II KA 62/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Tarnobrzegu rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonych S. B. i B. B., którzy zostali skazani przez Sąd Rejonowy w Stalowej Woli za udział w bójce z art. 158 § 1 kk. Obrońca zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 4, 5 § 2, 7 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów i sprzeczność opinii biegłych, a także naruszenie art. 399 § 1 kpk poprzez wyjście sądu poza granice oskarżenia. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy wszechstronnie przeprowadził postępowanie dowodowe, ocenił dowody zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a uzasadnienie wyroku spełniało wymogi formalne. Sąd odwoławczy zaakceptował ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, w tym zmianę opisu czynu z pobicia na udział w bójce, uznając ją za konieczną i mieszczącą się w granicach oskarżenia. Podkreślono, że przestępstwo z art. 158 § 1 kk jest przestępstwem narażenia na niebezpieczeństwo, a niekoniecznie spowodowania określonych obrażeń. Sąd odwoławczy odniósł się również do kwestii uprawnień pokrzywdzonego K. B. do występowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego, uznając je za zasadne ze względu na kumulację ról atakującego i atakowanego w bójce. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 5 § 2 kpk uznano za chybione, wskazując na rozłączność tego przepisu z art. 7 kpk. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, a oskarżonych zwolnił od kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 158 § 1 kk w kontekście skutków przestępstwa, dopuszczalność kumulacji ról oskarżonego i pokrzywdzonego w bójce, a także zasady postępowania w zakresie granic oskarżenia i oceny dowodów.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów apelacyjnych. Interpretacja art. 158 § 1 kk jest utrwalona w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd drugiej instancji może utrzymać w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, jeśli obrońca zarzuca błędy w ocenie dowodów, sprzeczność opinii biegłych oraz wyjście sądu poza granice oskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sąd drugiej instancji uzna, że sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, ocenił dowody zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a zmiany w opisie czynu mieściły się w granicach oskarżenia i nie naruszały przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy szczegółowo analizował zarzuty apelacji, w tym ocenę dowodów i opinii biegłych, a także kwestię granic oskarżenia. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji działał prawidłowo, a apelacja nie wykazała błędów skutkujących zmianą wyroku.
Czy obrażenia ciała spowodowane w bójce muszą przekraczać 7 dni trwania rozstroju zdrowia, aby wypełnić znamiona art. 158 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przestępstwo z art. 158 § 1 kk jest przestępstwem narażenia na niebezpieczeństwo. Wystarczające jest samo narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub nastąpienia skutku w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub średniego naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia. Faktyczne spowodowanie takich obrażeń nie jest konieczne, choć w tej sprawie wystąpiły.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że dla bytu przestępstwa z art. 158 § 1 kk kluczowe jest narażenie na niebezpieczeństwo, a niekoniecznie wystąpienie konkretnych skutków w postaci obrażeń ciała.
Czy osoba uczestnicząca w bójce, która doznała obrażeń, może jednocześnie występować w charakterze pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku przestępstwa udziału w bójce (art. 158 kk) kumulacja ról oskarżonego i pokrzywdzonego jest możliwa, ponieważ każdy uczestnik bójki pełni podwójną rolę – atakującego i atakowanego, a jego zdrowie i życie zostaje narażone.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że uczestnik bójki realizuje znamiona typu czynu zabronionego, ale jednocześnie staje się pokrzywdzonym, ponieważ jego dobra chronione prawem są narażone. Spełnione są warunki do uznania go za pokrzywdzonego.
Czy zmiana opisu czynu przez sąd pierwszej instancji, mieszcząca się w granicach tego samego zdarzenia historycznego i tej samej kwalifikacji prawnej, wymaga uprzedzenia oskarżonego o zamiarze takiej zmiany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana opisu czynu, która nie powoduje zmiany kwalifikacji prawnej, nie wymaga uprzedzenia oskarżonego, ponieważ postępowanie nadal dotyczy tego samego czynu, o który wniesiono oskarżenie.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącym granic oskarżenia i stwierdził, że w analizowanej sprawie granice te zostały zachowane, a zmiana opisu czynu nastąpiła w ramach tożsamej kwalifikacji prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| Marek Skrzyński | inne | prokurator |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 158 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo udziału w bójce lub pobiciu jest przestępstwem skutkowym, którego skutkiem jest narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub nastąpienia skutku w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 156 § 1 kk) lub średniego naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia (art. 157 § 1 kk). Narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo to stworzenie stanu realnej groźby utraty chronionych dóbr. Dla uznania, że doszło do przestępstwa bójki, wystarczające jest już samo narażenie człowieka na wystąpienie ww. skutków, nie jest natomiast wymagane, aby skutki te faktycznie wystąpiły.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo (wątpliwości na korzyść oskarżonych).
k.p.k. art. 399 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz wychodzenia przez sąd poza granice oskarżenia przy zmianie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uprawnienia pokrzywdzonego do działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
Pomocnicze
k.k. art. 157 § 1
Kodeks karny
Odwołanie do skutków określonych w tym przepisie jako potencjalnego następstwa bójki.
k.k. art. 37a
Kodeks karny
Zastosowany przy wymiarze kary grzywny.
k.k. art. 33 § 1
Kodeks karny
Zastosowany przy wymiarze kary grzywny.
k.k. art. 33 § 3
Kodeks karny
Ustalenie wysokości stawki dziennej grzywny.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada obiektywizmu.
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 56 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy występowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Zasądzanie kosztów postępowania.
u.o.p.k. art. 3 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Dotyczy opłat sądowych w sprawach karnych.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.
k.p.k. art. 456
Kodeks postępowania karnego
Podstawa utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zwolnienia od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny. • Zmiana opisu czynu przez Sąd Rejonowy mieściła się w granicach oskarżenia i nie naruszała art. 399 § 1 kpk. • Przestępstwo z art. 158 § 1 kk jest przestępstwem narażenia na niebezpieczeństwo, a niekoniecznie spowodowania określonych obrażeń. • K. B. miał prawo występować w charakterze oskarżyciela posiłkowego. • Nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk).
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 4, 5 § 2, 7 kpk) poprzez dowolną i nieobiektywną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 7 kpk poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i sprzeczność opinii biegłych. • Naruszenie art. 399 § 1 kpk poprzez wyjście przez Sąd poza granice oskarżenia. • Naruszenie art. 49 § 1 kpk w zw. z art. 56 § 2 kpk poprzez nie orzeczenie o braku uprawnienia K. B. do występowania jako oskarżyciel posiłkowy. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że oskarżeni dopuścili się przypisanego im czynu. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że zdarzenie miało charakter 'bójki', a nie pobicia, i że skutki dla pokrzywdzonego przekroczyły 7 dni.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo udziału w bójce lub pobiciu jest przestępstwem skutkowym. Jego skutkiem jest narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub nastąpienia skutku w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (...) lub średniego naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia (...). Narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo to stworzenie stanu realnej groźby utraty chronionych dóbr. • każdy z uczestników bójki pełni podwójną rolę - atakującego i atakowanego. Biorąc więc udział w bójce, jej uczestnik realizuje znamiona typu czynu zabronionego, ale zarazem staje się także pokrzywdzonym, ponieważ jego zdrowie i życie zostaje bezpośrednio narażone (ewentualnie - naruszone) za sprawą przestępstwa popełnianego przez innych uczestników bójki. • zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk , co do zasady nie może być podnoszony jednocześnie z zarzutem naruszenia art. 7 kpk , gdyż dotyczy wtórnej do ustaleń faktycznych płaszczyzny procedowania. (...) Przepisy art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk mają więc charakter rozłączny.
Skład orzekający
Robert Pelewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 158 § 1 kk w kontekście skutków przestępstwa, dopuszczalność kumulacji ról oskarżonego i pokrzywdzonego w bójce, a także zasady postępowania w zakresie granic oskarżenia i oceny dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów apelacyjnych. Interpretacja art. 158 § 1 kk jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego przestępstwa karnego, ale zawiera ciekawe aspekty procesowe związane z granicami oskarżenia, oceną dowodów i rolą pokrzywdzonego w bójce, co może być interesujące dla prawników karnistów.
“Granice oskarżenia i ocena dowodów w sprawie o bójkę – kluczowe aspekty apelacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.