II KA 453/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie podrobienia dokumentu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając apelację prokuratora za zasadną.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego, który umorzył postępowanie w sprawie oskarżonego K. K. o czyn z art. 270 § 1 k.k. (podrobienie dokumentu). Sąd Rejonowy oparł się na starszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które nie kwalifikowało takiego zachowania jako podrobienia dokumentu. Sąd Okręgowy uznał jednak, że wykładnia ta jest nieaktualna i powołał się na nowszą uchwałę Sądu Najwyższego, która dopuszcza taką kwalifikację. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II K 1268/13. Sprawa dotyczyła oskarżonego K. K., któremu zarzucono popełnienie czynów z art. 178a § 2 k.k. i in. oraz art. 235 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1a k.w. (kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości) oraz wykroczenia z art. 65 § 1 pkt 1 k.w. (podanie się za inną osobę podczas badania stanu trzeźwości). Postępowanie w zakresie tych czynów umorzył z uwagi na przedawnienie. Jednocześnie Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. (kierowanie rowerem pomimo zakazu) i skazał go na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator wniósł apelację w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonego od czynu z art. 270 § 1 k.k., zarzucając obrazę prawa materialnego. Sąd Okręgowy przychylił się do apelacji prokuratora. Stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował przepis art. 270 § 1 k.k., opierając się na nieaktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego (sygn. IV KK 240/02). Sąd Okręgowy powołał się na późniejszą uchwałę Sądu Najwyższego (sygn. I KZP 2/05), która dopuszcza kwalifikację prawną czynu jako podrobienia dokumentu w sytuacji, gdy sprawca potwierdza nieprawdziwe dane fałszywym podpisem w protokole. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej punktu II a/o (czyn z art. 270 § 1 k.k.) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, nakazując weryfikację poglądów prawnych w tej kwestii. W pozostałym zakresie wyrok został utrzymany w mocy. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie może wyczerpywać znamiona przestępstwa z art. 270 § 1 k.k., wbrew wcześniejszej, starszej wykładni.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wykładnia Sądu Rejonowego oparta na wyroku SN z 2002 r. jest nieaktualna. Powołując się na uchwałę SN z 2005 r., stwierdził, że potwierdzenie nieprawdziwych danych fałszywym podpisem w protokole, w celu użycia go jako autentycznego, może być uznane za podrobienie dokumentu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania w części, utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
Prokurator (w zakresie apelacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów postępowania |
| adw. J. P. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 178a § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 235
Kodeks karny
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
k.w. art. 87 § 1a
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 65 § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 5 § 1
Kodeks postępowania wykroczeniowego
k.p.w. art. 62 § 2
Kodeks postępowania wykroczeniowego
k.k. art. 37a
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia art. 270 § 1 k.k. przyjęta przez Sąd Rejonowy jest nieaktualna i sprzeczna z późniejszym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Zachowanie oskarżonego polegające na podpisaniu się nazwiskiem innej osoby na protokole badania stanu trzeźwości, w celu użycia go jako dokumentu autentycznego, może być uznane za podrobienie dokumentu w rozumieniu art. 270 § 1 k.k.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Rejonowego oparta na wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2002 r., sygn. IV KK 240/02, zgodnie z którym podpisanie się nazwiskiem innej osoby na protokole nie jest podrobieniem dokumentu.
Godne uwagi sformułowania
dokonana przez Sąd wykładnia przepisu art. 270§1 k.k. jest nieaktualna Tego rodzaju ocena okoliczności faktycznych może rodzić odpowiedzialność karną za czyn z art. 270§1 k.k. Sąd Najwyższy ostatecznie rozstrzygnął dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, podważając jednocześnie argumentację przytoczoną w powołanym przez Sąd I instancji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2002 r.
Skład orzekający
Jerzy Pałka
przewodniczący
Wiesław Oryl
sędzia
Ryszard Warda
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 270 § 1 k.k. w kontekście podawania się za inną osobę i podpisywania dokumentów podczas czynności procesowych, zwłaszcza w świetle zmiany orzecznictwa Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zmiany linii orzeczniczej Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje ewolucję wykładni prawa przez Sąd Najwyższy i jej wpływ na orzecznictwo sądów niższych instancji. Dotyczy powszechnego przestępstwa, ale z ciekawym aspektem prawnym.
“Czy podpisanie się cudzym nazwiskiem na protokole to już podrabianie dokumentu? Sąd Okręgowy zmienia interpretację!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ka 453/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Jerzy Pałka Sędziowie: SO Wiesław Oryl SO Ryszard Warda /spr./ Protokolant: Kamila Duszak przy udziale Prokuratora Prok. Okr.: A. O. po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na rozprawie sprawy K. K. oskarżonego o czyny z art. 178a§2 k.k. i in. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt II K 1268/13 orzeka: 1. zaskarżony wyrok w części dotyczącej punktu II a/o uchyla i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi rejonowemu w Ostrołęce; 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 3. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa; 4. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. P. 516,60 zł z VAT za obronę z urzędu przed Sądem II instancji. Sygn. akt II Ka 453/15 UZASADNIENIE K. K. został oskarżony o to, że: 1. w dniu 4 sierpnia 2013 r na drodze publicznej w miejscowości S. gmina K. , będąc wcześniej prawomocnie skazanym za przestępstwo określone w art. 178a§2 k.k. przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce, sygn. II K 1432/11, jak również znajdując się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia rowerów orzeczonych za w/w przestępstwo, kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem: I bad.-0,38 mg/l, II bad.-0,36 mg/ III bad.-0,37 mg/l, tj. o czyn z art. 178a § 2 k.k. w zb. z art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , 2. w dniu 4 sierpnia 2013 r w miejscowości S. gmina K. , skierował ściganie o przestępstwo z art. 178a§2 k.k. na S. K. w sprawie (...) , (...) (...) w ten sposób, że podczas badania stanu trzeźwości urządzeniem typu A. Sensor IV (...) podał się za S. K. i podrobił dokument w postaci Protokołu z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym poprzez nakreślenie imienia i nazwiska S. K. , przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za podobne przestępstwo umyślne przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce z dnia sygn. II K 1076/08, którą odbywał w okresie od 7 kwietnia 2012 roku do 25 kwietnia 2013 roku, tj. o czyn z art. 235 k,k . i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 19 października 2015 r. wydanym w sprawie sygn. II K 1268/13 w ramach zarzucanego oskarżonemu K. K. w pkt. 1 a/o czynu, uznał go za winnego tego, że w dniu 4 sierpnia 2013 r na drodze publicznej w miejscowości S. gmina K. , kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem: I bad.- 0,38 mg/l, II bad.-0,36 mg/ł, III bad.-0,37 mg/l i przyjął, iż czyn ten wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 87 § la k.w., kwalifikując go z art. 87 § la k.w. W ramach zarzucanego oskarżonemu czynu z pkt. 2 a/o uznał go za winnego tego, że w dniu 4 sierpnia 2013 r. na drodze publicznej w miejscowości S. gmina K. podczas badania stanu trzeźwości urządzeniem typu A. Sensor IV (...) podał się za S. K. i podpisał dokument w postaci protokołu z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym poprzez nakreślenie imienia i nazwiska (...) , czym umyślnie wprowadził w błąd organ państwowy upoważniony z mocy ustawy do legitymowania - funkcjonariusza Policji co do tożsamości własnej i przyjął, iż czyn ten wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 65§1 pkt. 1 k.w., kwalifikując go z art. 65§1 pkt. 1 k.w. Na podstawie art. 45§1 k.w. oraz art. 5§1 pkt. 4 k.p.w. w zw. z art. 62§2 k.p.w. Sąd Rejonowy postępowanie odnośnie wyżej opisanych czynów umorzył. Jednocześnie Sąd w ramach zarzucanego K. K. czynu z pkt. 1 a/o uznał go za winnego tego, że w dniu 4 sierpnia 2013 r. na drodze publicznej w miejscowości S. gmina K. , znajdując się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia rowerów orzeczonych przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie sygn. II K 1432/11, kierował rowerem i czyn ten zakwalifikował z art. 244 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. skazał go i na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. W dalszej części wyroku Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego ustanowionego z urzędu adw. J. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 619,92 zł w tym, należny podatek 23 % VAT. Na podstawie art. 624§1 k.p.k. Sąd zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. Apelację od powyższego wyroku w zakresie dotyczącym uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu z art. 270§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. zarzucanego mu w pkt. 2 aktu oskarżenia na jego niekorzyść wniósł oskarżyciel publiczny. Orzeczeniu temu zarzucił obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 270§1 kk w zw. z art. 64§1 kk poprzez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego i nie zastosowanie przytoczonego przepisu jako podstawy skazania oskarżonego za przestępstwo podrobienia w celu użycia za autentyczny dokumentu protokołu z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym poprzez nakreślenie podpisu S. K. , którego to czynu oskarżony dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, w konsekwencji uniewinnienie oskarżonego od popełnienia tego przestępstwa. Wskazując powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w odpowiedniej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w Ostrołęce zważył, co następuje: Apelacja prokuratora zasługiwała na pełną akceptację. Sąd Rejonowy ustalił, że K. K. w dniu 4 sierpnia 2013 r. podczas badania stanu trzeźwości urządzeniem typu A. Sensor podał się za S. K. i podpisał dokument w postaci protokołu z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniem elektronicznym poprzez nakreślenie imienia i nazwiska (...) . Mając na uwadze tego rodzaju ustalenia faktyczne Sąd orzekający uznał czyn oskarżonego za wyczerpujący znamiona wykroczenia z art. 65§1 pkt. 1 k.w. i wobec upływu terminu przedawnienia karalności umorzył w tym zakresie postępowanie. Sąd I instancji wypowiedział się krytycznie odnośnie przyjęcia postulowanej przez prokuratora kwalifikacji prawnej zachowania oskarżonego z art. 270§1 k.k. W tym temacie Sąd powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 17 września 2002 r. w sprawie sygn. IV KK 240/02, zgodnie z którym działanie sprawcy, polegające na podpisaniu się nazwiskiem innej osoby na protokole zatrzymania i protokole przesłuchania sprawcy wykroczenia, nie może być uznane za podrobienie dokumentu w rozumieniu art. 270§1 k.k. Z powyższym stanowiskiem Sądu I instancji nie sposób się zgodzić. Apelujący w złożonym środku odwoławczym trafnie zauważył, iż dokonana przez Sąd wykładnia przepisu art. 270§1 k.k. jest nieaktualna. Oskarżony K. K. nie sporządził odręcznego oświadczenia potwierdzającego jego dane osobowe, lecz potwierdził jako uczestnik czynności procesowej fałszywym podpisem nieprawdziwe dane w protokole utrwalającym tę czynność procesową i uczynił to w celu użycia tego protokołu jako dokumentu autentycznego. Tego rodzaju ocena okoliczności faktycznych może rodzić odpowiedzialność karną za czyn z art. 270§1 k.k. Na taki kierunek wskazuje pogląd prawny wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I KZP 2/05. Sąd Najwyższy ostatecznie rozstrzygnął dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, podważając jednocześnie argumentację przytoczoną w powołanym przez Sąd I instancji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2002 r. w sprawie sygn. IV KK 240/02. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego i argumentację przedstawioną dla jego uzasadnienia uznano za niezasadne. Powyższe wskazania oczywiście nie determinują rodzaju rozstrzygnięcia jakie zapadnie w przyszłości w zakresie odpowiedzialności karnej K. K. , ale powodują, że aktualną subsumpcję, będącą konsekwencją dokonanych ustaleń faktycznych, należało uznać za wadliwą. Wobec powyższego argumentacja skarżącego i w konsekwencji także sformułowany wniosek o uchylenie wyroku, musiały zostać uznane za zasadne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien przeprowadzić na nowo przewód w całości w zakresie czynu z punktu II aktu oskarżenia, a w szczególności zweryfikować swe zapatrywania prawne w kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego za zachowanie penalizowane art. 270§1 k.k. Konieczne będzie także wnikliwe odniesienie się do wyżej poczynionych uwag oraz zajęcie stanowiska odnośnie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I KZP 2/05. Z tych względów Sąd Odwoławczy orzekł, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI