II KA 567/25

Sygn. akt II Ka 567/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2025r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Protokolant: sekr. sądowy Kinga Łempicka przy udziale prokuratora Przemysława Rycaka po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. sprawy P. W. oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 10 czerwca 2025 r. sygn. akt II K 924/24 I. utrzymuje w mocy wyrok w zaskarżonej części; II. zasądza od oskarżonego P. W. na rzecz Skarbu Państwa 420 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 567/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie II K 924/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. w zakresie orzeczonej kary i środka karnego rażąca niewspółmierność kary grzywny i środka karnego wyrażająca się w wymierzeniu oskarżonemu kary grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych po 20 zł każda stawka, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat w zakresie orzeczonego przepadku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, iż tytułem przepadku należy orzec wobec oskarżonego kwotę 5900 zł w sytuacji gdy właściwa ocena materiału odwodowego winna dawać podstawę do orzeczenia co najwyżej połowy wartości tej kwoty tj. 2950 zł z uwagi na fakt, iż pojazd ten stanowi składnik majątku wspólnego oskarżonego i jego żony. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty apelacji były niezasadne i nie zasługiwały na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zarzut rażącej niewspółmierności kary (co odnosi się również do środka karnego) można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna – nie dającą się zaakceptować – różnica między karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 kk oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Nadto rażąca niewspółmierność kary zachodzi wtedy, gdy suma zastosowanych kar, środków karnych, środków kompensacyjnych i innych określonych prawem, nie uwzględnia celów kary, zarówno wobec oskarżonego, jak i społeczeństwa (zob. wyrok SN z 27.10.2022 r., I KK 173/22, OSNK 2023, nr 2, poz. 5, wyrok SA w Warszawie z 13.05.2022 r., II AKa 32/22, LEX nr 3365140). Kara wymierzona oskarżonemu, przy zastosowaniu art. 37a § 1 kk , a mianowicie grzywna w wysokości 200 stawek dziennych po 20 zł stawka mieści się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia przewidzianego przez ustawę za przestępstwo z art. 178a § 1 kk i mając na względzie wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy nie może być uznana za nadmiernie surową, a tylko w takim przypadku, zgodnie z przywołanymi judykatami, zachodziłaby konieczność dokonania jej zmiany. Przeciwnie, biorąc pod uwagę znaczną szkodliwość społeczną zachowania oskarżonego, umyślność działania oraz stopień zagrożenia jaki, wbrew temu co twierdzi skarżący, stwarzało dla pozostałych uczestników ruchu drogowego prowadzenie przez oskarżonego samochodu osobowego w tak znacznym stanie nietrzeźwości, kilkukrotnie przekraczającym ustawowy próg z art. 115 § 16 kk , na jednej z głównych ulic miasta, o wysokim natężeniu ruchu, trzeba stwierdzić, że orzeczona kara grzywny jest stosunkowo łagodna. Należy ponadto zauważyć, że oskarżony prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości nie zatrzymał się przed sygnalizatorem świetlnym o barwie czerwonej, kontynuując niebezpieczną jazdę. P. W. miał pełną świadomość spożytego bezpośrednio przed podjęciem jazdy alkoholu i nie znajdował się w żadnej nadzwyczajnej sytuacji motywacyjnej, która zmuszałaby go do podjęcia działania sprzecznego z prawem. Podnoszone przez obronę okoliczności dotyczące warunków rodzinnych i osobistych oskarżonego nie uzasadniają złagodzenia orzeczonej wobec niego represji karnej do postulowanej przez skarżącego wysokości. Sąd rozstrzygając o sankcji karnej wobec oskarżonego uwzględnił jego dotychczasową niekaralność. Sytuacja rodzinna niewątpliwie znana była oskarżonemu w dacie czynu, a mimo to nie powstrzymała go od podjęcia decyzji o prowadzeniu pojazdu w tak znacznym stanie nietrzeźwości. Oskarżony postępując w ten sposób dał wyraz swej lekceważącej postawie wobec podstawowych wymogów i zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Skądinąd, przy orzeczonej stawce dziennej grzywny w wysokości 20 zł, bliskiej ustawowemu minimum, wynoszącemu 10 zł, nie można uznać, że warunki rodzinne i osobiste oskarżonego nie zostały przez Sąd Rejonowy przy ferowaniu kary uwzględnione. Ponadto, w świetle powyższego, Sąd Okręgowy nie miał zastrzeżeń do orzeczonego, obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem kategorii C oraz „C + E” na okres 4 lat. Należy zwrócić uwagę, że środek ten został orzeczony niemalże w najniższym możliwym wymiarze, toteż trudno poczytywać go za surowy, a tym bardziej za rażąco surowy, a tylko w takim przypadku zasadna byłaby ingerencja w tę część rozstrzygnięcia. Należy ponownie stwierdzić, że zachowanie oskarżonego stwarzało realne zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji, gdyż nie tylko kierował on pojazdem w stanie znacznej nietrzeźwości, ale również nie zastosował się do sygnalizacji, przejeżdżając na czerwonym świetle. W związku z powyższym, zasadnym było czasowe wykluczenie go z ruchu drogowego na okres 4 lat. Co więcej, z uwagi właśnie na wskazywaną przez obrońcę sytuację rodzinną i osobistą oskarżonego, bacząc na to, że praca oskarżonego w charakterze kierowcy stanowi główne źródło utrzymania jego, jak też jego rodziny, Sąd wyłączył spod orzeczonego zakazu kategorie pojazdów „C” oraz „C + E”. Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że orzeczona wobec oskarżonego kara grzywny, jak również środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów, ze wskazanym wyżej wyłączeniem, odpowiadają prawu i są adekwatne do okoliczności ustalonych w sprawie. Sąd Rejonowy rozstrzygając w tym zakresie miał na względzie dyrektywy z art. 53 kk i dostosował orzeczoną karę i środki karne do stopnia społecznej szkodliwości czynu, stopnia zawinienia oraz do stawianych im zadań w zakresie społecznego oddziaływania. Uwzględnił też cele zapobiegawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego. Orzeczenie postulowanej przez obronę, łagodniejszej represji karnej, nie skłoniłoby oskarżonego do jakiejkolwiek refleksji, a wręcz przeciwnie - wyrobiło w nim przeświadczenie o bezkarności dla tego typu zachowań. Taka kara nie ukształtowałby również należycie wskazywanych wyżej potrzeb w zakresie społecznego oddziaływania. Na marginesie należy również zaznaczyć, że niemożliwym było, z uwagi na treść przepisów art. 178a § 1 kk i art. 33 § 1a kk , obowiązującą zarówno w dacie czynu, jak i w czasie orzekania, wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych. Równie krytycznie należało odnieść się do zarzutu podnoszącego wadliwość orzeczenia przepadku pełnej równowartości pojazdu, którym poruszał się w trakcie inkryminowanego zajścia oskarżony. Treść art. 44b § 2 kk wskazuje wprost, że jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo po popełnieniu przestępstwa sprawca zbył, darował lub ukrył podlegający przepadkowi pojazd, orzeka się przepadek równowartości pojazdu. Za równowartość pojazdu, zgodnie z treścią tego przepisu, uznaje się wartość pojazdu określoną w polisie ubezpieczeniowej na rok, w którym popełniono przestępstwo, a w razie braku polisy średnią wartość rynkową pojazdu. Orzeczenie przepadku równowartości pojazdu dotyczy zatem także sytuacji współwłasności, w tym wspólności majątkowej małżeńskiej. Literalne brzmienie art. 44b § 2 kk nie pozostawiało więc możliwości dokonania odmiennej wykładni, pozwalającej na orzeczenie przepadku połowy wartości pojazdu z uwagi na to, że jak ustalono w trakcie postępowania, wchodził on w skład wspólności majątkowej małżeńskiej. Podstawy do odstąpienia od przepadku pojazdu lub jego równowartości wskazane są jedynie w art. 44b § 4 i § 5 kk i art. 178a § 5 zd. 2 kk , jednakże zarzuty apelacji nie obejmowały tych kwestii, a Sąd Okręgowy z urzędu nie dostrzegł „szczególnych okoliczności”, które uzasadniałyby ich zastosowanie. W związku z tym, że oskarżony uzyskuje dochody z pracy zarobkowej, Sąd zasadnie nie zwolnił go od kosztów sądowych. Sytuacja rodzinna i osobista nie uniemożliwia mu ich uiszczenia, a względy słuszności za przeciwnym rozstrzygnięciem nie przemawiały. Zaznaczyć przy tym należy, że choć skarżący wniósł o zmianę rozstrzygnięcia o kosztach procesu, to nie sformułował w tym zakresie zarzutu, nie wskazał jakiej zmiany oczekuje, a nadto nie uzasadnił z jakich względów jest ona konieczna. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 15 zł, wymierzenie oskarżonemu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem kategorii „C” oraz „C+E” oraz orzeczenie tytułem przepadku kwoty 2950 zł; jak też stosowną zmianę rozstrzygnięcia o kosztach procesu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ze względu na niezasadność podniesionych zarzutów, wnioski zawarte w apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie II K 924/24 – w zaskarżonej części. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy W tej części wyrok jako słuszny i odpowiadający prawu należało utrzymać w mocy. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się żadnych uchybień, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Z uwagi na nieuwzględnienie apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy nie znajdując podstaw z art. 624 § 1 kpk , na podstawie art. 636 § 1 kpk zasądził od oskarżonego 420 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, zgodnie ze stawkami wskazanymi w art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663 z późn. zm.). 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja kara, zakaz prowadzenia pojazdów, przepadek równowartości pojazdu 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana