II KA 58/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Koninie, rozpoznając apelację oskarżonego J. T. od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie, uchylił zaskarżony wyrok w całości i umorzył postępowanie karne. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 586 k.s.h. polegającego na niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki w okresie od stycznia do maja 2010 r. Apelacja oskarżonego zarzucała błędy w ustaleniu stanu faktycznego, pominięcie dowodów oraz wydanie orzeczenia merytorycznego zamiast umorzenia z powodu upływu terminu karalności. Sąd Okręgowy uznał wniosek oskarżonego o umorzenie za zasadny, ale z innych powodów. Stwierdził, że przestępstwo z art. 586 k.s.h. jest przestępstwem formalnym, a nie trwałym, i że na etapie postępowania przygotowawczego wydano postanowienie o umorzeniu dochodzenia wobec J. T. z powodu niepopełnienia czynu. Postanowienie to zostało zatwierdzone przez prokuratora. Spółka (...) Sp. z o.o., która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, złożyła zażalenie na postanowienie o umorzeniu, jednak sąd odwoławczy uznał, że spółka nie była uprawniona do złożenia takiego zażalenia, ponieważ nie była stroną postępowania, a jej dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone. W związku z tym, postanowienie o umorzeniu dochodzenia nie zostało skutecznie zaskarżone i uprawomocniło się. Następnie, z uwagi na tożsamość czynu objętego prawomocnym umorzeniem i czynu zarzucanego w akcie oskarżenia, powstała negatywna przesłanka procesowa res iudicata (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Wobec zaistnienia tej bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.), sąd uchylił wyrok i umorzył postępowanie. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 632 pkt 2 k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej do zaskarżania postanowień o umorzeniu postępowania przygotowawczego oraz stosowania instytucji res iudicata w postępowaniu karnym, a także charakteru przestępstwa z art. 586 k.s.h.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której spółka złożyła zawiadomienie o przestępstwie, ale nie została uznana za pokrzywdzoną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, jest uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie, w której nie została uznana za pokrzywdzoną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie była uprawniona do złożenia zażalenia, ponieważ nie była stroną postępowania, a jej dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone przez czyn.
Uzasadnienie
Przepis art. 49 § 1 k.p.k. definiuje pokrzywdzonego jako osobę fizyczną lub prawną, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone. W przypadku przestępstwa z art. 586 k.s.h., dobrem chronionym jest obrót gospodarczy, a nie indywidualny interes podmiotu składającego zawiadomienie. Zaniechanie zgłoszenia wniosku o upadłość nie charakteryzuje się wystąpieniem określonego skutku, lecz określonym zachowaniem sprawcy, co uniemożliwia przyjęcie bezpośredniego naruszenia interesu podmiotu.
Czy prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego wobec oskarżonego z powodu niepopełnienia czynu stanowi negatywną przesłankę procesową (res iudicata) do wszczęcia i prowadzenia dalszego postępowania karnego w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego stanowi negatywną przesłankę procesową (res iudicata) na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Uzasadnienie
Jeśli postępowanie zostało prawomocnie umorzone wobec oskarżonego z powodu niepopełnienia czynu, a następnie prokurator wnosi akt oskarżenia o czyn o tożsamej tożsamości, powstaje negatywna przesłanka procesowa res iudicata, która uniemożliwia prowadzenie postępowania.
Czy przestępstwo z art. 586 k.s.h. jest przestępstwem trwałym czy formalnym?
Odpowiedź sądu
Przestępstwo z art. 586 k.s.h. jest przestępstwem formalnym (bezskutkowym).
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 586 k.s.h. polega na zaniechaniu zgłoszenia wniosku o upadłość, a nie na wystąpieniu określonego skutku. Czas jego popełnienia rozpoczyna się od dnia po upływie terminu na zgłoszenie wniosku, a kończy z chwilą złożenia wniosku, ustania warunków uzasadniających upadłość lub utraty statusu osoby zobowiązanej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. T. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony (zawiadamiający) |
| H. L. | osoba_fizyczna | Prokurator Prokuratury Okręgowej |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 439 § §1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania z powodu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
k.p.k. art. 17 § §1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu prawomocnego orzeczenia już wydanego w tej sprawie (res iudicata).
k.s.h. art. 586
Kodeks spółek handlowych
Obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość spółki.
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja pokrzywdzonego.
Pomocnicze
k.k. art. 33 § § 1-3
Kodeks karny
Określenie zasad wymiaru kary grzywny.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Zasądzenie kosztów sądowych.
u.o.p.k. art. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Podstawa do naliczania opłat.
u.o.p.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Podstawa do naliczania opłat.
k.p.k. art. 326 § §3 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie postanowienia o umorzeniu dochodzenia.
k.p.k. art. 463 § §1
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie zażalenia.
k.p.k. art. 465 § §1
Kodeks postępowania karnego
Odmowa przyjęcia zażalenia.
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Odmowa przyjęcia środka odwoławczego.
k.p.k. art. 327 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podjęcie na nowo postępowania.
k.p.k. art. 632 § pkt. 2
Kodeks postępowania karnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Zastosowanie przepisów o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka (...) Sp. z o.o. nie była uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia. • Prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego stanowi negatywną przesłankę procesową (res iudicata) na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji oskarżonego dotyczące błędów w ustaleniu stanu faktycznego, pominięcia dowodów i upływu terminu karalności.
Godne uwagi sformułowania
Nie można bowiem zgodzić się z zarzutem skarżącego jakoby doszło do przedawnienia karalności czynu oskarżonego. • Przestępstwo z art.586k.s.h. jest przestępstwem formalnym (bezskutkowym). • Zdaniem Sądu odwoławczego spółka (...) Sp. z o.o. , która zaskarżyła postanowienie o umorzeniu dochodzenia przeciwko J. T. o przestępstwo z art. 586 k.s.h. nie była uprawniona do złożenia takiego zażalenia. • Wymagane w w/w przepisie zaniechanie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie charakteryzuje się bowiem wystąpieniem określonego skutku, lecz określonym zachowaniem sprawcy. • Pozostało więc w obrocie prawnym i uprawomocniło się z uwagi na brak wniesienia środka odwoławczego przez uprawniony podmiot.
Skład orzekający
Waldemar Cytrowski
przewodniczący
Marek Kordowiecki
sędzia
Agata Wilczewska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej do zaskarżania postanowień o umorzeniu postępowania przygotowawczego oraz stosowania instytucji res iudicata w postępowaniu karnym, a także charakteru przestępstwa z art. 586 k.s.h."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której spółka złożyła zawiadomienie o przestępstwie, ale nie została uznana za pokrzywdzoną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie stron postępowania i ich uprawnień procesowych, co może prowadzić do nieoczekiwanego umorzenia postępowania mimo pierwotnego skazania.
“Nawet skazany może wyjść na wolność dzięki formalnemu błędu procesowemu: spółka nie miała prawa złożyć zażalenia!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.