Orzeczenie · 2014-03-28

II KA 58/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Koninie
Miejsce
Konin
Data
2014-03-28
SAOSKarneprzestępstwa gospodarczeWysokaokręgowy
k.s.h.upadłośćniezgłoszenie wnioskuodpowiedzialność karnazarząd spółkipostępowanie karneumorzenie postępowaniares iudicatapokrzywdzonyzażalenie

Sąd Okręgowy w Koninie, rozpoznając apelację oskarżonego J. T. od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie, uchylił zaskarżony wyrok w całości i umorzył postępowanie karne. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 586 k.s.h. polegającego na niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki w okresie od stycznia do maja 2010 r. Apelacja oskarżonego zarzucała błędy w ustaleniu stanu faktycznego, pominięcie dowodów oraz wydanie orzeczenia merytorycznego zamiast umorzenia z powodu upływu terminu karalności. Sąd Okręgowy uznał wniosek oskarżonego o umorzenie za zasadny, ale z innych powodów. Stwierdził, że przestępstwo z art. 586 k.s.h. jest przestępstwem formalnym, a nie trwałym, i że na etapie postępowania przygotowawczego wydano postanowienie o umorzeniu dochodzenia wobec J. T. z powodu niepopełnienia czynu. Postanowienie to zostało zatwierdzone przez prokuratora. Spółka (...) Sp. z o.o., która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, złożyła zażalenie na postanowienie o umorzeniu, jednak sąd odwoławczy uznał, że spółka nie była uprawniona do złożenia takiego zażalenia, ponieważ nie była stroną postępowania, a jej dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone. W związku z tym, postanowienie o umorzeniu dochodzenia nie zostało skutecznie zaskarżone i uprawomocniło się. Następnie, z uwagi na tożsamość czynu objętego prawomocnym umorzeniem i czynu zarzucanego w akcie oskarżenia, powstała negatywna przesłanka procesowa res iudicata (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Wobec zaistnienia tej bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.), sąd uchylił wyrok i umorzył postępowanie. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 632 pkt 2 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej do zaskarżania postanowień o umorzeniu postępowania przygotowawczego oraz stosowania instytucji res iudicata w postępowaniu karnym, a także charakteru przestępstwa z art. 586 k.s.h.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której spółka złożyła zawiadomienie o przestępstwie, ale nie została uznana za pokrzywdzoną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółka, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, jest uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie, w której nie została uznana za pokrzywdzoną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie była uprawniona do złożenia zażalenia, ponieważ nie była stroną postępowania, a jej dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone przez czyn.

Uzasadnienie

Przepis art. 49 § 1 k.p.k. definiuje pokrzywdzonego jako osobę fizyczną lub prawną, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone. W przypadku przestępstwa z art. 586 k.s.h., dobrem chronionym jest obrót gospodarczy, a nie indywidualny interes podmiotu składającego zawiadomienie. Zaniechanie zgłoszenia wniosku o upadłość nie charakteryzuje się wystąpieniem określonego skutku, lecz określonym zachowaniem sprawcy, co uniemożliwia przyjęcie bezpośredniego naruszenia interesu podmiotu.

Czy prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego wobec oskarżonego z powodu niepopełnienia czynu stanowi negatywną przesłankę procesową (res iudicata) do wszczęcia i prowadzenia dalszego postępowania karnego w tej samej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego stanowi negatywną przesłankę procesową (res iudicata) na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Uzasadnienie

Jeśli postępowanie zostało prawomocnie umorzone wobec oskarżonego z powodu niepopełnienia czynu, a następnie prokurator wnosi akt oskarżenia o czyn o tożsamej tożsamości, powstaje negatywna przesłanka procesowa res iudicata, która uniemożliwia prowadzenie postępowania.

Czy przestępstwo z art. 586 k.s.h. jest przestępstwem trwałym czy formalnym?

Odpowiedź sądu

Przestępstwo z art. 586 k.s.h. jest przestępstwem formalnym (bezskutkowym).

Uzasadnienie

Przestępstwo z art. 586 k.s.h. polega na zaniechaniu zgłoszenia wniosku o upadłość, a nie na wystąpieniu określonego skutku. Czas jego popełnienia rozpoczyna się od dnia po upływie terminu na zgłoszenie wniosku, a kończy z chwilą złożenia wniosku, ustania warunków uzasadniających upadłość lub utraty statusu osoby zobowiązanej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
J. T. (oskarżony)

Strony

NazwaTypRola
J. T.osoba_fizycznaoskarżony
(...) Sp. z o.o.spółkapokrzywdzony (zawiadamiający)
H. L.osoba_fizycznaProkurator Prokuratury Okręgowej

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 439 § §1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania z powodu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

k.p.k. art. 17 § §1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania z powodu prawomocnego orzeczenia już wydanego w tej sprawie (res iudicata).

k.s.h. art. 586

Kodeks spółek handlowych

Obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość spółki.

k.p.k. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Definicja pokrzywdzonego.

Pomocnicze

k.k. art. 33 § § 1-3

Kodeks karny

Określenie zasad wymiaru kary grzywny.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Zasądzenie kosztów sądowych.

u.o.p.k. art. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa do naliczania opłat.

u.o.p.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa do naliczania opłat.

k.p.k. art. 326 § §3 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie postanowienia o umorzeniu dochodzenia.

k.p.k. art. 463 § §1

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie zażalenia.

k.p.k. art. 465 § §1

Kodeks postępowania karnego

Odmowa przyjęcia zażalenia.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Odmowa przyjęcia środka odwoławczego.

k.p.k. art. 327 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podjęcie na nowo postępowania.

k.p.k. art. 632 § pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

Orzeczenie o kosztach postępowania.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Zastosowanie przepisów o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka (...) Sp. z o.o. nie była uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia. • Prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego stanowi negatywną przesłankę procesową (res iudicata) na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji oskarżonego dotyczące błędów w ustaleniu stanu faktycznego, pominięcia dowodów i upływu terminu karalności.

Godne uwagi sformułowania

Nie można bowiem zgodzić się z zarzutem skarżącego jakoby doszło do przedawnienia karalności czynu oskarżonego. • Przestępstwo z art.586k.s.h. jest przestępstwem formalnym (bezskutkowym). • Zdaniem Sądu odwoławczego spółka (...) Sp. z o.o. , która zaskarżyła postanowienie o umorzeniu dochodzenia przeciwko J. T. o przestępstwo z art. 586 k.s.h. nie była uprawniona do złożenia takiego zażalenia. • Wymagane w w/w przepisie zaniechanie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie charakteryzuje się bowiem wystąpieniem określonego skutku, lecz określonym zachowaniem sprawcy. • Pozostało więc w obrocie prawnym i uprawomocniło się z uwagi na brak wniesienia środka odwoławczego przez uprawniony podmiot.

Skład orzekający

Waldemar Cytrowski

przewodniczący

Marek Kordowiecki

sędzia

Agata Wilczewska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej do zaskarżania postanowień o umorzeniu postępowania przygotowawczego oraz stosowania instytucji res iudicata w postępowaniu karnym, a także charakteru przestępstwa z art. 586 k.s.h."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której spółka złożyła zawiadomienie o przestępstwie, ale nie została uznana za pokrzywdzoną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie stron postępowania i ich uprawnień procesowych, co może prowadzić do nieoczekiwanego umorzenia postępowania mimo pierwotnego skazania.

Nawet skazany może wyjść na wolność dzięki formalnemu błędu procesowemu: spółka nie miała prawa złożyć zażalenia!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst