanych w fazie czynności wyjaśniających, zwłaszcza gdy nie poinformowano stron o takiej możliwości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 75 § 4 kpw nie daje sądowi dowolności w odstępowaniu od bezpośredniego wysłuchania świadków. Odczytanie zeznań jest możliwe, gdy nie jest to niezbędne i żadna strona się temu nie sprzeciwia. W sytuacji, gdy obwiniony kwestionuje sprawstwo, a świadek ma istotne znaczenie, odstąpienie od przesłuchania i odczytanie zeznań bez zgody stron lub poinformowania ich o takiej możliwości stanowi rażące naruszenie przepisów proceduralnych i prawa do obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obwiniony J. W.

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (4)

Pomocnicze

kpw art. 75 § § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przepis ten nie daje sądowi dowolności przy podejmowaniu decyzji o odstąpieniu od bezpośredniego wysłuchania świadków. Dopuszcza odczytywanie protokołów zeznań świadków, których treść nie posiada jakiegokolwiek lub ma tylko znikome znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadniczym przedmiocie procesu, względnie depozycje te odnoszą się do okoliczności niekwestionowanych przez strony, czy też faktów udowodnionych w inny sposób. Odczytanie zeznań możliwe jest jedynie w wypadku, gdy żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwi.

kpw art. 451

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Uchybienia sądu I instancji ograniczyły prawo obwinionego do obrony.

kpk art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

kpw art. 109 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów proceduralnych przez Sąd I instancji. Ograniczenie prawa obwinionego do obrony. Niewłaściwe zastosowanie art. 75 § 4 kpw poprzez odstąpienie od bezpośredniego przesłuchania świadka i odczytanie jego zeznań. Niewłaściwe oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie bowiem w przedmiotowej sprawie zostało przez Sąd Rejonowy przeprowadzone z tak rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych, że ograniczyło prawo obwinionego do obrony Przede wszystkim jako uchybienie uznać należy decyzję Sądu o odstąpieniu od bezpośredniego przesłuchania na rozprawie świadka wskazanego we wniosku o ukaranie Pomijając kuriozalność uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia Sądu odnośnie wniosku dowodowego obwinionego art. 75 § 4 kpw nie daje sądowi dowolności przy podejmowaniu decyzji o odstąpieniu od bezpośredniego wysłuchania świadków Jedynie chyba ze względów oportunistycznych (niestawienie się wezwanych osób) Sąd odstąpił od słuchania tych osób podejmując błędne decyzje

Skład orzekający

Dariusz Półtorak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 75 § 4 kpw w kontekście prawa do obrony i bezpośredniości postępowania w sprawach o wykroczenia, zwłaszcza gdy kwestionowane jest sprawstwo."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach o wykroczenia i konkretnych uchybień Sądu I instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia wyroku, nawet w przypadku wykroczenia. Podkreśla znaczenie prawa do obrony i bezpośredniości postępowania.

Błędy proceduralne uchyliły wyrok za jazdę rowerem po alkoholu – co poszło nie tak?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ka 640/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSO Dariusz Półtorak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz po rozpoznaniu dnia 31 października 2023r. sprawy J. W. obwinionego z art. 87 § 1a kw na skutek apelacji wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 13 lipca 2023r., sygn. akt II W 176/23 wyrok uchyla i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sokołowie Podlaskim. II Ka 640/23 UZASADNIENIE J. W. został obwiniony o to, że: w dniu 23 lipca 2023r. około godziny 21:50 w miejscowości S. powiat (...) , woj. (...) , prowadził na drodze publicznej rower będąc w stanie nietrzeźwości – 1,05 mg/l i 0,97 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2023r. Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim uznał obwinionego za winnego dokonania zarzucanego mu czynu, wyczerpującego dyspozycję art. 87 § 1a kw i za ten czyn na podstawie art. 87 § 1a kw wymierzył mu karę grzywny w wysokości 2500 zł, na podstawie art. 87 § 4 kw w zw. z art. 29 § 1 i 2 kw orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia rowerów na okres 6 (sześć) miesięcy, zwolnił obwinionego od opłaty oraz wydatków postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. Apelację od tego wyroku wniósł obwiniony kwestionując ustalenia jakoby miał dopuścić się przypisanego mu czynu i na rozprawie odwoławczej wnosił o „umorzenie postępowania”. Sąd Okręgowy w Siedlcach zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie za przedwczesny ocenić należy wniosek obwinionego o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym, niemniej uchybienia jakich dopuścił się Sąd I instancji wskazują na konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego i to w pełnym zakresie. Postępowanie bowiem w przedmiotowej sprawie zostało przez Sąd Rejonowy przeprowadzone z tak rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych, że ograniczyło prawo obwinionego do obrony ( art. 451 kpw ), a dla ich usunięcia koniecznym się stało wydanie orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. Przede wszystkim jako uchybienie uznać należy decyzję Sądu o odstąpieniu od bezpośredniego przesłuchania na rozprawie świadka wskazanego we wniosku o ukaranie, którym był funkcjonariusz policji przeprowadzający interwencję z udziałem J. W. . Takie stanowisko Sądu meriti jest tym bardziej niezrozumiałe, że przecież w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy (k. 22) polecono wezwać obu funkcjonariuszy policji przeprowadzających interwencję wobec obwinionego, co uznać należy za decyzję jak najbardziej uzasadnioną, skoro obwiniony w sprzeciwie od wyroku nakazowego kwestionował swoje sprawstwo i takie stanowisko prezentował już na rozprawie. Dlatego niezrozumiała i niczym nieuzasadniona jawi się decyzja Sądu o odstąpieniu od bezpośredniego przesłuchania świadków i poprzestaniu na odczytaniu zeznań P. K. w trybie art. 75 § 4 kpw oraz oddaleniu wniosku dowodowego o przesłuchanie M. M. i to z uwagi na to, że „okoliczności na które miałby zostać przesłuchany zostały już udowodnione zgodnie z twierdzeniami wnioskodawcy”. Pomijając kuriozalność uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia Sądu odnośnie wniosku dowodowego obwinionego, który przecież kwestionował kierowanie przez siebie rowerem, stwierdzić należy, że art. 75 § 4 kpw nie daje sądowi dowolności przy podejmowaniu decyzji o odstąpieniu od bezpośredniego wysłuchania świadków. Przywołany przepis bowiem daje sądowi możliwość odczytania zeznań, gdy bezpośrednie przesłuchanie świadka na rozprawie nie jest niezbędne i jeżeli żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia. Uregulowanie to nie daje jednak sądowi nieograniczonej możliwości podejmowania arbitralnych decyzji, co do odstąpienia od bezpośredniego wysłuchania świadków i ograniczenia się do ujawnienia ich zeznań uzyskanych w trakcie czynności wyjaśniających. Przepis ten dopuszcza odczytywanie protokołów zeznań świadków, których treść nie posiada jakiegokolwiek lub ma tylko znikome znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadniczym przedmiocie procesu, względnie depozycje te odnoszą się do okoliczności niekwestionowanych przez strony, czy też faktów udowodnionych w inny sposób (komentarz do Kpw autorstwa K. Dąbkiewicza oraz A. Skowrona). Podkreślić należy nadto, iż odczytanie zeznań na podstawie art. 75 § 4 kpw możliwe jest jedynie w wypadku, gdy żadna z obecnych stron (na rozprawie) temu się nie sprzeciwi. Wprawdzie w protokole rozprawy brak jest takiego sprzeciwu ze strony obwinionego, jednak z protokołu tego nie wynika również, że o możliwości zastosowania takiej regulacji Sąd poinformował podsądnego. Jeżeli Sąd zamierza zrezygnować z bezpośredniego przesłuchania świadka winien tę kwestię przedstawić obecnym stronom pod rozwagę, aby mogły się w tej sprawie wypowiedzieć (komentarz do Kpw autorstwa A. Sakowicza) Odnosząc powyższe wskazania do realiów przedmiotowej sprawy uznać należy, iż brak było podstaw do zastosowania uregulowania zawartego w art. 75 § 4 kpw do świadka P. K. , który miał być obserwatorem zachowania obwinionego polegającego na kierowaniu rowerem w stanie nietrzeźwości, w sytuacji gdy J. W. fakt ten kwestionował. Zagadnienie to, analogicznie jak Sąd Okręgowy, początkowo zapewne ujmował również sąd meriti skoro zarządzone zostało wezwanie tego świadka na termin rozprawy, a także drugiego z funkcjonariuszy policji przeprowadzających interwencję. Jedynie chyba ze względów oportunistycznych (niestawienie się wezwanych osób) Sąd odstąpił od słuchania tych osób podejmując błędne decyzje o ujawnieniu zeznań P. K. i oddaleniu wniosku dowodowego o przesłuchanie M. M. . Uchybienia te musiały skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, niezbędne bowiem będzie przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego i przesłuchanie w charakterze świadków obu funkcjonariuszy policji oraz odebranie wyjaśnień od obwinionego, który będzie miał możliwość ustosunkowania się do depozycji tych osób. Sąd podejmie również – czy to z urzędu, czy też na wniosek stron decyzje, co do innych ewentualnie wniosków dowodowych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw , Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI