II Ka 482/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej oskarżonego Ł.W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej kwalifikacji prawnej czynu.
Sąd Rejonowy zakwalifikował czyn oskarżonego Ł.W. jako wykroczenie, podczas gdy prokurator zarzucił mu przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. i art. 272 § 1 k.k. Sąd Okręgowy, opierając się na nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał apelację prokuratora za zasadną. Uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ponownej oceny prawnej czynu.
Sprawa dotyczyła apelacji prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce, który uznał Ł.W. winnym popełnienia wykroczenia z art. 65 § 1 pkt. 1 i 2 k.w. za podanie fałszywych danych osobowych i miejsca zamieszkania funkcjonariuszom policji oraz podpisanie się cudzym imieniem i nazwiskiem na dokumentach procesowych. Prokurator zarzucił sądowi błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, twierdząc, że czyn ten wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. i art. 272 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w Ostrołęce przychylił się do argumentacji apelacji. Wskazał, że Sąd Rejonowy oparł się na nieaktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego (sygn. IV KK 240/02), które nie uwzględniało późniejszej uchwały Sądu Najwyższego (sygn. I KZP 2/05). Uchwała ta rozstrzygnęła rozbieżności w orzecznictwie, dopuszczając możliwość kwalifikowania takiego zachowania jako przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony, potwierdzając fałszywym podpisem nieprawdziwe dane w protokołach, wypełnił znamiona przestępstwa. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej Ł.W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, nakazując ponowne przeprowadzenie przewodu i zweryfikowanie zapatrywań prawnych w świetle wskazanej uchwały SN. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie może stanowić przestępstwo z art. 270 § 1 k.k., zwłaszcza w świetle późniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie oparł się na nieaktualnym orzecznictwie SN (IV KK 240/02), które wyłączało odpowiedzialność karną za takie czyny. Nowsza uchwała SN (I KZP 2/05) dopuszcza kwalifikację takiego zachowania jako przestępstwa z art. 270 § 1 k.k., gdyż oskarżony potwierdził fałszywym podpisem nieprawdziwe dane w protokołach utrwalających czynności procesowe w celu użycia ich jako autentycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ostrołęce
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ostrołęce | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| A. K. | osoba_fizyczna | Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ostrołęce |
| adw. M. C. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
Podpisanie się cudzym imieniem i nazwiskiem na protokole zatrzymania i przeszukania osoby, sporządzonych w celu użycia ich jako autentycznych, może stanowić przestępstwo podrobienia dokumentu.
Pomocnicze
k.k. art. 272 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zastosowanie zasady absorpcji przy zbiegu przepisów.
k.w. art. 65 § 1
Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczący podania nieprawdziwych danych lub odmowy udzielenia informacji.
k.p.k. art. 457 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zakres uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 423 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie zakresu uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Zasady ponoszenia kosztów w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 632
Kodeks postępowania karnego
Zasady ponoszenia kosztów w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja prokuratora o błędnej kwalifikacji prawnej czynu jako wykroczenia zamiast przestępstwa. Wskazanie na nieaktualność orzecznictwa Sądu Rejonowego i potrzebę zastosowania nowszej uchwały Sądu Najwyższego (I KZP 2/05). Podważenie stanowiska Sądu Rejonowego, że podpisanie się cudzym nazwiskiem na protokole nie jest podrabianiem dokumentu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Rejonowego oparta na wyroku SN z dnia 17 września 2002 r., sygn. IV KK 240/02, który został podważony przez późniejszą uchwałę SN.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób się zgodzić dokonana przez Sąd wykładnia przepisu art. 270 § 1 k.k. jest nieaktualna Tego rodzaju ocena okoliczności faktycznych może rodzić odpowiedzialność karną za czyn z art. 270 § 1 k.k. Sąd Najwyższy ostatecznie rozstrzygnął dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych
Skład orzekający
Marek Konrad
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 270 § 1 k.k. w kontekście podpisywania się cudzym nazwiskiem na dokumentach procesowych, zwłaszcza w świetle uchwały SN I KZP 2/05."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podania fałszywych danych i podpisania się cudzym nazwiskiem na dokumentach procesowych w trakcie czynności policyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiana orzecznictwa Sądu Najwyższego może wpłynąć na kwalifikację prawną czynu i jak ważne jest śledzenie aktualnych poglądów prawnych.
“Czy podpisanie się cudzym nazwiskiem na protokole policyjnym to wykroczenie czy przestępstwo? Sąd Okręgowy zmienia kwalifikację.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 482/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2016r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Marek Konrad Protokolant: Ewa Pędzich Przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ostrołęce: A. K. po rozpoznaniu w dniu: 28.01.2016r. sprawy: Ł. W. oskarżonego o popełnienie czynu z art. 270§1kk i inn. z powodu apelacji: Prokuratora Prokuratury Rejonowego w Ostrołęce od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 19.10.2015r. w sprawie IIK 214/15 orzeka: I. Uchyla zaskarżony wyrok w pkt 3 oraz pkt 4 – co do oskarżonego Ł. W. , i sprawę w tej części przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostrołęce. II. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. C. kwotę 516,16zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. akt II Ka 482/15 UZASADNIENIE Na postawie art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 423 § 1a k.p.k. Sąd Okręgowy ograniczył zakres niniejszego uzasadnienia do części wyroku odnoszącej się do oskarżonego Ł. W. . Ł. W. został oskarżony o to, że 17 grudnia 2014 r. na terenie budynku K. w O. wyłudził poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza policji i w celu użycia za autentyczne podrobił podpis P. B. w ten sposób, iż na dokumentach w postaci protokołu przeszukania osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów oraz protokole zatrzymania osoby sporządzonych w sprawie o nr RSD 1518/14 podpisał się jego imieniem i nazwiskiem, to jest o czyn z art. 270 § 1 k.k. i art. 272 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrokiem z dnia 19 października 2015 r. wydanym w sprawie II K 214/15 Sąd Rejonowy w Ostrołęce w ramach zarzucanego oskarżonemu w akcie oskarżenia czynu uznał go za winnego tego, że w dniu 17 grudnia 2014 r. w O. w trakcie wykonywaniami czynności przez funkcjonariuszy Policji podał się za P. B. i wskazał nie swoje miejsce zamieszkania oraz podpisał się jego imieniem i nazwiskiem na dokumentach w postaci protokołu przeszukania osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów oraz protokole zatrzymania osoby sporządzonych w sprawie o nr RSD 1518/14, czym umyślnie wprowadził w błąd organ państwowy upoważniony do legitymowania co do tożsamości własnej oraz co do swego miejsca zamieszkania i przyjął, iż czyn ten wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 65 § 1 pkt. 1 i 2 k.w. oraz czyn ten zakwalifikował z art. 65 § 1 pkt. 1 i 2 k.w. W związku z tym na podstawie art. 65 § 1 pkt. 1 i 2 k.w. Sąd skazał oskarżonego i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 500 złotych. Orzekając o kosztach procesu, Sąd zwolnił Ł. W. od obowiązku ich poniesienia w całości i przejął je na rachunek Skarbu Państwa. Apelację od powyższego wyroku w części dotyczącej oskarżonego Ł. W. na jego niekorzyść wniósł oskarżyciel publiczny. Orzeczeniu temu zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 270 § 1 k.k. poprzez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego i nie zastosowanie przytoczonego przepisu jako podstawy skazania oskarżonego za przestępstwo podrobienia podpisu P. B. , w ten sposób, iż na dokumentach w postaci protokołu przeszukania osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów oraz protokole zatrzymania osoby, sporządzonych w sprawie nr RSD 1518/14 podpisał się jego imieniem i nazwiskiem oraz uznanie, iż czyn ten wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 65 § 1 pkt. 1 i 2 k.w., 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia, poprzez niesłuszne uznanie przez Sąd, że zachowanie oskarżonego nie wyczerpuje znamion zarzucanego mu przestępstwa z art. 272 k.k. , gdyż złożenie nieprawdziwego oświadczenia co do tożsamości, nie było skutkiem podstępnych działań a jedynie fałszywą informacją i nie prowadziło do wyłudzenia poświadczenia nieprawdy co skutkowało przyjęciem, iż zostały wyczerpane znamiona czynu z art. 65 k.w., podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie wskazuje, iż wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego miało charakter podstępny, a oskarżony swym zachowaniem wypełnił wszystkie znamiona zarzucanego mu występku z art. 270 § 1 k.k. i art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora zasługiwała na pełną akceptację. Sąd Rejonowy ustalił, że Ł. W. w dniu 17 grudnia 2014 r. w O. w trakcie wykonywania czynności przez funkcjonariuszy Policji podał się za P. B. i wskazał nie swoje miejsce zamieszkania oraz podpisał się jego imieniem i nazwiskiem na dokumentach w postaci protokołu przeszukania osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów oraz protokole zatrzymania osoby sporządzonych w sprawie o nr RSD 1518/14, czym umyślnie wprowadził w błąd organ państwowy upoważniony do legitymowania co do tożsamości własnej oraz co do swego miejsca zamieszkania. Mając na uwadze tego rodzaju ustalenia faktyczne Sąd orzekający uznał czyn oskarżonego za wyczerpujący znamiona wykroczenia z art. 65 § 1 pkt. 1 i 2 k.w. Sąd I instancji wypowiedział się krytycznie odnośnie przyjęcia wnioskowanej przez prokuratora kwalifikacji prawnej zachowania oskarżonego z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 272 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W swych rozważaniach Sąd powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 17 września 2002 r. w sprawie sygn. IV KK 240/02, zgodnie z którym działanie sprawcy, polegające na podpisaniu się nazwiskiem innej osoby na protokole zatrzymania i protokole przesłuchania sprawcy wykroczenia, nie może być uznane za podrobienie dokumentu w rozumieniu art. 270 § 1 k.k. Z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji nie sposób się zgodzić. Apelujący w złożonym środku odwoławczym trafnie zauważył, iż dokonana przez Sąd wykładnia przepisu art. 270 § 1 k.k. jest nieaktualna. Oskarżony Ł. W. nie sporządził odręcznego oświadczenia potwierdzającego jego dane osobowe, lecz potwierdził jako uczestnik czynności procesowej fałszywym podpisem nieprawdziwe dane w protokołach utrwalających te czynności procesowe i uczynił to w celu użycia tych protokołów jako dokumentów autentycznych. Tego rodzaju ocena okoliczności faktycznych może rodzić odpowiedzialność karną za czyn z art. 270 § 1 k.k. Na taki kierunek wskazuje pogląd prawny wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I KZP 2/05. Sąd Najwyższy ostatecznie rozstrzygnął dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, podważając jednocześnie argumentację przytoczoną w powołanym przez Sąd I instancji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2002 r. w sprawie sygn. IV KK 240/02. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego i argumentację przedstawioną dla jego uzasadnienia uznano za niezasadne. Powyższe wskazania oczywiście nie determinują rodzaju rozstrzygnięcia jakie zapadnie w przyszłości w zakresie odpowiedzialności karnej Ł. W. , ale powodują, że aktualną subsumpcję, będącą konsekwencją dokonanych ustaleń faktycznych, należało uznać za wadliwą. Wobec powyższego, argumentacja skarżącego i w konsekwencji także sformułowany wniosek o uchylenie wyroku, musiały zostać uznane za zasadne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien przeprowadzić na nowo przewód w całości w zakresie czynu zarzuconego aktem oskarżenia Ł. W. , a w szczególności zweryfikować swe zapatrywania prawne w kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego za zachowanie penalizowane art. 270 § 1 k.k. Konieczne będzie także wnikliwe odniesienie się do wyżej poczynionych uwag oraz zajęcie stanowiska odnośnie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I KZP 2/05. Ponieważ Ł. W. był reprezentowany w postępowaniu odwoławczym przez obrońcę ustanowionego z urzędu, należało na podstawie art. 634 k.p.k. w zw. z art. 632 k.p.k. zasądzić na rzecz adw. M. C. zwrot kosztów udzielonej oskarżonemu pomocy prawnej, które nie zostały opłacone przez niego we własnym zakresie. Z tych względów Sąd Odwoławczy orzekł, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI