II Ka 502/20

Sygn. akt II Ka 502/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2020r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Jaszczuk (spr.) Sędziowie: SSO Agnieszka Karłowicz SSO Agata Kowalska Protokolant: st.sekr.sądowy Paulina Jarczak przy udziale Prokuratora Lidii Bem po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. sprawy skazanego A. R. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt II K 1567/19 I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; II. stwierdza, że wydatki tego postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 502/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok łączny Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 27 maja 2020 r., sygn. II K 1567/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ------------------- ------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ------------------- ------------------------------------------------------- ------------- ------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- --------------------------------- ------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ---------------- --------------------------------- ------------------------------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1 rażąca niewspółmierność kary orzeczonej w stosunku do skazanego A. R. , polegająca na wymierzeniu mu kary łącznej 9 lat pozbawienia wolności, przejawiająca się w zastosowaniu przez Sąd I Instancji błędnej metody łączenia kar, tj. metody asperacji ukierunkowanej na kumulację, podczas gdy bliskość czasowa między zbiegającymi się przestępstwami, jak również okoliczności zaistniałe po wydaniu poszczególnych wyroków, w tym w szczególności pozytywna opinia penitencjarna o skazanym oraz bardzo dobra ocena jego zachowania w warunkach izolacji więziennej przemawiały za zastosowaniem w stosunku do niego metody pełnej absorpcji poprzez wymierzenie mu kary łącznej w wymiarze 6 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W kontekście podniesionego przez skarżącego zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec skazanego A. R. kary łącznej 9 lat pozbawienia wolności na wstępie należy wskazać, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną. Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji, ustalając w niniejszej sprawie wymiar kary, mając na uwadze dyrektywy jej wymiaru, właściwie uwzględnił stopień winy i społecznej szkodliwości przestępstw popełnionych przez skazanego, miał jednocześnie w polu widzenia okoliczności wynikające z opinii o skazanym z Zakładu Karnego w S. . W ocenie Sądu Odwoławczego brak było podstaw do kwestionowania przyjętej przez Sąd Rejonowy jedynie umiarkowanie pozytywnej prognozy kryminologicznej w odniesieniu do osoby skazanego. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu I Instancji w zakresie, w jakim uznał, iż bardzo dobra ocena jego zachowania podczas pobytu w zakładzie karnym nie może stać się podstawą dla ukształtowania w niniejszej sprawie kary łącznej w oparciu o zasadę absorpcji, gdyż mając na względzie dotychczasową, wielokrotną karalność za przestępstwa, taki sposób ukształtowania wobec skazanego kary łącznej pozostawałby w sprzeczności z zapobiegawczymi i wychowawczymi celami kary, jak również nie spełniałby funkcji w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, ponadto powodowałby zarówno w odczuciu skazanego, jak i w odczuciu społecznym bezkarność wobec wielości popełnionych przestępstw. Wskazać należy, iż zasada absorpcji przy wymierzaniu kary łącznej może być zastosowana, gdy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami zachodzi bliski związek przedmiotowy i podmiotowy, a przesłanka prognostyczna pozwala na stwierdzenie, że kara łączna w wysokości najwyższej z wymierzonych kar jednostkowych jest wystarczającą oceną zachowania się sprawcy (vide: wyrok SA w Gdańsku z dnia 23 stycznia 1997 r., II AKa 321/96, Orz. Prok. i Pr. 1997, nr 7-8, poz. 19 oraz wyrok SN z dnia 17 maja 2000 r., IV KKN 39/99, LEX nr 51104). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż orzeczenie kary łącznej w oparciu o zasadę absorpcji stanowi wystarczającą reakcję karną wobec popełnionych przez skazanego przestępstw. Podniesione przez skarżącego okoliczności w postaci nie uwzględniania w dostateczny sposób opinii z zakładu karnego, jak również możliwość zaprzepaszczenia możliwości resocjalizacji w warunkach izolacji więziennej, w ocenie Sądu Okręgowego nie uzasadnia zmiany wysokości kary orzeczonej wobec skazanego w wyroku łącznym. Wskazać należy, iż zmiana wysokości orzeczonej kary może w postępowaniu odwoławczym nastąpić jedynie wówczas, gdy kara jawi się jako „rażąco niesprawiedliwa”. Owa niewspółmierność poprzedzona została w ustawie określeniem „rażąca”, co wyraźnie zaostrza kryterium zmiany wyroku w orzeczeniu reformatoryjnym z powodu czwartej względnej przyczyny odwoławczej. Określenie „rażąca” należy bowiem odczytywać dosłownie i jednoznacznie jako cechę kary, która istotnie bije w oczy, oślepia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 02 czerwca 2016 r., sygn. II AKa 70/16, LEX nr 2079199). Rolą Sądu Odwoławczego jest weryfikacja, czy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego zasadę sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się wręcz zaakceptować. W ocenie Sądu Okręgowego orzeczona przez Sąd I Instancji wobec skazanego A. R. kara łączna w wymiarze 9 lat pozbawienia wolności, stanowiąc swoiste wyważenie pomiędzy skrajnymi zasadami absorpcji i kumulacji, odpowiada realiom niniejszej sprawy, w której, wbrew twierdzeniom skarżącego, kara łączna nie mogła zostać wymierzona z zastosowaniem pełnej absorpcji, gdyż nie byłaby to z pewnością kara sprawiedliwa. Nie byłaby ona także w stanie zrealizować pożądanych zadań prewencyjnych, w szczególności w sferze prewencji indywidualnej, nakierowanej na osobę skazanego. Podsumowując, konfrontacja realiów niniejszej sprawy z okolicznościami wskazanymi przez skarżącego, nie dała Sądowi Okręgowemu podstaw do uznania zasadności podniesionego przez obrońcę skazanego zarzutu. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec skazanego A. R. kary łącznej w wymiarze 6 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, zgodnie z zasadą pełnej absorpcji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. ze względu na bezzasadność podniesionego zarzutu, wniosek apelacyjny nie mógł zostać uwzględniony 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy całość wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 27 maja 2020 r., sygn. II K 1567/19 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. -------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 4.1. -------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II na podstawie przepisów art. 624 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk wydatkami postępowania obciążono Skarb Państwa 7. PODPIS