II KA 6/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego B. B. od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego kradzieży drewna i wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na 2 lata, grzywnę oraz nawiązki na rzecz pokrzywdzonych. Obrońca oskarżonego zarzucił m.in. wyjście sądu poza granice oskarżenia, obrazę prawa materialnego (dotyczącą umyślności i znamion czynu) oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 5§2 kpk, art. 7 kpk, art. 9§1 kpk, art. 14 kpk, art. 54§1 kpk, art. 83§2 kpk, art. 87§1 kpk, art. 170 kpk, art. 193 kpk, art. 201 kpk, art. 4 kpk, art. 424 kpk i art. 624 kpk. Sąd Okręgowy uznał apelację za skutkującą orzeczeniem kasatoryjnym, wskazując na niekonsekwencję Sądu Rejonowego w ocenie materiału dowodowego i ustaleniu stanu faktycznego, co czyniło wątpliwymi ustalenia dotyczące winy oskarżonego. Szczególnie podkreślono błędy w ocenie umyślności działania, wykorzystanie przez Sąd Rejonowy zeznań oskarżonego złożonych w charakterze świadka przed postawieniem zarzutów (naruszenie prawa do obrony), a także zaniechanie oceny wiarygodności kluczowego dowodu oskarżenia, tj. zeznań J. T. (1). Ponadto, Sąd Okręgowy stwierdził naruszenie art. 54§1 kpk i art. 83§2 kpk w zw. z art. 88 i art. 87§1 kpk poprzez dopuszczenie do postępowania w charakterze oskarżycieli posiłkowych osób, które nie złożyły stosownych oświadczeń. Sąd Okręgowy odniósł się również do zarzutów dotyczących art. 14§1 kpk, art. 14a ust. 3 i art. 24 ustawy o lasach oraz art. 29, 30 i 31 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, uznając część z nich za niezasadne. Wskazano, że Sąd Rejonowy ponownie rozpoznający sprawę będzie musiał uwzględnić powyższe uwagi, w szczególności dotyczące opinii biegłego M. B. i konieczności przeprowadzenia oględzin miejsca zdarzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenia prawa do obrony, zasady in dubio pro reo, prawidłowej oceny dowodów, dopuszczalności dowodów w procesie karnym, prawidłowego ustalania stron postępowania.
Dotyczy specyfiki postępowania karnego i oceny dowodów.
Zagadnienia prawne (6)
Czy sąd może skazać oskarżonego za czyn, który nie był mu zarzucony w akcie oskarżenia, nawet jeśli okoliczności faktyczne są podobne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może wyjść poza granice oskarżenia. W przypadku stwierdzenia, że oskarżony dokonał wyrębu i zaboru konkretnego drzewa, sąd powinien przypisać czyn prawidłowo, nawet jeśli oskarżyciel błędnie zidentyfikował gatunek drzewa w akcie oskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że o tożsamości czynu decydują okoliczności faktyczne, a nie opis w akcie oskarżenia. Istotą kradzieży leśnej jest nielegalny wyrąb i kradzież drewna. Błędna identyfikacja gatunku drzewa przez oskarżyciela nie stoi na przeszkodzie prawidłowym ustaleniom sądu, ale ma znaczenie dla ustalenia wartości przedmiotu zaboru i rozstrzygnięć kompensacyjnych.
Czy zeznania oskarżonego złożone w charakterze świadka przed postawieniem mu zarzutów mogą stanowić dowód w sprawie i być podstawą ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zeznania oskarżonego złożone w charakterze świadka przed postawieniem zarzutów nie mogą stanowić dowodu w sprawie ani być podstawą ustaleń faktycznych, ponieważ narusza to prawo do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 389§1 kpk, dowodowe znaczenie w procesie karnym mają wyłącznie oświadczenia oskarżonego złożone w charakterze oskarżonego. Wykorzystanie takich zeznań do ustalenia stanu faktycznego lub oceny wiarygodności opinii biegłego stanowi naruszenie prawa do obrony.
Czy sąd prawidłowo dopuścił do postępowania w charakterze oskarżycieli posiłkowych osoby, które nie złożyły stosownych oświadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczenie do postępowania w charakterze oskarżycieli posiłkowych osób, które nie złożyły oświadczenia o działaniu w tym charakterze, stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy naruszył art. 54§1 kpk, dopuszczając do postępowania jako oskarżycieli posiłkowych pokrzywdzonych, którzy nie złożyli wymaganych oświadczeń. Dotyczyło to m.in. W. K. (1), K. W. (1) i R. K. (2). Brak złożenia oświadczenia uniemożliwiał uznanie ich za strony postępowania w tym charakterze.
Czy sąd prawidłowo ocenił dowody, w szczególności zeznania kluczowego świadka oskarżenia, bez przedstawienia argumentów uzasadniających ich wiarygodność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd powinien przedstawić argumenty uzasadniające uznanie dowodu za wiarygodny, zwłaszcza gdy odrzuca dowody przeciwne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał na uchybienie Sądu Rejonowego w zakresie oceny wiarygodności zeznań J. T. (1). Sąd nie przedstawił argumentów uzasadniających uznanie tego dowodu za wiarygodny, mimo że korelacja z innymi dowodami była podstawą do uznania wyjaśnień oskarżonego za niewiarygodne. Brak zaprezentowania toku rozumowania stanowi uchybienie przepisom postępowania.
Czy leśniczy musi znać granice działek leśnych, aby wydać świadectwo legalności pozyskania drewna?
Odpowiedź sądu
Przepisy ustawy o lasach nie nakładają na leśniczego obowiązku znajomości granic nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 14a ust. 3 i art. 24 ustawy o lasach nie nakładają na leśniczego obowiązku znajomości granic nieruchomości. Przepisy te dotyczą sytuacji, gdy leśniczy działa z urzędu w określonych warunkach, a nie na wniosek.
Czy ustalenie przebiegu granic działek leśnych wymaga postępowania rozgraniczeniowego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli właściciele i posiadacze sąsiednich nieruchomości nie mają wątpliwości co do przebiegu granic, postępowanie rozgraniczeniowe nie jest konieczne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczące postępowania rozgraniczeniowego dotyczą ściśle określonych sytuacji, do których wszczęcia w stanie faktycznym sprawy nie było podstaw. Przebieg granic był dla właścicieli bezsporny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. A. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
| W. K. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| K. W. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| R. K. (2) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| U. W. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J. Z. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| W. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J. P. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| J. T. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| W. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| J. W. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| R. Z. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. F. | osoba_fizyczna | świadek |
| B. G. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (46)
Główne
k.k. art. 290 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 14
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 9
Kodeks karny
k.k. art. 278
Kodeks karny
k.k. art. 290
Kodeks karny
u.l. art. 14a § 3
Ustawa o lasach
u.l. art. 24
Ustawa o lasach
u.p.g.k. art. 29
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 30
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 31
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 207
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 54 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 83 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 88
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 87 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 389 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 290 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 28
Kodeks karny
k.p.k. art. 175
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 14 kpk poprzez wyjście poza granice oskarżenia. • Naruszenie art. 54§1 kpk i art. 83§2 kpk w zw. z art. 88 i art. 87§1 kpk poprzez dopuszczenie do postępowania w charakterze oskarżycieli posiłkowych osób, które nie złożyły stosownych oświadczeń. • Naruszenie art. 5§2 kpk i art. 7 kpk poprzez dowolną ocenę dowodów i niezastosowanie zasady in dubio pro reo. • Naruszenie prawa do obrony poprzez wykorzystanie zeznań oskarżonego złożonych w charakterze świadka. • Błędy w ustaleniach faktycznych, w tym dotyczące umyślności działania oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące art. 14a ust. 3 i art. 24 ustawy o lasach. • Argumenty dotyczące art. 29, 30 i 31 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy dokonując oceny materiału dowodowego i ustalając stan faktyczny popadł w niekonsekwencję, która czyni wątpliwymi ustalenia w zakresie winy oskarżonego. • W konsekwencji wywodzenie jakikolwiek ustaleń faktycznych odnoszących się do oskarżonego z ówczesnych jego twierdzeń stanowi o naruszeniu przez sąd prawa do obrony oskarżonego. • W procesie karnym nie jest dopuszczalne tak odtwarzanie (również w inny sposób niż odczytanie) jak i wykorzystanie w innym sposób protokołów „zeznań”, złożonych poprzednio przez oskarżonego „w charakterze świadka”. • Sąd Rejonowy wielokrotnie podkreślał, iż wskazane dowody zasługują na wiarę, bowiem korelują z zeznaniami J. T. (1) („korespondują”, „są zgodne”, etc.). Jednocześnie jednak sąd nie przedstawił w uzasadnianiu żadnego argumentu pozwalającego na ustalenie, iż dokonując oceny wiarygodności tego dowodu czynił to z zachowaniem standardów art. 7 kpk. • O tożsamości czynu decyduje nie jego opis, a okoliczności faktyczne.
Skład orzekający
Jacek Klęk
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Stolarczyk
sędzia
Justyna Tęcza
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia prawa do obrony, zasady in dubio pro reo, prawidłowej oceny dowodów, dopuszczalności dowodów w procesie karnym, prawidłowego ustalania stron postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania karnego i oceny dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania karnego i prawo do obrony, a błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to pouczający przykład dla prawników procesowych.
“Błędy proceduralne zniweczyły wyrok skazujący za kradzież drewna – Sąd Okręgowy uchyla sprawę do ponownego rozpoznania.”
Dane finansowe
WPS: 16 615,22 PLN
nawiązka: 31 462,76 PLN
nawiązka: 4244,27 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.