II KA 462/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Rzeszowie, rozpoznając sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego W. S. (1) oskarżonego o przestępstwo z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego kradzieży kosiarki wartości 3000 zł, skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata próby, zaliczył okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania, zasądził koszty pomocy prawnej z urzędu oraz częściowo koszty sądowe od oskarżonego. Obrońca oskarżonego zarzucił m.in. naruszenie prawa materialnego (art. 31 § 2 kk), naruszenie przepisów postępowania (art. 7 kpk, art. 175 § 1 kpk, art. 201 kpk, art. 424 § 1 kpk, art. 5 § 2 kpk) dotyczące oceny dowodów, w tym opinii biegłych (psychiatrycznej, osmologicznej) oraz zeznań świadków, a także rażącą obrazę art. 413 § 2 pkt 2 kpk w zakresie orzeczenia o karze. Sąd Okręgowy przyznał rację obrońcy co do zasadności apelacji w zakresie postulującym uchylenie wyroku. Wskazał na przedwczesne przesądzenie winy przez Sąd I instancji, niepełną i powierzchowną ocenę dowodów, niepewne ustalenia faktyczne oraz wadliwe uzasadnienie wyroku, które nie wyjaśniało podstaw przypisania oskarżonemu popełnienia czynu. Podkreślono prawo oskarżonego do milczenia i brak możliwości wyciągania negatywnych konsekwencji z samego faktu odmowy składania wyjaśnień. Sąd Okręgowy zakwestionował również sposób oceny dowodu z opinii osmologicznej, wskazując na brak jasności co do możliwości rozróżnienia zapachu przez psa między spokrewnionymi braćmi oraz brak zbadania śladu zapachowego drugiego z braci. Stwierdzono również dowolną ocenę zeznań świadków K. i sprzeczność ustaleń sądu z tymi zeznaniami. Dodatkowo, Sąd Okręgowy wskazał na rażącą obrazę art. 413 § 2 pkt 2 kpk, polegającą na nieprawidłowym sformułowaniu rozstrzygnięcia o karze, które uniemożliwiało jej wykonanie. Sąd Okręgowy uznał natomiast za niesłuszne zarzuty dotyczące opinii psychiatryczno-psychologicznych, uznając ocenę tych opinii przez Sąd Rejonowy za prawidłową. W związku z powyższymi wadliwościami, Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując Sądowi Rejonowemu ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym uzupełniającej opinii osmologicznej, przesłuchanie świadków oraz szczególną uwagę na sposób ustalania stanu faktycznego i redakcji orzeczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWady uzasadnienia wyroku, ocena dowodów (w tym opinii osmologicznej), prawo do milczenia oskarżonego, wymogi formalne wyroku w zakresie orzeczenia o karze.
Dotyczy specyfiki postępowania karnego i oceny dowodów.
Zagadnienia prawne (5)
Czy sąd prawidłowo ocenił dowody, w tym opinię osmologiczną i zeznania świadków, przy ustalaniu winy oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena dowodów była powierzchowna i niepełna, co doprowadziło do niepewnych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał na wadliwość oceny opinii osmologicznej (brak rozróżnienia zapachu między braćmi, brak zbadania zapachu drugiego brata) oraz dowolną ocenę zeznań świadków K. Sąd Rejonowy nie wykazał w sposób przekonujący, na jakiej podstawie ustalił winę oskarżonego.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego spełnia wymogi formalne i merytoryczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie było wadliwe i niejasne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że uzasadnienie Sądu Rejonowego nie zawierało jasnych podstaw faktycznych orzeczenia, nie przedstawiało najistotniejszych faktów i okoliczności zdarzenia, ani nie wyjaśniało, na jakiej podstawie przypisano oskarżonemu popełnienie czynu. Było przykładem nieumiejętnego formułowania motywów orzeczenia.
Czy oskarżony może być obciążony negatywnymi konsekwencjami z powodu odmowy składania wyjaśnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oskarżony ma prawo do milczenia, a odmowa składania wyjaśnień nie może być poczytywana na jego niekorzyść.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że prawo do milczenia jest fundamentalne, a samo zaprzeczenie popełnienia przestępstwa przez oskarżonego, bez przedstawiania alternatywnych wersji, nie może być podstawą do uznania go za niewiarygodnego. Obowiązkiem oskarżenia jest udowodnienie winy.
Czy wyrok Sądu Rejonowego zawierał prawidłowe rozstrzygnięcie o karze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie o karze było wadliwe i uniemożliwiało jej wykonanie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził rażącą obrazę art. 413 § 2 pkt 2 kpk, ponieważ wyrok nie wskazywał wysokości orzeczonej kary pozbawienia wolności, a jedynie jej rodzaj i warunkowe zawieszenie, co czyniło wyrok niewykonalnym.
Czy opinie psychiatryczno-psychologiczne były prawidłowo ocenione przez Sąd Rejonowy?
Odpowiedź sądu
Tak, ocena tych opinii była prawidłowa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy szczegółowo i przekonująco uzasadnił, dlaczego uznał za wiarygodną opinię drugiego składu biegłych, która stwierdziła, że lekkie upośledzenie umysłowe oskarżonego nie przesądzało o braku możliwości rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. G. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | właściciel posesji |
| K. H. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| Mariusz Kowal | osoba_fizyczna | prokurator |
| W. S. (2) | osoba_fizyczna | współsprawca (domniemany) |
| J. K. (2) | osoba_fizyczna | właściciel posesji |
| Z. S. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (19)
Główne
kk art. 278 § 1
Kodeks karny
kk art. 31 § 2
Kodeks karny
kpk art. 7
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 413 § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
kpk art. 175 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 201
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
kk art. 69 § 1
Kodeks karny
kk art. 69 § 2
Kodeks karny
kk art. 70 § 1
Kodeks karny
kk art. 63 § 1
Kodeks karny
kpk art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
u.p.a. art. 29 § 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie... art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie... art. 14 § 2
kpk art. 627
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 31 § 2 kk) poprzez brak ostatecznego ustalenia występowania przesłanek z art. 31 § 2 kk. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7 kpk w zw. z art. 175 § 1 kpk) poprzez negatywną ocenę zaprzeczenia popełnienia przestępstwa przez oskarżonego z powodu odmowy składania wyjaśnień. • Naruszenie art. 7 kpk w zw. z art. 201 kpk poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii z zespołu innych biegłych z zakresu psychiatrii w sytuacji niejasności dotychczasowych opinii. • Naruszenie art. 7 kpk poprzez dowolną ocenę opinii biegłego z dziedziny osmologii, która nie była jasna i pełna. • Naruszenie art. 7 kpk poprzez dowolną ocenę zeznań świadków Z. S. i J. K. (1). • Naruszenie art. 5 § 2 kpk poprzez nie zastosowanie zasady in dubio pro reo. • Rażąca obraza art. 413 § 2 pkt 2 kpk poprzez nieprawidłowe sformułowanie rozstrzygnięcia o karze.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące opinii psychiatryczno-psychologiczno-sądowych są niesłuszne.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie wyroku skazującego powinno zawierać dokładne ustalenie podstawy faktycznej orzeczenia, a więc przedstawiać najistotniejsze fakty i okoliczności przebiegu zdarzenia będącego przedmiotem rozpoznania oraz mające znaczenie dla właściwej oceny tego zdarzenia okoliczności wcześniejsze i późniejsze. • Sąd odwoławczy nie może samodzielnie (zastępując sąd pierwszej instancji) dokonywać ustaleń stanu faktycznego ani domyślać się faktów będących podstawą rozstrzygnięcia. • Oskarżony ma prawo do milczenia i z samego faktu milczenia nic ujemnego dla niego w procesie nie może wynikać. • Obowiązkiem oskarżonego nie jest bowiem przytaczanie alternatywnych wersji zdarzeń, próbując udowodnić swoją niewinność, ale to zadaniem oskarżenia jest przytoczyć niezbite dowody skutecznie podważające domniemanie niewinności przysługujące oskarżonemu. • Ekspertyza osmologiczna niewątpliwie jest dowodem szczególnym, opartym nie tylko na wiedzy specjalistycznej, ale też wiążącym się z posłużeniem bardzo specyficznym instrumentem, jakim jest specjalnie do tych celów szkolony pies - narzędzie, które z jednej strony nie poddaje się obiektywizacji, z drugiej zaś weryfikowane jest identycznym sposobem - identyfikacją przeprowadzonego przy użyciu kolejnego psa. […]
Skład orzekający
Tomasz Wojciechowski
przewodniczący
Marzena Ossolińska-Plęs
sędzia
Anna Romańska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wady uzasadnienia wyroku, ocena dowodów (w tym opinii osmologicznej), prawo do milczenia oskarżonego, wymogi formalne wyroku w zakresie orzeczenia o karze."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania karnego i oceny dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne i błędy w ocenie dowodów, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Szczególnie ciekawa jest analiza dowodu z opinii osmologicznej.
“Kradzież kosiarki i błędy sądu: dlaczego wyrok został uchylony?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.